Tổng thống Peru bị kêu gọi từ chức vì các chuyến thăm bí mật tới nhà hàng Trung Quốc
- Lâm Yến
- •
Tổng thống Peru Jose Jeri gần đây rơi vào tâm bão chính trị sau khi các đoạn video bị rò rỉ cho thấy ông che mặt, bí mật ra vào một nhà hàng Trung Quốc để gặp gỡ các doanh nhân Trung Quốc. Những cuộc gặp này không hề được ghi trong lịch trình chính thức của tổng thống.
Hiện tại, ông Jeri đang đối mặt với làn sóng yêu cầu bãi nhiệm từ nhiều phía trong Quốc hội, với các cáo buộc liên quan đến những cuộc gặp không minh bạch và khả năng chuyển giao lợi ích không phù hợp. Nhiều đảng phái đã đệ trình kiến nghị tuyên bố tổng thống “không đủ tư cách đạo đức”, tuy nhiên vẫn chưa rõ liệu có đạt được ngưỡng 66 phiếu cần thiết để thông qua hay không.
Trong tuần này, ông Jeri đã tham dự phiên điều trần của Quốc hội nhằm “làm rõ” việc ông nhiều lần gặp riêng một doanh nhân Trung Quốc.
Tổng chưởng lý Tomas Galvez cũng tuyên bố đã mở cuộc điều tra sơ bộ liên quan đến vụ việc. Theo luật pháp Peru, tổng thống đương nhiệm được hưởng quyền miễn trừ hình sự.
Ông Jeri lên nắm quyền vào tháng 10/2025, sau khi cựu Tổng thống Dina Boluarte bị bãi nhiệm.
Đảng cầm quyền của ông – “Chúng ta là Peru” – hiện đang rạn nứt nội bộ. Ứng viên tổng thống của đảng này, George Forsyth, đã công khai kêu gọi ông Jeri từ chức.
Tổng thống bí mật gặp doanh nhân Trung Quốc: 2 đoạn video liên tiếp bị phanh phui
Việc ông Jeri gặp doanh nhân Trung Quốc Dương Chí Hoa (Zhihua Yang, phiên âm) mà không đưa vào lịch trình chính thức đã làm dấy lên chỉ trích về thiếu minh bạch và nguy cơ tham nhũng. Tại Peru, việc tổng thống gặp gỡ ai từ trước đến nay đều phải được ghi nhận trong lịch trình công khai.
Theo truyền thông địa phương, ông Jeri đã gặp Dương Chí Hoa vào ngày 26/12/2025 và ngày 6/1/2026. Ông Dương đã kinh doanh tại Peru hơn 20 năm, hoạt động trong nhiều lĩnh vực như an ninh, xây dựng, sở hữu cửa hàng thương mại và các nhượng quyền dự án năng lượng.
Một đoạn video do đài truyền hình địa phương phát sóng cho thấy, vào ngày 26/12/2025, tổng thống xuất hiện tại một nhà hàng Trung Quốc ở quận San Borja, thủ đô Lima, với hành động che mặt như không muốn bị nhận ra. Bộ trưởng Nội vụ Vicente Tiburcio đi cùng ông trong chuyến đi này.
Nhà hàng nói trên thuộc sở hữu của Dương Chí Hoa.
Sau khi video được công bố và gây phẫn nộ dư luận, vào Chủ nhật (18/1), ông Jeri đã công khai xin lỗi về cuộc gặp tại nhà hàng Trung Quốc. Ông cho biết mục đích là để phối hợp tổ chức hoạt động kỷ niệm một năm quan hệ hữu nghị Peru – Trung Quốc, đồng thời phủ nhận việc nhận bất kỳ yêu cầu “không chính đáng” nào.
Ông nói: “Tôi thừa nhận sai lầm và công khai xin lỗi, vì việc lén lút bước vào nhà hàng để gặp doanh nhân đó đã khiến công chúng nghi ngờ và đặt câu hỏi về hành vi của tôi”.
