“Có tiền hay không có tiền cũng không tiêu” – Thị trường Tết tại Trung Quốc ảm đạm
- Lý Ngọc
- •
Những năm trước, cứ đến Tết là các trung tâm thương mại đông nghịt người, chợ dân sinh chen chúc đến mức không còn chỗ trống. Thế nhưng năm nay, thị trường nhìn chung lại đặc biệt ảm đạm, sức mua giảm rõ rệt. Người dân nhiều nơi phản ánh rằng, người không kiếm được tiền thì đương nhiên không dám tiêu, còn người có tiền cũng siết chặt hầu bao, không muốn chi tiêu.
Anh Lý Vượng (tên đã thay đổi), sống tại khu gia đình của một doanh nghiệp nhà nước lớn ở khu vực Trung Nguyên, cho biết thu nhập của công nhân viên ở đây tương đối ổn định. Một gia đình công chức nghỉ hưu bình thường có thu nhập khoảng 8.000–9.000 nhân dân tệ/tháng.
Anh chia sẻ với Epoch Times rằng những năm trước, mỗi dịp Tết, nhà nào trong khu cũng mua sắm rất nhiều đồ Tết, túi lớn túi nhỏ mang về nhà, không khí Tết rất rộn ràng. Nhưng năm nay tình hình hoàn toàn khác, mọi người nhìn chung đều không muốn chi tiền tiêu dùng. “Không biết vì sao, năm nay có tiền hay không có tiền cũng không tiêu dùng”.
Anh nói, trước đây bất kể thu nhập cao hay thấp, mọi người đều mua sắm đầy ắp. Nhà khá giả có thể mua cả một con cừu giá hơn 2.000 tệ; vào siêu thị mua thịt cũng phải từ 5 kg trở lên. Gia đình thu nhập thấp hơn thì cũng mua vài kg thịt, cả khu tràn ngập không khí Tết.
Nhưng năm nay thì hoàn toàn khác. Mọi người vẫn tụ tập trò chuyện trong khu dân cư, nhưng hầu như nhà nào cũng không còn cảnh chuẩn bị đầy đủ đồ Tết như trước. Lý Vượng nói: “Hàng hóa ngoài chợ vẫn đầy đủ, nhưng không ai mua”.
Anh cho biết năm ngoái kinh tế tiếp tục đi xuống, số người thất nghiệp tăng, thu nhập giảm, gánh nặng kinh tế nặng nề hơn. Nhiều người xung quanh anh nói rằng hoặc là không tìm được việc làm ổn định, hoặc có làm việc nhưng đến cuối năm vẫn không được trả lương.
“Thu nhập phân hóa hai cực, 80% người dân không có tiền trong tay. Đi làm không kiếm được tiền, vẫn phải trả nợ vay mua xe, vay mua nhà, rồi tiền học cho con cái, áp lực kinh tế ngày càng lớn. Ai cũng cố tiết kiệm tối đa, ai mà chẳng muốn có tiền để sống thoải mái”. – Lý Vượng nói.
Tại thủ đô Bắc Kinh, năm nay có rất nhiều người ngoại tỉnh về quê ăn Tết, điều này cũng ảnh hưởng đến tiêu dùng tại địa phương.
Anh Đại Vũ (tên đã thay đổi), một cư dân Bắc Kinh, cho biết năm nay nhiều người ngoại tỉnh rời Bắc Kinh về quê, tình hình tương tự nhiều nơi khác. “Bắc Kinh gần như không thấy người. Phố Vương Phủ Tỉnh thưa thớt, không còn đông như trước”.
Bà Dương Mai (tên đã thay đổi), một chủ doanh nghiệp tư nhân ở miền Bắc, cũng cho biết không chỉ người thân, bạn bè không tiêu dùng mà các giao dịch giữa những người cùng ngành cũng giảm rõ rệt, hoàn toàn không còn không khí Tết. “Gọi điện hỏi nhau có mua sắm Tết không, ai cũng nói không muốn mua. Ngoài đường chẳng có mấy người. Trước đây sáng sớm có rất nhiều người buôn bán nhỏ, người qua lại tấp nập, còn bây giờ 9 giờ sáng ra đường cũng không thấy ai”.
