Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết Tổng thống Donald Trump nghiêm túc trong việc đưa Greenland dưới quyền kiểm soát của Mỹ, lập luận hôm Chủ nhật (18/1) rằng lãnh thổ Bắc Cực này “chỉ có thể được bảo vệ nếu là một phần của Mỹ”.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh Năng lượng và Đổi mới Pennsylvania tổ chức ở Pittsburgh vào ngày 15/7/2025. (Ảnh: Samira Bouaou / The Epoch Times)

Lập trường này đang làm gia tăng căng thẳng với các đồng minh NATO, khi các lãnh đạo châu Âu bác bỏ mọi khả năng mua bán và cảnh báo tranh chấp có thể làm rạn nứt hợp tác an ninh xuyên Đại Tây Dương.

Trong cuộc phỏng vấn chương trình “Meet the Press” hôm Chủ nhật, ông Bessent bảo vệ nỗ lực của ông Trump nhằm thâu tóm Greenland như một bước đi an ninh quốc gia mang tính hướng tới tương lai, gắn với cạnh tranh ở Bắc Cực với Nga và Trung Quốc, đồng thời từ chối cho biết liệu tổng thống có loại trừ khả năng sử dụng hành động quân sự hay không.

“Tổng thống Trump tin tưởng mạnh mẽ rằng chúng ta không thể thuê ngoài an ninh của mình,” ông Bessent nói với người dẫn chương trình Kristen Welker, mô tả một “trận chiến trong tương lai ở Bắc Cực” và lập luận rằng Mỹ không nên bị cuốn vào một cuộc xung đột liên quan đến Greenland.

“Chúng tôi sẽ duy trì các cam kết NATO của mình,” ông nói, nhưng nói thêm, “tốt hơn là ngay bây giờ, hòa bình thông qua sức mạnh, biến nơi này thành một phần của Mỹ, và sẽ không có xung đột, bởi vì hiện tại Mỹ là quốc gia năng động nhất thế giới, là quốc gia mạnh nhất thế giới. Người châu Âu thể hiện sự yếu kém. Mỹ thể hiện sức mạnh”.

Khi liên tục bị hỏi liệu lập trường của ông Trump chỉ là một chiến thuật đàm phán hay là một nỗ lực sáp nhập thực sự, ông Bessent nói: “Tổng thống tin rằng việc tăng cường an ninh là không thể nếu Greenland không phải là một phần của Mỹ”.

Sau đó ông nói thêm: “Điều chúng ta biết là Greenland chỉ có thể được bảo vệ nếu là một phần của Mỹ, và nếu là một phần của Mỹ thì sẽ không cần phải bảo vệ nữa. Tổng thống đang cố gắng tránh một cuộc xung đột”.

Bà Welker hỏi việc Mỹ tiếp quản Greenland bằng vũ lực sẽ khác gì so với việc Nga sáp nhập Crimea.

Ông Bessent trả lời: “Hãy nhìn xem, tôi tin rằng người châu Âu sẽ hiểu rằng điều này là tốt nhất cho Greenland, tốt nhất cho châu Âu và tốt nhất cho Mỹ”. Khi được hỏi liệu hành động quân sự vẫn còn nằm trên bàn hay không, ông nói: “Tôi chưa trao đổi với Tổng thống về điều đó”.

Các quan chức châu Âu đã bác bỏ lập trường của ông Trump, và vấn đề này đã vấp phải sự phản đối gay gắt tại châu Âu và Greenland.

Ông Trump tuyên bố Mỹ sẽ áp thêm thuế suất 10% đối với hàng nhập khẩu từ Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Hà Lan, Phần Lan và Anh, và mức thuế sẽ tăng lên 25% vào ngày 1/6, trừ khi đạt được thỏa thuận về việc Mỹ mua Greenland.

Hôm Chủ nhật, 8 quốc gia—Đan Mạch, Na Uy, Phần Lan, Pháp, Đức, Hà Lan, Thụy Điển và Vương quốc Anh—đã đưa ra một tuyên bố chung nói rằng các mối đe dọa áp thuế sẽ làm tổn hại quan hệ xuyên Đại Tây Dương và có thể gây ra một vòng xoáy nguy hiểm. “Chúng tôi sẽ tiếp tục đoàn kết và phối hợp phản ứng của mình. Chúng tôi cam kết bảo vệ chủ quyền của mình,” họ nói.

Tuyên bố chung cũng nêu rõ: “Là các thành viên NATO, chúng tôi cam kết tăng cường an ninh Bắc Cực, một lợi ích xuyên Đại Tây Dương chung. Cuộc tập trận ‘Arctic Endurance’, được Đan Mạch và các đồng minh phối hợp chuẩn bị trước, là một phản ứng trước nhu cầu này. Nó không gây ra mối đe dọa nào cho bất kỳ bên nào”.

“Chúng tôi hoàn toàn ủng hộ Vương quốc Đan Mạch và người dân Greenland. Tiếp tục tiến trình đã được khởi xướng tuần trước, chúng tôi sẵn sàng tham gia đối thoại dựa trên các nguyên tắc chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, những nguyên tắc mà chúng tôi kiên quyết bảo vệ,” tuyên bố cho biết.

Trong bối cảnh căng thẳng xuyên Đại Tây Dương, Tổng thư ký NATO Rutte đã đăng tải trên nền tảng mạng xã hội X vào Chủ nhật, nói rằng: “Tôi đã liên lạc với Tổng thống Mỹ về tình hình an ninh ở Greenland và Bắc Cực. Chúng tôi sẽ tiếp tục hợp tác về vấn đề này và mong được gặp ông ấy tại Davos vào cuối tuần này”.

Ông Bessent lập luận rằng cách tiếp cận của ông Trump được xây dựng trên đòn bẩy, bao gồm thuế quan, và ông chỉ trích việc châu Âu tiếp tục phụ thuộc vào năng lượng Nga, nói rằng các khoản mua dầu của Nga của châu Âu đang “tài trợ cho những nỗ lực của Nga chống lại Ukraine”.

Nhà Trắng trong những tháng gần đây đã sử dụng áp lực thương mại gắn với việc mua dầu của Nga để giải quyết vấn đề này.

Hôm thứ Bảy (17/1), hàng ngàn người đã tuần hành qua thủ đô Nuuk của Greenland để phản đối kế hoạch của Mỹ nhằm sáp nhập vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch. Một cuộc biểu tình tương tự cũng được tổ chức tại Copenhagen.

Một cuộc biểu tình được tổ chức tại thủ đô Copenhagen của Đan Mạch. Những người biểu tình ở đó hô vang “Kalaallit Nunaat,” tên gọi của Greenland trong tiếng Greenlandic, và giăng các biểu ngữ có nội dung “Đừng động vào Greenland” và “Greenland dành cho người Greenland”. (Ảnh chụp màn hình video)
Giới chức trách ước tính khoảng 4.000 người đã tham gia cuộc biểu tình ở Nuuk, một thành phố có khoảng 19.000 đến 20.000 cư dân. (Ảnh chụp màn hình video)

Bảo Minh (t/h)