Đề xuất thẩm phán, kiểm sát viên muốn làm luật sư vẫn phải học đạo đức nghề

Minh Long
•
Thứ Bảy, 19/09/2026

Tại TP.HCM, các đại biểu góp ý dự án Luật Luật sư (sửa đổi), trong đó đề cập yêu cầu đào tạo đạo đức đối với người chuyển từ các chức danh tư pháp sang hành nghề luật sư.

Đoàn Đại biểu Quốc hội TP.HCM vừa tổ chức hội nghị lấy ý kiến về dự án Luật Luật sư (sửa đổi).

Tại hội nghị, luật sư Nguyễn Văn Đức, Đoàn Luật sư TP.HCM, đề nghị sửa quy định về điều kiện hành nghề theo hướng mọi người muốn trở thành luật sư đều phải được đào tạo về đạo đức nghề nghiệp, kể cả những người đang hoặc từng giữ các chức danh tư pháp.

Theo quy định hiện hành được nêu tại hội nghị, một số chức danh như thẩm phán, kiểm sát viên, điều tra viên được miễn đào tạo nghề luật sư hoặc được miễn, giảm thời gian tập sự hành nghề.

Luật sư Nguyễn Văn Đức cho rằng những người này đã có nền tảng kiến thức pháp luật và kinh nghiệm chuyên môn. Tuy nhiên, hành nghề luật sư còn gắn với trách nhiệm, quy tắc đạo đức và cách ứng xử riêng của nghề.

Từ đó, ông đề nghị dù tiếp tục miễn đào tạo nghề hoặc tập sự cho một số chức danh, người chuyển sang hành nghề luật sư vẫn cần được trang bị kiến thức về đạo đức nghề nghiệp.

Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh dự thảo Luật Luật sư (sửa đổi) bổ sung tiêu chuẩn luật sư phải có “bản lĩnh chính trị vững vàng”.

Tranh luận về trình độ đào tạo luật

Một nội dung khác được các đại biểu góp ý là tiêu chuẩn về trình độ đào tạo.

Điều 7 dự thảo quy định người muốn trở thành luật sư có thể có bằng cử nhân luật, thạc sĩ luật hoặc tiến sĩ luật. Trong khi đó, Luật Luật sư hiện hành yêu cầu người hành nghề phải có bằng cử nhân luật.

Luật sư Nguyễn Văn Đức đề nghị giữ quy định hiện hành, cho rằng cử nhân luật là nền tảng cơ bản của đào tạo pháp luật. Theo ông, trường hợp học thạc sĩ luật sau khi có bằng cử nhân luật khác với trường hợp học thạc sĩ luật sau khi tốt nghiệp một ngành khác thuộc khối khoa học xã hội.

Trong khi đó, luật sư Hà Hải lại đề nghị giữ tiêu chuẩn theo dự thảo, gồm “cử nhân luật hoặc thạc sĩ luật hoặc tiến sĩ luật”, với lý do mở rộng đối tượng và hướng tới đội ngũ luật sư có trình độ ở nhiều lĩnh vực, đáp ứng yêu cầu hội nhập.

Như vậy, nội dung về trình độ đào tạo vẫn còn những quan điểm khác nhau tại hội nghị góp ý.

Đề xuất Liên đoàn Luật sư Việt Nam đồng tổ chức kỳ thi

Dự thảo giao Bộ Tư pháp tổ chức kỳ thi cấp chứng chỉ hành nghề luật sư. Luật sư Hà Hải đề nghị tiếp tục giao Liên đoàn Luật sư Việt Nam tổ chức hoặc ít nhất đồng tổ chức kỳ thi.

Theo ông Hà Hải, Liên đoàn Luật sư Việt Nam đã tổ chức kỳ thi này trong nhiều năm và có đội ngũ luật sư am hiểu thực tiễn để đánh giá kiến thức, kỹ năng và đạo đức hành nghề.

Ông cho rằng việc để Liên đoàn Luật sư Việt Nam đồng tổ chức với Bộ Tư pháp có thể phân định trách nhiệm giữa quản lý nhà nước và tự quản nghề nghiệp.

Phó trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội TP.HCM Trần Thị Diệu Thúy cũng đồng quan điểm về việc giữ quy định hiện hành để Liên đoàn Luật sư Việt Nam tổ chức kỳ thi.

Đề xuất rút thời gian không hành nghề để thu hồi chứng chỉ

Đại diện VKSND TP.HCM cũng đề nghị điều chỉnh một số quy định về chứng chỉ hành nghề.

Theo dự thảo, người đã được cấp chứng chỉ hành nghề luật sư có thể bị thu hồi chứng chỉ nếu không hành nghề theo một trong các hình thức quy định trong thời gian 24 tháng liên tục, trừ trường hợp có lý do chính đáng.

Ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó Viện trưởng VKSND TP.HCM, cho rằng khoảng thời gian 24 tháng là dài và đề nghị rút xuống còn 12 tháng liên tục, trừ trường hợp bất khả kháng hoặc bị tước giấy phép hành nghề.

VKSND TP.HCM cũng đề nghị dự thảo quy định rõ hơn cơ quan có thẩm quyền cấp, cấp lại, thu hồi và tước chứng chỉ hành nghề luật sư.

Nhiều đề xuất về kỷ luật và bảo vệ thông tin

Về xử lý kỷ luật, luật sư Hà Hải cho rằng quyết định kỷ luật luật sư là quyết định nội bộ dựa trên vi phạm quy tắc đạo đức, ứng xử nghề nghiệp, không phải quyết định hành chính.

Dự thảo cho phép luật sư bị kỷ luật khiếu nại lên Bộ Tư pháp và sau đó có thể khởi kiện ra tòa nếu không đồng ý với kết quả giải quyết. Theo ông Hà Hải, quy định này cần được cân nhắc vì có thể kéo dài quá trình xử lý.

Đại diện VKSND TP.HCM cũng đề nghị bổ sung quy định nghiêm cấm luật sư sử dụng thông tin về vụ việc, khách hàng, người tiến hành tố tụng và những người tham gia tố tụng khác mà mình biết trong quá trình hành nghề để xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, cơ quan, tổ chức.

Một đề xuất khác là quy định cụ thể hơn về xung đột lợi ích. Đại diện Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM cho rằng tiêu chuẩn luật sư phải “am hiểu sâu theo lĩnh vực” còn mang tính định tính và cần được cụ thể hóa theo hướng có căn cứ, có thể kiểm chứng.

Dự thảo Luật Luật sư (sửa đổi) gồm 6 chương, 36 điều, quy định về nguyên tắc, tiêu chuẩn, điều kiện, phạm vi và hình thức hành nghề; quyền, nghĩa vụ của luật sư; luật sư tập sự; tổ chức hành nghề luật sư; tổ chức xã hội – nghề nghiệp của luật sư; quản lý luật sư và hành nghề luật sư; cùng hoạt động của tổ chức hành nghề luật sư nước ngoài và luật sư nước ngoài tại Việt Nam.

Các ý kiến tại hội nghị sẽ được tổng hợp để gửi cơ quan có thẩm quyền trong quá trình hoàn thiện dự án luật trước khi trình Quốc hội xem xét. Theo thông tin tại hội nghị, dự án dự kiến được Quốc hội xem xét thông qua và có hiệu lực từ ngày 1/3/2027.