14 nước tái khẳng định: Yêu sách chủ quyền rộng khắp của ĐCSTQ ở Biển Đông là phi pháp

Ngày 11/7, Mỹ, Anh, Canada cùng 11 quốc gia khác ở phương Tây và châu Á đã ra tuyên bố chung, một lần nữa khẳng định rằng theo phán quyết do Tòa Trọng tài được thành lập theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) tại The Hague (Hà Lan) đưa ra ngày 12/7/2016, các yêu sách chủ quyền trên diện rộng mà Trung Quốc (ĐCSTQ) đưa ra ở Biển Đông là phi pháp.

Nhân dịp kỷ niệm 10 năm phán quyết của Tòa Trọng tài trong vụ kiện Biển Đông giữa Philippines và Trung Quốc, 14 quốc gia, trong đó có Mỹ, Anh và Canada, đã ra tuyên bố chung vào ngày 11/7 (Chủ nhật), nhấn mạnh cam kết duy trì một khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do, rộng mở, hòa bình, ổn định và dựa trên luật lệ, lấy luật pháp quốc tế làm nền tảng.

Tuyên bố cũng đánh dấu 10 năm phán quyết mang tính cột mốc đối với tranh chấp Biển Đông. Ngày 12/7/2016, Tòa Trọng tài được thành lập theo Phụ lục VII của Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển đã nhất trí đưa ra phán quyết lịch sử, kết luận rằng các yêu sách chủ quyền trên diện rộng mà Trung Quốc (ĐCSTQ) đưa ra ở Biển Đông là phi pháp.

Tuyên bố chung viết: “Chúng tôi tái khẳng định rằng các tranh chấp trên biển phải được giải quyết bằng biện pháp hòa bình và phù hợp với Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển. Chúng tôi tái khẳng định rằng phán quyết của Tòa Trọng tài cách đây 10 năm là một cột mốc quan trọng; đối với các quyền và yêu sách trên biển thuộc phạm vi xét xử của Tòa, phán quyết này có tính chung thẩm, có giá trị ràng buộc pháp lý và mang tính quyết định đối với Trung Quốc và Philippines”.

“Chúng tôi tái khẳng định kết luận của Tòa Trọng tài rằng các yêu sách biển trên diện rộng của Trung Quốc (ĐCSTQ) ở Biển Đông, bao gồm các yêu sách dựa trên cái gọi là ‘quyền lịch sử’, đều không có bất kỳ cơ sở pháp lý nào. Chúng tôi nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì quyền tự do hàng hải, tự do hàng không và các quyền sử dụng biển hợp pháp khác được phản ánh trong Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển.”

“Chúng tôi một lần nữa kiên quyết phản đối mọi hành động đơn phương hoặc gây mất ổn định, bao gồm việc sử dụng vũ lực hoặc cưỡng ép, vì những hành động này đe dọa hòa bình và ổn định của khu vực. Chúng tôi tái khẳng định kiên quyết phản đối việc sử dụng lực lượng bảo vệ bờ biển, quân đội và lực lượng dân quân biển để quấy rối, cản trở hoặc đe dọa các hoạt động hợp pháp trên biển hoặc trên không của các quốc gia khác, bởi những hành vi này gây nguy hiểm cho sự an toàn của các bên liên quan và ngư dân, đồng thời làm tổn hại nghiêm trọng đến hòa bình và an ninh khu vực. Chúng tôi kêu gọi các bên tuân thủ phán quyết trọng tài năm 2016 và giải quyết tranh chấp một cách hòa bình thông qua đối thoại và các cơ chế hợp pháp khác theo luật pháp quốc tế.”

Phần cuối tuyên bố nêu rõ: “Chúng tôi sẽ tiếp tục kiên định ủng hộ một khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và rộng mở, đồng thời tái khẳng định cam kết cùng Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) thúc đẩy tầm nhìn chung của chúng ta, xây dựng Biển Đông trở thành vùng biển hòa bình, ổn định, hợp tác và thịnh vượng, với các hoạt động thương mại phát triển mạnh mẽ và phù hợp với luật pháp quốc tế làm động lực”.