Tuy nhiên, chỉ vài giờ sau lời xin lỗi, đoạn video thứ hai về cuộc gặp giữa ông Jeri và Dương Chí Hoa tiếp tục bị công bố.
Đoạn video mới cho thấy vào ngày 6/1/2026, tổng thống lại xuất hiện tại một cửa hàng bán buôn cũng thuộc sở hữu của Dương Chí Hoa. Trước đó cùng ngày, cửa hàng này đã bị chính quyền Lima ra lệnh đóng cửa do kinh doanh các sản phẩm chưa được cấp phép.
Cả hai cuộc gặp giữa Tổng thống Jeri và doanh nhân Dương Chí Hoa đều không xuất hiện trong hồ sơ chính thức của phủ tổng thống.
Nghi vấn doanh nhân Trung Quốc quan tâm dự án lắp camera trên xe buýt
Truyền thông địa phương đồng loạt đưa tin rằng Dương Chí Hoa quan tâm tới một hợp đồng của chính phủ nhằm lắp đặt camera giám sát trên hàng nghìn xe buýt công cộng. Giá trị hợp đồng ước tính khoảng 30 triệu USD, bao gồm 8.000 camera.
Theo các báo cáo, Phủ Tổng thống từng thúc đẩy dự án này được phê duyệt nội bộ. Sau đó, các quan chức chính phủ thừa nhận đã có thảo luận với giới doanh nghiệp Trung Quốc, song phủ nhận mọi cáo buộc gây sức ép hay vi phạm quy định.
Luật sư của Dương Chí Hoa tối thứ Hai nói với đài RPP rằng hai cuộc gặp với tổng thống chỉ là những cuộc gặp mang tính xã giao, và vấn đề duy nhất là “Tổng thống Jeri đã không tuân thủ đầy đủ một số thủ tục”.
Lộ thông tin một doanh nhân Trung Quốc khác từng vào Phủ Tổng thống
Theo truyền thông địa phương, một doanh nhân Trung Quốc khác cũng từng ra vào Phủ Tổng thống.
Cụ thể, doanh nhân Kỷ Vũ Hiểu Đông (Ji Wu Xiaodong, phiên âm) được cho là đã nhiều lần vào Phủ Tổng thống trong khoảng thời gian từ tháng 12 năm ngoái đến tháng 1 năm nay. Người này đang bị quản thúc tại gia do bị nghi ngờ liên quan đến khai thác gỗ trái phép.
Tổng thống Jeri cho biết ông không nắm rõ thân phận của Kỷ Vũ Hiểu Đông, đồng thời nói thêm rằng doanh nhân này “không nói được nhiều tiếng Tây Ban Nha”. Ông khẳng định các cuộc gặp này không liên quan tới bất kỳ hành vi vi phạm nào.
Tổng thống bác bỏ sai phạm, khẳng định sẽ không từ chức
Phát biểu tại phiên điều trần Quốc hội trong tuần này, Tổng thống Jeri bác bỏ toàn bộ cáo buộc sai phạm và tuyên bố sẽ không từ chức. Ông cho rằng việc rò rỉ các đoạn video là một “âm mưu chính trị” nhằm làm suy yếu chính phủ trước thềm bầu cử.
Thủ tướng Ernesto Alvarez thừa nhận tổng thống có sai sót, nhưng khẳng định không vi phạm pháp luật, đồng thời cũng từ chối từ chức.
Peru dự kiến sẽ tổ chức tổng tuyển cử vào ngày 12/4. Kết quả điều tra của Quốc hội và tư pháp được dự báo sẽ có tác động lớn tới cục diện bầu cử và tình hình chính trị trong nước.
Trong nhiều năm qua, Peru liên tục rơi vào khủng hoảng chính trị kéo dài. Kể từ năm 2018 đến nay, quốc gia này đã thay tới bảy tổng thống do từ chức hoặc bị phế truất.
Xem thêm
Từ khóa Jose Jeri Peru Tổng thống Peru
