Ánh sáng tự nhiên ban ngày có thể là một trợ thủ miễn phí giúp ổn định đường huyết mà nhiều người vẫn chưa tận dụng. Nghiên cứu mới cho thấy chỉ cần ngồi cạnh cửa sổ đón ánh sáng tự nhiên cũng có thể giúp người bị tiểu đường type 2 giữ đường huyết ổn định hơn. 

Ảnh minh họa: Shutterstock, TrithucVN

Kết quả cho thấy những người tham gia giữ được mức đường huyết khỏe mạnh trong 50% thời gian khi ở dưới ánh sáng tự nhiên, so với 43% khi ở trong môi trường ánh sáng nhân tạo. 

Nhà nghiên cứu Patrick Schrauwen từ trung tâm đái tháo đường Đức, chia sẻ trong một thông cáo báo chí: “Ánh sáng tự nhiên giúp mức đường trong máu ở ngưỡng bình thường lâu hơn mỗi ngày và ít dao động hơn” — đây là hai dấu hiệu cho thấy việc kiểm soát đường huyết được cải thiện.

Ánh sáng ban ngày giúp kiểm soát đường huyết tốt hơn

Nghiên cứu đăng trên Cell Metabolism cho thấy chỉ cần tăng thời gian tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên cũng có thể hỗ trợ kiểm soát đường huyết ở người bị tiểu đường type 2. 

Mười ba người tham gia được sắp xếp làm việc trong cùng một tòa nhà nhưng dưới hai điều kiện ánh sáng khác nhau: Một nhóm được bố trí làm việc gần các cửa sổ lớn hướng nam và tây để tối ưu hóa tiếp xúc với ánh sáng ban ngày, trong khi nhóm còn lại làm việc trong không gian không có ánh sáng tự nhiên và chỉ tiếp xúc với nguồn sáng nhân tạo.

Họ làm việc từ 8 giờ sáng đến 5 giờ chiều, mô phỏng giờ hành chính thông thường.

Sau bốn tuần tạm nghỉ, hai nhóm hoán đổi điều kiện chiếu sáng để đảm bảo thiết kế chéo. Tất cả người tham gia đều mắc đái tháo đường type 2, có độ tuổi trung bình 70 và không sử dụng kem chống nắng trong thời gian nghiên cứu. 

“Ngoại trừ nguồn ánh sáng, tất cả các yếu tố lối sống khác — bao gồm bữa ăn, giấc ngủ, mức độ hoạt động thể chất, thời gian sử dụng thiết bị điện tử, v.v. — đều được giữ hoàn toàn giống nhau”, đồng tác giả nghiên cứu Joris Hoeks cho biết trong một thông cáo báo chí.

Các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng khi người tham gia tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên qua cửa sổ, họ duy trì được mức đường huyết trong phạm vi khỏe mạnh thường xuyên hơn so với khi ở trong phòng chỉ có ánh sáng nhân tạo. Mức dao động glucose trong 24 giờ cũng nhỏ hơn dưới điều kiện ánh sáng tự nhiên, và sự dao động thấp hơn này liên quan đến việc thời gian duy trì trong ngưỡng bình thường dài hơn, cho thấy khả năng kiểm soát đường huyết ổn định hơn.

Ảnh minh họa: Getty Images

Trong suốt một ngày, dưới ánh sáng tự nhiên, cơ thể đốt cháy nhiều chất béo hơn và ít carbohydrate hơn — cả khi nghỉ ngơi yên tĩnh vào ngày thứ tư lẫn sau nghiệm pháp bữa ăn hỗn hợp vào ngày thứ năm — mặc dù tổng mức tiêu hao năng lượng không thay đổi đáng kể.

Nồng độ melatonin của người tham gia cũng cao hơn nhẹ vào buổi tối, đồng thời quá trình chuyển hóa đốt mỡ cho thấy sự cải thiện.

Vì sao ánh sáng ban ngày quan trọng

Nghiên cứu không xác định chính xác vì sao ánh sáng mặt trời lại ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát đường huyết, nhưng các chuyên gia đưa ra một số giả thuyết xoay quanh cách ánh sáng tác động đến các hệ thống sinh học nội tại của cơ thể. 

