“Xuân Vãn” (Dạ hội Năm mới) của Đảng cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) năm nay bị chỉ trích là “Xuân Vãn thiếu sự ấm áp tình người nhất”, biến thành đại hội quảng bá robot, với 4 công ty robot tham gia. Sau đó, một trong số đó là Unitree Technology tuyên bố mỗi robot có giá khoảng 200.000 nhân dân tệ (751,8 triệu VNĐ). Màn trình diễn của robot Unitree trên “Xuân Vãn” bị tố là “trò lừa đảo”, sau khi bị phanh phui đã khiến toàn mạng bùng nổ.

Chương trình robot biểu diễn trong “Xuân Vãn” của ĐCSTQ. (Ảnh chụp màn hình video)

Cáo buộc điều khiển từ xa sau màn trình diễn gây sốt

Theo thông tin do quản trị viên X “Điều tra Tin tức” đăng tải, cáo buộc lừa đảo trong màn biểu diễn robot Unitree tại “Xuân Vãn” của ĐCSTQ đã bị phanh phui.

Robot thông minh Unitree gây chú ý lớn tại “Xuân Vãn”, được gọi là “hiện tượng vượt vòng”, video lan truyền điên cuồng ở nước ngoài, khu bình luận của người nước ngoài bùng nổ. Ngày 17/2, bê bối bị vạch trần: Hóa ra phía sau mỗi robot trên sân khấu đều có một người thật điều khiển từ xa, giống như múa rối bóng.

Trước đó “Lam Kình News” từng phanh phui “múa rối bóng” trong ngành robot — những robot được quảng cáo là tự vận hành thực chất phía sau có người điều khiển từ xa. Còn có đội nhóm dùng vật liệu nhôm rẻ tiền ghép thành một cánh tay cơ khí, viết một chương trình cố định rồi dám nói là robot hoàn toàn tự động, đúng là mỗi thời kỳ lại xuất hiện một kiểu lừa đảo mới.

Quản trị viên này nói video là bằng chứng trực tiếp về việc làm giả trong màn biểu diễn robot tại “Xuân Vãn”. Khi tập luyện, mỗi robot đều có một nhân viên hậu trường phụ trách điều khiển từ xa để robot hoàn thành các động tác được thiết lập sẵn. Các động tác biểu diễn của robot trên sân khấu CCTV cơ bản đều được lập trình trước, cần người ở hậu trường gửi lệnh mới có thể hoàn thành.

Quản trị viên này cho biết những robot này không có khả năng tự phán đoán và sửa lỗi, hơn nữa trong một khoảng thời gian nhất định cũng không thể tự vận hành hoàn toàn theo chương trình đã lập; quan trọng hơn là “mỗi một động tác đều cần nhân viên hậu trường điều khiển”. Nói nghiêm túc thì “nó không phải là trí tuệ nhân tạo, vì vậy nói là làm giả cũng không quá đáng”.

Theo hình ảnh trong video, có một robot “chủ động” chào hỏi đám đông, có thể thấy không xa có một người đàn ông cầm bộ điều khiển từ xa bằng hai tay đặt sau lưng để thao tác. Một streamer cho biết anh đang ở gian hàng robot Unitree và nói rất nhiều người hỏi robot có bị điều khiển hay không? Câu trả lời là “có”. Có người hét lên: “Lừa quá đáng, lại bị mắc lừa rồi!”

Nội dung bài đăng trên nền tảng X: Video tập luyện robot biểu diễn tại Xuân Vãn bị rò rỉ! Bằng chứng làm giả đã rõ ràng! Xem mà thấy quá gượng gạo!

 “Vụ lừa đảo robot Unitree trong ‘Xuân Vãn’ bị phanh phui! Toàn mạng dậy sóng! Hôm qua, robot thông minh Unitree gây chú ý lớn trên Xuân Vãn, được gọi là ‘hiện tượng vượt vòng’, video lan truyền mạnh ở nước ngoài, khu bình luận của người nước ngoài bùng nổ. Hôm nay bê bối bị vạch trần: Hóa ra phía sau mỗi robot trên sân khấu đều có một người thật điều khiển từ xa, giống như múa rối bóng của Trung Quốc.”

Sáng 17/2, nhân viên chăm sóc khách hàng chính thức của Unitree Technology nói với Jimu News rằng hiện robot cùng mẫu với “Xuân Vãn” là G1 EDU U2 phiên bản nâng cao đã được mở bán, người dùng có thể mua trực tuyến qua JD.com, Douyin và các kênh khác.

