Khắp thế giới tưởng niệm 37 năm thảm sát Thiên An Môn

Năm nay đánh dấu 37 năm kể từ vụ thảm sát trên Quảng trường Thiên An Môn ở Bắc Kinh, Trung Quốc, xảy ra vào năm 1989 (còn được gọi là sự kiện Lục Tứ). Suốt 37 năm qua, Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) vẫn che giấu sự thật lịch sử về biến cố này. Nhân dịp tưởng niệm năm nay, nhiều nơi trên thế giới đã tổ chức các hoạt động tưởng niệm, đồng thời kêu gọi người dân phản kháng chế độ bạo quyền của ĐCSTQ.

“Sự kiện Lục Tứ”, còn gọi là phong trào dân chủ năm 1989, là cuộc vận động dân chủ do sinh viên Trung Quốc khởi xướng vào giữa tháng 4/1989, kéo dài gần hai tháng, từ Quảng trường Thiên An Môn ở Bắc Kinh lan rộng ra khắp Trung Quốc. Rạng sáng ngày 4/6, ĐCSTQ đã điều động quân đội và cảnh sát vũ trang tiến vào Quảng trường Thiên An Môn, tàn sát những sinh viên và người dân tay không tấc sắt. Theo thống kê của các tổ chức dân sự, số người bị lực lượng trấn áp dùng súng bắn chết dao động từ vài nghìn đến hơn 10.000 người. Sự kiện này cũng được gọi là “Đại thảm sát Thiên An Môn của ĐCSTQ”.

Epoch Times đã tổng hợp một phần thông tin về các hoạt động đã diễn ra trước thời điểm bài viết hôm nay được đăng tải; tối 4/6 sẽ còn nhiều hoạt động khác nữa.

New York

Ngày 2/6, chi nhánh New York của Đảng Dân chủ Trung Quốc đã tổ chức cuộc tuần hành quy mô lớn mang tên “Kỷ niệm 37 năm Lục Tứ chống bạo chính” tại khu Midtown, Manhattan, New York. Mọi người hô vang các khẩu hiệu như “Đừng quên Lục Tứ”, “Nợ máu phải trả bằng máu”, “ĐCSTQ biến khỏi Mỹ, biến khỏi Trung Quốc, biến khỏi Trái Đất”, thể hiện sự phẫn nộ tột cùng đối với chính quyền ĐCSTQ.

Ngoài ra, Đảng Dân chủ Trung Quốc đã công bố sẽ tổ chức một cuộc mít tinh và tuần hành tưởng niệm lớn vào chiều Chủ nhật, ngày 7/6, tại Flushing – khu người Hoa ở New York. Nhiều tổ chức và đoàn thể dân chủ hải ngoại như Liên minh Dân chủ Trung Quốc, Mùa Xuân Bắc Kinh, Hội Phụ nữ Trung Quốc, tạp chí “Thế hệ 89”, Liên minh Công lý của Cơ đốc nhân, Đảng Tự do Dân chủ, Liên minh Luật sư Nhân quyền Hải ngoại và Trung tâm Quan tâm Cựu chiến binh Quân đội Quốc dân Trung Hoa Dân Quốc sẽ cùng tham gia hoạt động này. Chủ đề cốt lõi của sự kiện là: “Đừng quên, đừng sợ hãi, thanh niên hãy đứng lên!”

Ngày 1/6, Nhà xuất bản tạp chí Mùa Xuân Bắc Kinh, Liên minh Đoàn kết Dân chủ Trung Quốc và Ủy ban Toàn quốc của Đảng Dân chủ Trung Quốc đã đồng tổ chức tại Flushing, New York buổi tọa đàm “Kỷ niệm 37 năm Lục Tứ, 60 năm Cách mạng Văn hóa và tình hình quốc tế”. Nhiều lãnh đạo phong trào dân chủ, nhân chứng Lục Tứ, học giả, luật sư, nhà báo kỳ cựu và bình luận thời sự đã cùng nhìn lại kinh nghiệm, bài học của chính trị Trung Quốc và phong trào dân chủ từ năm 1989 đến nay, đồng thời bàn về triển vọng tương lai.

Hội Công lý Cơ đốc giáo ngày 17/5 đã tổ chức triển lãm ảnh Lục Tứ bên cạnh Thư viện Flushing, thông qua bảng trưng bày, biểu ngữ và diễn thuyết để lên án cuộc đàn áp đẫm máu của ĐCSTQ đối với phong trào dân chủ ngày 4/6/1989, kêu gọi mọi người cùng nhau chấm dứt chế độ bạo quyền này. Triển lãm ảnh được tổ chức vào mỗi Chủ nhật từ ngày 10/5 đến ngày 7/6.

