Bộ trưởng Tài chính Mỹ : Nước Mỹ đã thức tỉnh trước các mối đe dọa từ Trung Quốc

Minh Hoàng
•
Thứ Tư, 03/06/2026

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã đưa ra những lời chỉ trích sắc bén đối với chính sách kinh tế kéo dài nhiều thập kỷ của Mỹ tại Diễn đàn Kinh tế Quốc gia Reagan năm 2026. Ông lập luận rằng Hoa Kỳ phải đảo ngược lộ trình và tái thiết lập nền tảng công nghiệp của mình để đối phó với những thách thức ngày càng lớn từ Trung Quốc, đồng thời tăng cường an ninh quốc gia.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent trong buổi họp báo tại Nhà Trắng hôm 28/5/2026. (Ảnh chụp màn hình video)

Ông Bessent cho biết chính quyền Tổng thống Trump đang tìm cách bãi bỏ các chính sách từng ưu tiên toàn cầu hóa, vốn là nguyên nhân khiến các ngành công nghiệp then chốt và năng lực sản xuất bị dịch chuyển ra nước ngoài. Ông lập luận rằng Hoa Kỳ đã quá tập trung vào tính hiệu quả và hàng nhập khẩu giá rẻ mà phải đánh đổi bằng khả năng phục hồi và tự cường của nền kinh tế.

“Trong một thời gian quá dài, nước Mỹ đã ngủ quên. Chúng ta đã nhầm tưởng sự thoải mái là sức mạnh. Chúng ta đã thay thế khả năng phục hồi bằng tính hiệu quả”, ông Bessent phát biểu.

Ông nói thêm rằng người Mỹ đã tự thuyết phục bản thân rằng hàng hóa giá rẻ hơn từ nước ngoài là lý do chính đáng cho sự mất mát của các nhà máy tại các bang như Michigan, Ohio và Pennsylvania. Theo ông Bessent, quốc gia này giờ đây đã “thức tỉnh” trước tầm quan trọng của việc duy trì một nền kinh tế kiên cường, vốn là nền tảng cho sức mạnh quốc gia.

Chủ đề trọng tâm trong các phát biểu của ông Bessent là sự thất bại trong cách tiếp cận lâu nay của Washington đối với Trung Quốc. Ông cho biết các nhà hoạch định chính sách từng tin rằng việc gắn kết kinh tế sâu sắc hơn sẽ khuyến khích Bắc Kinh mở cửa thị trường và hoạt động theo các quy tắc quốc tế. Tuy nhiên, ông lập luận rằng những kỳ vọng đó đã không được hiện thực hóa.

“Việc Trung Quốc gia nhập WTO và việc cấp Quy chế quan hệ thương mại bình thường vĩnh viễn đã được quảng bá với người dân Mỹ như những bước đi giúp bình đẳng hóa thị trường và tiết chế các hành vi”, ông Bessent nói. “Thay vào đó, chúng ta lại bỏ mặc các công nhân của mình phải cạnh tranh với các khoản trợ cấp do nhà nước dẫn dắt, tình trạng dư thừa năng lực sản xuất, và những thông lệ làm bóp méo thương mại cũng như hủy hoại tính đôi bên cùng có lợi”.

Theo ông Bessent, hệ thống thương mại quốc tế dựa trên luật lệ đã thất bại trong việc giải quyết thỏa đáng các vấn đề đó, và trong nhiều lĩnh vực, hệ thống này còn dung túng cho chúng một cách hiệu quả. Ông cũng lập luận rằng đại dịch COVID-19 đã phơi bày những lỗ hổng vốn đã tích tụ trong nhiều năm qua bên trong nền kinh tế Mỹ.

“Đại dịch không hẳn là nguyên nhân tạo ra các chuỗi cung ứng mong manh của chúng ta, mà chính xác là đã phơi bày chúng”, ông nói. Ông Bessent lưu ý rằng Hoa Kỳ nhận ra họ bị phụ thuộc vào các nhà cung cấp nước ngoài đối với các sản phẩm quan trọng bao gồm chất bán dẫn, pin dung lượng lớn, các khoáng sản thiết yếu và các loại thuốc vốn không còn được sản xuất rộng rãi trong nước.

Bộ trưởng Tài chính đã định hình tình huống này như một sự lựa chọn chiến lược của Hoa Kỳ. Ông lập luận rằng quốc gia này phải quyết định xem nên tiếp tục các chính sách kinh tế của những thập kỷ trước, hay tái thiết lập năng lực công nghiệp – bệ đỡ cho cả sự thịnh vượng kinh tế lẫn an ninh quốc gia.

Diễn đàn cũng có sự góp mặt của ông Jamie Dimon, Giám đốc điều hành của JPMorgan Chase. Ông Dimon nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì cả vị thế dẫn dắt kinh tế và vị thế áp đảo về quân sự của Mỹ, đồng thời lập luận rằng hai yếu tố này không thể tách rời.

“Nền tảng đối với chúng ta là: chúng ta muốn duy trì, chúng ta nên, và chúng ta phải duy trì lực lượng quân sự mạnh nhất thế giới”, ông Dimon phát biểu. Ông nói thêm rằng việc duy trì nền kinh tế dẫn đầu thế giới cũng quan trọng không kém, và cảnh báo rằng vị thế của Mỹ với tư cách là quốc gia phát hành đồng tiền dự trữ chính của thế giới phụ thuộc vào việc giữ vững cả sự vượt trội về kinh tế lẫn quân sự.

Những nhận định từ cả ông Bessent và ông Dimon phản ánh mối quan ngại ngày càng tăng trong giới hoạch định chính sách và các nhà lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ về cuộc cạnh tranh chiến lược với Trung Quốc. Cả hai diễn giả đều lập luận rằng việc tăng cường sản xuất trong nước, bảo đảm an ninh cho các chuỗi cung ứng quan trọng và củng cố các nền tảng kinh tế của Mỹ sẽ là yếu tố thiết yếu để duy trì an ninh lâu dài và tầm ảnh hưởng toàn cầu của quốc gia này.