Được biết, phiên bản nâng cao này có giá 208.850 nhân dân tệ (785 triệu VNĐ), có thể giao hàng tận nhà nhưng không hỗ trợ chính sách đổi trả vô điều kiện trong vòng 7 ngày.

Liên quan đến vấn đề robot Unitree “Xuân Vãn” trong chương trình múa “túy quyền” rồi ngã xuống đất là cố ý hay vô tình, theo truyền thông Đại Lục đưa tin, CEO Unitree phản hồi đây là tình tiết do tổ đạo diễn thiết kế, nhằm thể hiện dụng ý “muốn ngã mà không ngã” của “túy quyền”.

Tranh luận về năng lực thực tế của robot

Không dừng lại ở tranh cãi về điều khiển từ xa, năng lực thực tế của robot Unitree cũng trở thành đề tài bàn luận.

Ngày 17/2, có video lan truyền trên mạng cho thấy một cư dân mạng Mỹ mua robot Unitree của Trung Quốc và sắp xếp để robot nấu ăn. Theo video, robot đứng trước bếp, cầm muôi lớn, đổ thức ăn trong muôi xuống sàn, rồi ném luôn muôi xuống đất, sau đó ngã xuống đất vì giẫm lên thức ăn rơi đầy trên sàn.

Nội dung bài đăng trên nền tảng X: Cư dân mạng Mỹ mua một robot Unitree và yêu cầu nó nấu ăn, kết quả…

Về việc này, cư dân mạng bình luận: “Mất mặt khắp nơi! Thổi phồng ghê gớm thế, sự thật chỉ có vậy! Nghe nói biểu diễn ở Xuân (xuẩn) Vãn có người điều khiển phía sau!”

“Thông minh quá! Đây là robot đang biểu đạt sự phản kháng! Xem kìa, nó còn biết phản kháng!”

“Cách sử dụng đúng của robot Unitree là biểu diễn lộn nhào.”

“Tôi thấy robot này còn có khí phách hơn người Trung Quốc nhiều.”

Trên nền tảng X, một cư dân mạng tên Robinson đã phân tích cụ thể rằng: “Sau khi xem cú lộn nhào trên bục nhảy của robot Unitree “Robot biểu diễn võ”, không ít cư dân mạng đã bị choáng ngợp, cho rằng robot sắp sửa làm thay đổi hoàn toàn chiến trường. Nhưng nói thật thì còn xa lắm.

Những gì chúng ta thấy chỉ là ‘đoạn trình diễn được tuyển chọn kỹ’. Các động tác này được chọn lọc từ vô số lần thử nghiệm, là màn thể hiện tốt nhất mà robot có thể tái hiện ổn định. Trình diễn thì vẫn chỉ là trình diễn, còn cách thực chiến thì khác xa một trời một vực.

Nguồn cung năng lượng là điểm yếu chí mạng. Ở điều kiện vận hành tổng hợp, mẫu G1 chỉ có thời lượng hoạt động khoảng 2 giờ; nếu thực sự vận động cường độ cao thì thời gian này còn phải giảm thêm.”

Những ý kiến này đặt ra câu hỏi liệu robot hình người hiện nay đã đủ độ ổn định để ứng dụng trong môi trường công nghiệp, thương mại hoặc gia đình, thay vì chỉ dừng lại ở trình diễn.

Tài liệu công khai cho thấy, Công ty TNHH Công nghệ Unitree Hàng Châu được thành lập năm 2016, là một công ty công nghệ Trung Quốc chuyên nghiên cứu và sản xuất robot dân dụng.

Tháng 7/2025, Unitree chuyển đổi thành công ty cổ phần, trụ sở đặt tại quận Binh Giang, thành phố Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang. Các nhà đầu tư chính gồm Sequoia China, Matrix Partners China và Shunwei Capital.

Tháng 5/2025, Ủy ban Đặc biệt về Cạnh tranh Chiến lược giữa Mỹ và ĐCSTQ thuộc Hạ viện Mỹ đã yêu cầu Ủy ban Truyền thông Liên bang, Bộ Thương mại Mỹ và Bộ Quốc phòng Mỹ điều tra mối quan hệ giữa Unitree Technology và quân đội ĐCSTQ, cũng như kế hoạch tích hợp quân sự – dân sự của công ty này.