Biểu ngữ khổng lồ “Cột trụ Quốc thương” tưởng niệm Lục Tứ đã được trưng bày bên cạnh Thư viện Flushing vào ngày 24/5. Tác phẩm điêu khắc “Cột trụ Quốc thương” do nhà điêu khắc Đan Mạch Jens Galschiøt sáng tạo để tưởng niệm các nạn nhân Lục Tứ năm 1989. Trên cột khắc họa những thân thể bị vặn xoắn, giãy giụa trong đau đớn vì đàn áp bạo lực của ĐCSTQ, chồng lên nhau và nâng đỡ nhau, tượng trưng cho máu của những sinh viên đã thiệt mạng và linh hồn bất khuất của họ. Bản gốc của tác phẩm đã bị chính quyền Hồng Kông cưỡng bức tháo dỡ vào năm 2021. Tuy nhiên, các tổ chức dân chủ đã in hình tác phẩm này lên băng rôn dài 9 mét, rộng 3 mét, và thường xuyên trưng bày trong các hoạt động tưởng niệm Lục Tứ.

Los Angeles

Ngày 31/5, Liên minh Quốc tế Đảng Dân chủ Trung Quốc đã tổ chức một đoàn xe diễu hành “Chiến xa dân chủ” ở khu người Hoa tại Los Angeles, kêu gọi người Hoa ở nước ngoài đừng quên tội ác giết chóc của ĐCSTQ cách đây 37 năm. Cùng ngày, tổ chức này cũng tổ chức mít tinh trước Tổng lãnh sự quán Trung Quốc tại Los Angeles để tưởng niệm các nạn nhân Lục Tứ.

Ngày 30/5, Hiệp hội Nghệ sĩ Thị giác (Visual Artists Guild) tổ chức hoạt động kỷ niệm 37 năm “Sự kiện Thiên An Môn” và lễ trao giải thường niên tại Los Angeles, nhằm tôn vinh những người bảo vệ lẽ phải đã kiên trì lên tiếng và giữ vững lương tri trước áp lực chính trị của ĐCSTQ.

Washington DC

Ngày 30/5, nhiều tổ chức như Ủy ban Toàn quốc Đảng Dân chủ Trung Quốc, Liên đoàn Tự học sinh toàn Mỹ, và Quỹ Ngụy Kinh Sinh đã tổ chức mít tinh và tuần hành trước Đại sứ quán ĐCSTQ tại Washington DC để kỷ niệm 37 năm “Lục Tứ chống bạo chính”. Nhiều người đã hô vang khẩu hiệu: “Đừng quên Lục Tứ! Đả đảo Đảng Cộng sản Trung Quốc!”

Auckland

Sáng 1/6, “Ủy ban Kỷ niệm Lục Tứ New Zealand” đã tổ chức triển lãm ảnh về tội ác Lục Tứ tại Quảng trường Aotea ở trung tâm Auckland.

Lúc 14 giờ ngày 1/6, Ủy ban này tiếp tục tổ chức hội thảo “Kỷ niệm 37 năm Đại thảm sát Lục Tứ” tại trung tâm Ellen Melville ở Auckland. Nhiều người tham dự đã nhìn lại và suy ngẫm về phong trào học sinh Lục Tứ năm 1989 và những đau khổ mà nhân dân phải gánh chịu dưới sự cai trị của ĐCSTQ, với mục đích tưởng niệm nạn nhân và vạch trần bản chất tà ác của chế độ này.

Tối 1/6, mọi người đã tổ chức lễ thắp nến tưởng niệm trước “Đài tưởng niệm Lục Tứ” bên ngoài Nhà thờ Trưởng lão St Andrews ở trung tâm Auckland.

Toronto

Tối 30/5, Hội Liên hiệp ủng hộ dân chủ tại Toronto (Canada) đã tổ chức chương trình “Hòa nhạc vì tự do và đêm tưởng niệm thắp nến” tại quảng trường Ryerson, North York, nhằm kỷ niệm 37 năm thảm sát Thiên An Môn Lục Tứ, thu hút hàng trăm người thuộc nhiều sắc tộc tham gia.

