Ung thư phổi gia tăng ở phụ nữ Trung Quốc, nhiều ca không liên quan hút thuốc

Bình Minh
•
Thứ Bảy, 18/04/2026

Trong những năm gần đây, vấn đề ung thư phổi ở phụ nữ Trung Quốc ngày càng nhận được sự quan tâm. Dữ liệu chính thức cho thấy, xét về tỷ lệ tử vong, ung thư phổi đã trở thành nguyên nhân tử vong do ung thư đứng đầu ở phụ nữ Trung Quốc, gây ra mối đe dọa lớn đối với sức khỏe nữ giới.

Ảnh minh họa. (Nguồn: 3dMediSphere/Shutterstock)

Theo báo “Báo Tiêu Tương Buổi sáng” (Xiaoxiang Morning Post), chuyên gia Trung tâm Ung bướu Bệnh viện Nhân dân số 2 tỉnh Hồ Nam, bác sĩ trưởng Dương Nông cho biết, ung thư phổi đã trở thành chủng ung thư đứng đầu ở phụ nữ Trung Quốc, trong đó hút thuốc thụ động (khói thuốc thứ cấp), khói thuốc tồn dư (khói thuốc cấp 3) và khói dầu khi nấu ăn là những nguyên nhân chính.

Theo “Báo Phụ nữ Trung Quốc”, khi nhắc đến ung thư phổi, người ta thường liên tưởng đến nam giới, hút thuốc và nhóm trung niên, cao tuổi. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, dữ liệu dịch tễ học đang làm thay đổi nhận thức truyền thống này.

Báo cáo “Phân tích tình hình dịch tễ các khối u ác tính ở Trung Quốc năm 2022” do Trung tâm Ung thư Quốc gia Trung Quốc công bố năm 2024 cho thấy, ung thư phổi đang vượt qua ung thư vú, trở thành chủng ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ Trung Quốc.

Một bài viết do Ủy ban Y tế và Sức khỏe thành phố Thiên Tân công bố cho biết, trong nhóm phụ nữ Trung Quốc không hút thuốc, tỷ lệ tiếp xúc với khói thuốc thụ động lên tới khoảng 70%. Nhóm này chiếm khoảng 1/4 tổng số bệnh nhân nữ mắc ung thư phổi, cho thấy việc tiếp xúc với khói thuốc thụ động rất có thể là nguyên nhân chính dẫn đến tỷ lệ mắc ung thư phổi cao ở phụ nữ.

Dữ liệu từ nhiều cơ quan y tế địa phương cho thấy khoảng 60%–70% phụ nữ Trung Quốc từng tiếp xúc lâu dài với môi trường có khói thuốc thụ động, và đây được xem là một trong những nguồn rủi ro quan trọng gây ung thư phổi ở nữ giới. Ngoài ra, khói dầu trong bếp, ô nhiễm không khí trong nhà và phơi nhiễm nghề nghiệp cũng được cho là có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh.

Xét về xu hướng dài hạn, tỷ lệ mắc ung thư phổi ở phụ nữ Trung Quốc đang tăng lên. Dữ liệu dịch tễ học cho thấy trong vài thập kỷ qua, tỷ lệ mắc chuẩn hóa theo độ tuổi ở nữ giới đã tăng, trong khi xu hướng chung ở nam giới tương đối ổn định.

Tháng 9/2025, tạp chí Lung Cancer đã công bố một nghiên cứu hồi cứu dài hạn bao gồm hơn 24.000 bệnh nhân ung thư phổi được phẫu thuật trong giai đoạn 2005–2021. Đây là một trong số ít các nghiên cứu của Trung Quốc phân tích xu hướng ung thư phổi với quy mô mẫu lớn và thời gian dài như vậy.

Nhóm nghiên cứu đã thu thập chi tiết thông tin về độ tuổi, giới tính, tiền sử hút thuốc và phân loại khối u của bệnh nhân, đồng thời kết hợp xác nhận mô bệnh học để so sánh đặc điểm bệnh lý và kết quả phẫu thuật ở các giai đoạn khác nhau.

Dữ liệu cho thấy tỷ lệ bệnh nhân nữ trong tổng số ca phẫu thuật liên tục tăng, từ 32% năm 2005 lên 48% năm 2021. Đáng chú ý hơn, hơn 70% bệnh nhân nữ này chưa từng hút thuốc, trong khi tỷ lệ tương tự ở nam giới chưa đến 10%. Phân tích mô bệnh học cũng cho thấy, tỷ lệ ung thư biểu mô tuyến ở nữ giới tăng từ khoảng 60% ở giai đoạn đầu lên hơn 80%.

Điều đáng cảnh giác hơn là ung thư phổi đang có xu hướng trẻ hóa rõ rệt. Một nghiên cứu kéo dài 16 năm cho thấy từ 2006 – 2021, tỷ lệ bệnh nhân ung thư phổi dưới 45 tuổi đã tăng từ 6,2% lên 15,4%, trong đó tỷ lệ phụ nữ trẻ mắc bệnh tăng vọt từ 3,4% lên 19,2%, mức tăng đáng kể so với nam giới cùng độ tuổi.

Số liệu thống kê năm 2015 cho thấy Trung Quốc có số ca ung thư mới cao kỷ lục, gần 4,3 triệu người, trong đó có hơn 730.000 người bị ung thư phổi, chiếm gần 36% số ca toàn cầu.

Ung thư là nguyên nhân của 1/4 trường hợp tử vong ở Trung Quốc và trở thành một gánh nặng khủng khiếp cho hệ thống y tế.

Trước đó, một số nghiên cứu ở Trung Quốc cũng cho thấy mối liên hệ giữa ung thư và ô nhiễm không khí. Chẳng hạn, kết quả nghiên cứu hồi năm ngoái của Đại học y khoa Hà Bắc phát hiện tỷ lệ tử vong do ung thư phổi tại Hà Bắc – một trong những nơi ô nhiễm nặng nhất ở Trung Quốc – đã tăng gấp ba lần trong giai đoạn 2010-2012 so với giai đoạn 1973-1975.