Đồng tác giả nghiên cứu Charna Dibner, phó giáo sư Khoa Y thuộc Đại học UNIGE, cho biết trong một thông cáo báo chí: “Nhiều năm nay, người ta đã biết sự rối loạn nhịp sinh học đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của các rối loạn chuyển hóa — những bệnh lý đang ảnh hưởng đến ngày càng nhiều người tại các quốc gia phương Tây”.

Theo đồng tác giả Joris Hoeks, phó giáo sư tại Đại học Maastricht, ánh sáng tự nhiên có hiệu quả hơn ánh sáng nhân tạo trong việc đồng bộ đồng hồ sinh học của cơ thể với môi trường bên ngoài, bởi ánh sáng nhân tạo có cường độ thấp hơn và phổ bước sóng hẹp hơn. 

Tuy nhiên, ông cho biết thêm rằng phần lớn thời gian trong ngày chúng ta lại sinh hoạt dưới ánh sáng nhân tạo. 

Ảnh minh họa: New Africa/ Shutterstock

Một số chuyên gia khác cho rằng tác động này có thể liên quan đến việc cơ thể tiếp xúc với vitamin D, hoặc đến cơ chế mà các tế bào nhạy cảm với ánh sáng trong mắt tham gia điều hòa quá trình chuyển hóa.

Vitamin D đóng nhiều vai trò quan trọng trong việc duy trì cân bằng glucose, Tiến sĩ Betul Hatipoglu, giáo sư y khoa tại Trường y thuộc đại học Case Western Reserve, người không tham gia vào nghiên cứu này, chia sẻ với The Epoch Times“Mặc dù các nghiên cứu quy mô lớn hơn nhằm ngăn ngừa bệnh tiểu đường [bằng vitamin D] đã không cho thấy lợi ích rõ rệt”.

Thay vì cho rằng vitamin D là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến sự cải thiện đường huyết, bà Hatipoglu cho rằng vùng dưới đồi — một khu vực của não bộ có vai trò điều phối hệ thần kinh và điều hòa thân nhiệt, cảm giác đói, giấc ngủ cũng như phản ứng cảm xúc — có thể đóng vai trò quan trọng hơn

Sự rối loạn chức năng của vùng dưới đồi đã được liên hệ với các vấn đề chuyển hóa và có thể là yếu tố chịu tác động của việc tiếp xúc ánh sáng ban ngày, từ đó góp phần cải thiện khả năng kiểm soát đường huyết.

“Có thể các hormone gây stress và hệ thần kinh giao cảm cũng tham gia vào cơ chế này”, bà Hatipoglu nhận định.

Ngoài vitamin D, tia cực tím từ ánh sáng mặt trời còn có thể kích thích giải phóng oxit nitric, một chất có khả năng giúp giảm căng thẳng và cải thiện chức năng mạch máu — những tác động có thể mang lại lợi ích cho sức khỏe chuyển hóa.

Hạn chế của nghiên cứu

Mặc dù các nhà nghiên cứu đã sử dụng thiết kế nghiên cứu giúp nâng cao độ tin cậy của kết quả, vẫn có một số hạn chế quan trọng.

Số lượng người tham gia nhỏ – tổng cộng 13 người – có nghĩa là các phát hiện cần được diễn giải một cách thận trọng. Cần có các nghiên cứu lớn hơn trong thời gian dài hơn, như vài tuần hoặc thậm chí vài tháng, để xem liệu các tác động có kéo dài và có ý nghĩa lâm sàng hay không.

Một hạn chế khác là hầu hết người tham gia đều là người lớn tuổi, với độ tuổi trung bình là 70, và 12 người ít nhất 65 tuổi. Vì điều này, các nhà nghiên cứu không thể chắc chắn liệu những tác động tương tự có xuất hiện ở người trẻ hơn hoặc các nhóm dân số đa dạng hơn hay không.

Các tác giả nghiên cứu cũng lưu ý rằng mặc dù phân tích của họ xác định được một số chỉ báo tiềm năng về cách ánh sáng tự nhiên có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, nhưng kết quả không đủ mạnh để đưa ra dự đoán chính xác, có thể là do số lượng người tham gia nhỏ.

Bất chấp những hạn chế này, Schrauwen nhấn mạnh rằng ngay trong một khoảng thời gian ngắn, ánh sáng ban ngày vẫn có tác động có thể đo lường được, cho thấy sự thay đổi môi trường đơn giản này đáng được nghiên cứu thêm như một biện pháp bổ trợ cho việc quản lý bệnh tiểu đường.

Theo The Epoch Times

Liên Hoa biên dịch