Năm 2013, Philippines đã khởi kiện trọng tài đối với Trung Quốc lên Tòa Trọng tài tại The Hague theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển, nhằm thách thức yêu sách của Trung Quốc (ĐCSTQ) đối với phần lớn Biển Đông dựa trên “đường chín đoạn”. Vụ kiện bắt nguồn từ các tranh chấp trên biển, trong đó có vụ đối đầu tại bãi cạn Hoàng Nham năm 2012.

Cái gọi là “đường chín đoạn” là phạm vi biển được Trung Quốc (ĐCSTQ) đánh dấu bằng chín đoạn đứt khúc trên bản đồ Biển Đông để tuyên bố có “quyền lịch sử” đối với phần lớn vùng biển và các đảo, bãi đá trong khu vực. Phạm vi này bao trùm khoảng 90% diện tích Biển Đông và chồng lấn với các yêu sách về quyền lợi trên biển của Philippines, Việt Nam, Malaysia, Brunei và Indonesia.

Vụ đối đầu tại bãi cạn Hoàng Nham là cuộc đối đầu kéo dài nhiều tháng trên biển giữa Trung Quốc (ĐCSTQ) và Philippines vào năm 2012 liên quan đến vấn đề chủ quyền và thực thi pháp luật nghề cá tại bãi cạn Hoàng Nham (Philippines gọi là bãi Panatag). Kết cục là Trung Quốc giành quyền kiểm soát thực tế khu vực này, trở thành một trong những nguyên nhân trực tiếp khiến Philippines khởi kiện trọng tài về Biển Đông vào năm sau.

Năm 2016, Tòa Trọng tài phán quyết rằng yêu sách “đường chín đoạn” của Trung Quốc (ĐCSTQ), dựa trên cái gọi là “quyền lịch sử”, không có cơ sở pháp lý theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển, vì vậy Trung Quốc không thể dựa vào đó để đòi các quyền độc quyền đối với những vùng biển liên quan. Tuy nhiên, ĐCSTQ đã từ chối chấp nhận và công nhận phán quyết này.

Đây là lần đầu tiên, nhân dịp kỷ niệm phán quyết trọng tài Biển Đông, có một tuyên bố chung với quy mô lớn như vậy giữa các quốc gia thuộc nhiều khu vực khác nhau. Sau khi phán quyết năm 2016 được công bố, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Úc và Liên minh châu Âu (EU) đều từng ra tuyên bố riêng ủng hộ phán quyết. Đến dịp kỷ niệm 5 năm vào năm 2021, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Úc và EU cũng lần lượt ra tuyên bố, nhưng không phải là một tuyên bố chung có nhiều nước cùng ký kết.

Nhân dịp kỷ niệm 10 năm phán quyết trọng tài Biển Đông, 14 quốc gia tham gia tuyên bố chung gồm: Mỹ, Úc, Canada, Estonia, Đức, Ý, Nhật Bản, Latvia, Litva, New Zealand, Cộng hòa Philippines, Romania, Slovenia và Vương quốc Anh.

Tuy nhiên, ngày 11/7, Bộ An ninh Quốc gia ĐCSTQ đăng bài viết tuyên bố rằng phán quyết trọng tài về Biển Đông chỉ là “một tờ giấy lộn không có bất kỳ giá trị ràng buộc nào”, đồng thời khẳng định Trung Quốc (ĐCSTQ) từ trước đến nay không chấp nhận, không công nhận cái gọi là “phán quyết”, cũng không chấp nhận bất kỳ yêu sách hay hành động nào dựa trên “phán quyết” này.

Xem thêm

Tọa đàm tại Quốc hội Anh vạch trần tội ác thu hoạch nội tạng cưỡng bức của ĐCSTQ

Giết hại hàng loạt chính công dân của mình để lấy nội tạng cấy ghép nhằm thu lợi nhuận khổng lồ - một chính quyền như thế nào mới có thể thực hiện những tội…