TQ bác thuế nhập khẩu mới của Mỹ liên quan đến lao động cưỡng bức

James Xu
•
Thứ Sáu, 05/06/2026

Trung Quốc bác bỏ các cáo buộc của Mỹ về lao động cưỡng bức và chỉ trích đề xuất thuế quan mới của Washington nhằm vào hàng chục đối tác thương mại, trong đó có Trung Quốc, là động thái mang động cơ chính trị.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ning (nguồn Wikipedia)

Phản ứng này được đưa ra một ngày sau khi Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) công bố kết quả điều tra đối với 60 nền kinh tế và đề xuất áp thêm thuế liên quan đến cách các nền kinh tế này xử lý hàng nhập khẩu được sản xuất qua lao động cưỡng bức.

Hôm thứ Tư (3/6), phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh cho biết lao động cưỡng bức không tồn tại ở Trung Quốc và cáo buộc Washington sử dụng vấn đề này như một “cái cớ để thao túng chính trị”.

“Các vấn đề kinh tế và thương mại nên được giải quyết thông qua đối thoại và tham vấn trên cơ sở bình đẳng, tôn trọng và cùng có lợi,” bà Mao nói với các phóng viên tại Bắc Kinh, theo bản ghi cuộc họp báo của Bộ Ngoại giao.

Trung Quốc đã phủ nhận các cáo buộc về lao động cưỡng bức, bao gồm cả tại khu vực Tân Cương. Các chính phủ phương Tây, tổ chức nhân quyền và chuyên gia Liên Hợp Quốc đã bày tỏ quan ngại về các hoạt động lao động cưỡng bức tại đây.

USTR xác định rằng không có nền kinh tế nào trong số 60 nền kinh tế bị điều tra ngăn chặn hiệu quả việc nhập khẩu hàng hóa được sản xuất qua lao động cưỡng bức.

“Việc các đối tác thương mại quan trọng nhất của chúng ta không giải quyết vấn đề nhập khẩu hàng hóa được sản xuất qua lao động cưỡng bức là điều không thể chấp nhận được”, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết trong một tuyên bố hôm thứ Ba (2/6).

“Điều này tạo ra một môi trường mà người lao động Mỹ bị buộc phải cạnh tranh toàn cầu trong một sân chơi không bình đẳng.”

Theo kết quả điều tra, 6 nền kinh tế — Canada, Ecuador, Liên minh châu Âu, Indonesia, Mexico và Pakistan — có luật hạn chế nhập khẩu hàng hóa được sản xuất qua lao động cưỡng bức nhưng không thực thi hiệu quả. 54 nền kinh tế còn lại, bao gồm Trung Quốc, được xác định là không có các lệnh cấm tương đương.

USTR đã đề xuất áp thêm mức thuế 10% hoặc 12,5%, tùy thuộc vào các biện pháp mà từng nền kinh tế áp dụng nhằm hạn chế hàng nhập khẩu liên quan đến lao động cưỡng bức. Cơ quan này cũng đang xem xét miễn trừ đối với một số nguyên liệu thô và đầu vào dệt may.

Đề xuất này hiện vẫn đang được xem xét. Hạn chót nhận ý kiến công chúng là ngày 6/7 và các phiên điều trần dự kiến diễn ra vào ngày 7/7.

Các cuộc điều tra được tiến hành vào tháng 3 theo Điều khoản 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, cho phép chính phủ Mỹ phản ứng trước những gì họ cho là các hành vi thương mại không công bằng từ nước ngoài.

Đề xuất mới nhất bổ sung thêm một chương mới trong căng thẳng thương mại kéo dài giữa Washington và Bắc Kinh, dù phạm vi vượt xa Trung Quốc. Hành động của USTR bao trùm nhiều đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ, bao gồm các đồng minh thân cận và các đối thủ kinh tế lớn.

Mỹ đã cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất qua lao động cưỡng bức kể từ Đạo luật Thuế quan năm 1930. Trong những năm gần đây, giới chức Mỹ ngày càng gắn vấn đề này với an ninh chuỗi cung ứng, các quan ngại về nhân quyền và cạnh tranh đối với các ngành công nghiệp trong nước.

Báo cáo của USTR xác định một số lĩnh vực mà họ cho là có rủi ro cao, bao gồm polysilicon — vật liệu được sử dụng trong các tấm pin mặt trời — và chuỗi cung ứng xử lý bông.

Đề xuất này cũng được đưa ra sau nhiều năm tranh chấp liên quan đến thuế quan và thực thi thương mại. Các biện pháp thuế quan trước đây của Mỹ được áp đặt theo những cơ sở pháp lý khác nhau đã vấp phải các thách thức pháp lý tại tòa án, cho thấy sự phức tạp về pháp lý và chính trị xung quanh chính sách thương mại.

Mặc dù giới chức Mỹ và Trung Quốc đã tổ chức các cuộc đàm phán về những vấn đề kinh tế rộng hơn trong những năm gần đây, tiến triển thường khá hạn chế. Các mức thuế được đề xuất tiếp tục làm gia tăng thêm một nguồn căng thẳng trong mối quan hệ vốn đã bị chi phối bởi những bất đồng về thương mại, công nghệ và khả năng tiếp cận thị trường.

Việc các mức thuế mới này có được áp dụng hay không sẽ phụ thuộc vào kết quả của quá trình tham vấn công khai và quyết định cuối cùng của các cơ quan thương mại Mỹ.