Tháng 8/2025, Chính quyền thành phố Đài Bắc đưa “chó robot thông minh” vào sử dụng hỗ trợ tuần tra, phương tiện mang theo là chó robot của Unitree, song vẫn tồn tại nghi vấn về an ninh thông tin và cửa hậu trong phần mềm.

Năm nay, “Xuân Vãn” của ĐCSTQ lại tiếp tục bị chỉ trích dữ dội, không chỉ vì bê bối robot. Có người dân Đại lục nói rằng xem 4 tiếng “Xuân Vãn” mà không cười nổi lần nào. Có video lan truyền cho thấy trong lúc phát sóng trực tiếp, cư dân mạng chỉ trích việc tạo “bình luận giả”, toàn là lời khen.

Một người đàn ông Trung Quốc còn kêu gọi đừng tốn nhiều tiền tổ chức cái gọi là “Xuân Vãn” nữa, vừa giả tạo vừa khó xem, căn bản cũng chẳng ai xem.

Người đàn ông này mỉa mai: Trong chương trình còn có người xúc động nói “Chúc các bạn công việc thuận lợi”.

“Chúng tôi làm việc tự do, cả năm nay chỉ lo tìm việc, anh nói có thuận lợi không?”

Lại có những người “thê thiếp đầy đàn” xúc động nói “Chúc mọi người gia đình hạnh phúc”. “Ngay cả vợ còn không tìm được, họ sao có được một gia đình hạnh phúc?”

Ngụy trang thành giải trí – thực chất là để thu hút nhà đầu tư và gọi vốn?

Giới phân tích nhìn chung cho rằng, phía sau việc hàng loạt robot xuất hiện tại  “Xuân Vãn” thực chất là một động thái quảng bá, trình diễn để thu hút nhà đầu tư và gọi vốn được ngụy trang dưới hình thức giải trí.

Tạp chí Caijing dẫn lời người trong ngành tiết lộ, bốn công ty robot hợp tác với “Xuân Vãn”, mỗi công ty phải chi tới 100 triệu nhân dân tệ (khoảng 370 tỷ VNĐ) tiền hợp tác.

Báo “TMTpost” nhận định, “Xuân Vãn” thực chất là một buổi trình diễn để thu hút nhà đầu tư và gọi vốn trá hình. Đối với các công ty khởi nghiệp robot, có ba lợi ích lớn: kiểm chứng tính ổn định kỹ thuật (điều khiển theo cụm), đạt được độ phủ sóng cấp quốc dân (tạo đà cho IPO), và chứng minh với nhà đầu tư về “năng lực bàn giao sản phẩm”.

Đối với các đơn vị lên sân khấu, “Xuân Vãn” là một bàn đạp quan trọng: hoặc thông qua đó tiến thẳng tới IPO, hoặc tranh thủ làn sóng chú ý lớn từ thị trường.

Hiện Unitree được kỳ vọng trở thành “cổ phiếu robot hình người đầu tiên” trên thị trường A-share chứng khoán Trung Quốc; ba công ty còn lại cũng đều có những động thái riêng.

Ông Thẩm Manh (Shen Meng), Giám đốc Chanson&Co., khi trả lời phỏng vấn của Lianhe Zaobao cho biết, robot hình người hiện vẫn đang ở giai đoạn “đốt tiền”, trọng tâm của ngành là làm sao tiến hành vòng gọi vốn tiếp theo hiệu quả hơn, thay vì hoàn thiện công nghệ hay đầu tư vào các kịch bản ứng dụng thực tế.

TMTpost cũng đưa tin, giới đầu tư đã bắt đầu xuất hiện “mệt mỏi thẩm mỹ” đối với việc robot liên tục xuất hiện trên các chương trình biểu diễn.

Thử thách thực sự chưa bao giờ nằm dưới ánh đèn sân khấu; robot không thể mãi nhảy múa trên sân khấu. Liệu chúng có thể bước vào nhà máy, hoàn thành việc phân loại và lắp ráp trên dây chuyền sản xuất? Có thể vào siêu thị, tự điều hướng giữa các kệ hàng và bổ sung hàng hóa? Có thể vào gia đình, nhặt một chiếc dép rơi giữa phòng khách lộn xộn? Đó mới là ranh giới quyết định sống còn.

Bình Minh (t/h)