Anh Triệu Phong (tên đã thay đổi), năm ngoái đi làm xa nhưng cả năm không kiếm được tiền. Anh nói gia đình muốn ăn thịt cừu dịp Tết nhưng anh thậm chí không đủ tiền mua, trong lòng rất buồn. “Chỉ mua một ít cà tím, đậu tỏi, ăn tạm cho qua. Siêu thị cũng ít người hơn hẳn những năm trước”.
Anh cho biết anh mong Đảng Cộng sản Trung Quốc sớm sụp fồt, “trời sáng sớm một chút, đừng để người dân tiếp tục chịu khổ”.
Về hiện tượng tiêu dùng năm nay, một thương nhân đại lục tên Hướng Quần (tên đã thay đổi) nói với Epoch Times rằng kỳ vọng của người dân về thu nhập tương lai đã trực tiếp ảnh hưởng đến ý định chi tiêu năm nay. “Nếu những lo lắng này vẫn tiếp diễn, thì tình hình tổng thể năm 2026 vẫn khó có thể lạc quan”.
Người Hoa ở nước ngoài trở về Trung Quốc: Đường phố vắng tanh, giá cả thấp đến khó tin
Trước Tết Nguyên đán năm Ngựa 2026, hai người Hoa sống ở nước ngoài trở về Trung Quốc và ghi nhận những thay đổi rõ rệt tại Thượng Hải, Tế Nam (Sơn Đông) và Nam Ninh (Quảng Tây). Ấn tượng chung của họ là đường phố vắng vẻ bất thường, giá cả rẻ đến khó tin và bầu không khí kinh tế ảm đạm.
“Master Mei”, một nhà bình luận tài chính gốc Thượng Hải hiện sống tại Mỹ, cho biết trong chuyến công tác đầu năm 2026 ông nhận thấy trung tâm Thượng Hải trở nên hoang vắng. Các khu vực từng sầm uất như gần phố đi bộ Nam Kinh, cầu đường Chiết Giang và Phúc Kiến nay xuất hiện nhiều tòa nhà bỏ trống. Phố ẩm thực Vân Nam nổi tiếng cũng nằm trong diện di dời, nhiều thương hiệu lâu đời và cư dân đã chuyển đi, khiến không khí nhộn nhịp trước kia biến mất. Ông cho rằng việc di dời cư dân ra ngoại ô và xây trung tâm thương mại mới ở khu cũ đặt ra câu hỏi: ai sẽ tiêu tiền? Nhiều trung tâm thương mại từng nổi tiếng nay kinh doanh khó khăn, chỉ còn dựa vào du khách và người nổi tiếng trên mạng để duy trì sức hút.
Tại Nam Ninh, “chị Feng”, một blogger nhập cư Canada, lần đầu về quê ăn Tết sau 40 năm và cho biết thành phố ban ngày giống như “thành phố ma”. Dù đêm giao thừa vẫn có hoạt động ăn mừng, nhưng đường phố chính hầu như không có xe cộ, người qua lại thưa thớt. Những chiếc đèn lồng đỏ tạo không khí Tết nhưng tương phản với khung cảnh vắng lặng xung quanh.
Một điểm đáng chú ý khác là mức giá cực thấp. Master Mei kể rằng buffet khách sạn 5 sao ở Thượng Hải chỉ 68 nhân dân tệ/người; tại Tế Nam, dim sum cao cấp giá 9,9 tệ; cà phê và tráng miệng tại khách sạn Sheraton chỉ 38 tệ. Ông cho rằng đây là biểu hiện của giảm phát do suy thoái kinh tế: thị trường thu hẹp buộc doanh nghiệp giảm giá mạnh để giành khách. Tuy nhiên, lợi nhuận sụt giảm sẽ kéo theo cắt giảm đầu tư, khó tăng lương và thậm chí sa thải, phản ánh vòng xoáy suy giảm kinh tế ở cấp độ vi mô.
Xem thêm
Từ khóa kinh tế Trung quốc Tết Trung Quốc
