Mỗi năm Việt Nam có hơn 100.000 người tử vong do các bệnh liên quan thuốc lá, với chi phí y tế lên tới 108,7 nghìn tỷ đồng năm 2022, theo thông tin tại hội nghị Bộ Y tế.

Mỗi năm Việt Nam có hơn 100.000 người tử vong do các bệnh liên quan thuốc lá. (Ảnh minh họa: PowerUp/shutterstock)

Chiều 13/1, Bộ Y tế tổ chức hội nghị tại TP.HCM để tham vấn và góp ý hồ sơ chính sách cùng hồ sơ sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá khu vực phía Nam.

TS-BS Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh (Bộ Y tế) cho biết hút thuốc lá là nguyên nhân gây ra 28 nhóm bệnh khác nhau. Các bệnh này bao gồm nhiều bệnh không lây nhiễm nguy hiểm như ung thư (riêng ung thư phổi có 90% trường hợp liên quan đến thuốc lá), bệnh tim mạch đặc biệt là bệnh tim mạch vành, cùng các bệnh hô hấp mạn tính như bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.

Tại Việt Nam, mỗi năm có hơn 100.000 người tử vong do các bệnh liên quan thuốc lá. Trong đó 84.500 người do hút thuốc chủ động và 18.800 người do phơi nhiễm khói thuốc thụ động.

Ước tính tổng chi phí y tế cho các bệnh do thuốc lá gây ra lên tới 108,7 nghìn tỷ đồng năm 2022. Chi phí này tạo gánh nặng lớn và kéo dài đối với hệ thống y tế, nền kinh tế và an sinh xã hội.

Việt Nam vẫn là quốc gia có tỷ lệ người sử dụng thuốc lá đứng thứ 9 trên thế giới. Việt Nam cũng là một trong 15 quốc gia có tỷ lệ nam giới trưởng thành hút thuốc lá nhiều nhất thế giới và đứng thứ 3 trong khu vực ASEAN.

Theo ThS-BS Nguyễn Tuấn Lâm, đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam, thuốc lá chứa hơn 7.000 chất hóa học. Trong đó 69 chất đã được xác định gây ung thư. Các chất này tác động trực tiếp đến hệ hô hấp, tim mạch và nhiều cơ quan quan trọng khác.

Việt Nam cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu và sử dụng thuốc lá điện tử cùng thuốc lá nung nóng từ ngày 1/1/2025 theo Nghị quyết 173/2024/QH15 của Quốc hội. Tuy nhiên, trên thế giới các sản phẩm này đang được quảng bá như giải pháp ít hại, dù các nghiên cứu khoa học cho thấy điều ngược lại.

Tại hội nghị, các chuyên gia cho rằng cần đưa các quy định cấm quảng cáo, tàng trữ, sử dụng và chứa chấp sử dụng thuốc lá điện tử cùng thuốc lá nung nóng vào Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Song song đó cần thực thi nghiêm các chế tài đã có, trong đó nhiều nghị định hiện hành quy định rõ hành vi và mức xử phạt.

Theo kế hoạch, Bộ Y tế sẽ hoàn thiện và trình hồ sơ Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá lên Chính phủ để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong tháng 2/2026.

Minh Long