Tối 30/5/2026, Liên hội Hỗ trợ các Phong trào Dân chủ Trung Quốc tại Toronto tổ chức chương trình “Hòa nhạc Vì Tự do và Đêm Thắp nến Tưởng niệm” tại Quảng trường Mel Lastman ở North York, để tưởng niệm 37 năm sự kiện Thiên An Môn ngày 4/6. Sự kiện thu hút hàng trăm người thuộc nhiều cộng đồng sắc tộc tham dự. (Ảnh: Y Ling / Epoch Times)

Đài Bắc

Tại Đài Loan, 31 tổ chức xã hội dân sự trong nước và quốc tế như Hiệp hội Học viện Dân chủ Hoa Nhân, Quỹ Cải cách Tư pháp Dân gian, Hội Phát triển Nhân quyền Đài Loan… đã họp báo tại tòa nhà Trung Hưng của Viện Lập pháp vào ngày 29/5 để công bố chuỗi hoạt động tưởng niệm Lục Tứ năm nay. Các tổ chức này lấy chủ đề “Ký ức không biên giới, kháng cự không giới hạn”, thông qua triển lãm ảnh và đêm thắp nến để kết nối ký ức với hành động, kêu gọi xã hội đừng quên sự kiện Lục Tứ, đồng thời nhìn thẳng vào tác động của đàn áp xuyên quốc gia do ĐCSTQ gây ra đối với dân chủ và tự do. Họ cho rằng việc sẵn sàng đứng lên phản đối ĐCSTQ là trách nhiệm của toàn bộ xã hội dân sự.

Năm nay, đêm tưởng niệm Lục Tứ tại Đài Loan được tổ chức vào ngày 4/6 tại Nhà tưởng niệm Tưởng Giới Thạch ở Đài Bắc; tại hiện trường còn có chợ dân chủ và hoạt động thắp nến tưởng niệm. Ngoài ra, triển lãm ảnh “Trở lại quảng trường: Chúng ta sau Lục Tứ” đã được trưng bày tại quán cà phê Mật Khế ở Đài Trung từ ngày 13/5, còn triển lãm ảnh nhân quyền “Phản chiếu bằng ánh sáng: Tạp âm của tự do” đang được trưng bày tại hành lang trung tâm của Nhà tưởng niệm Tưởng Giới Thạch đến ngày 10/6.

Đảng Phục quốc và Đảng Đài Mỹ của Đài Loan ngày 24/5 đã tổ chức hoạt động tế lễ trên Đại lộ Khải Đạt Cách Lan. Ông Viên Hồng Băng, người từng chứng kiến đại thảm sát đẫm máu Lục Tứ, đã liệt kê các tội ác chống nhân loại của ĐCSTQ kể từ khi thành lập chế độ, và kêu gọi người Trung Quốc rằng nếu không đưa chế độ bạo quyền này ra trước công đường công lý, thì lời nguyền của vô số oan hồn, vong linh sẽ trở thành “bản án vĩnh viễn” đối với lương tri người Trung Quốc.

Những thành phố khác trên thế giới

Nhiều thành phố tại Mỹ đã tổ chức lễ thắp nến hoặc mít tinh tưởng niệm vào tối 3/6.

Hội Liên hiệp phong trào dân chủ Vancouver (Canada) từ ngày 31/5 đến 4/6 đã tổ chức chuỗi hoạt động công khai để kỷ niệm 37 năm sự kiện Thiên An Môn.

Tại Anh đã diễn ra các diễn đàn trực tuyến, đồng thời ở Reading, Newcastle và một số nơi khác cũng có các cuộc tưởng niệm.

Nhiều tổ chức dân chủ đã tổ chức hội nghị video toàn cầu vào ngày 3/6 với chủ đề “Kỷ niệm phong trào 89, xây dựng nền dân chủ hiến chính — Kỷ niệm 37 năm Lục Tứ”, trung tâm hội nghị đặt tại Brussels, Bỉ.

Ngày 3/6, lễ tưởng niệm, thắp nến và triển lãm ảnh nhân 37 năm sự kiện Thiên An Môn cũng diễn ra tại khu Waseda Honshōen ở Tokyo. Tại đây, lãnh đạo sinh viên phong trào Thiên An Môn là Ngô Nhĩ Khải nói rằng Mỹ đã bắt đầu điều chỉnh chính sách đối với Trung Quốc, Nhật Bản cũng nên bắt kịp xu hướng này, và kêu gọi Nhật Bản đừng tiếp tục đặt lợi ích kinh tế lên trên hết, mà nên đứng ở tuyến đầu bảo vệ tự do, dân chủ và nhân quyền.

Tối 4/6, nhiều thành phố ở Anh, Mỹ, Úc, Đức và Đài Loan cũng có kế hoạch tổ chức các buổi tưởng niệm tương tự.

Việc tưởng niệm bị đàn áp ở Trung Quốc Đại Lục và Hồng Kông

Tại Hồng Kông, các hoạt động tưởng niệm thảm sát được tổ chức hằng năm suốt hơn 30 năm qua từng thu hút hàng trăm nghìn người tham gia. Tuy nhiên, chính quyền Hồng Kông đã lần đầu tiên cấm lễ thắp nến thường niên vào các năm 2020 và 2021 với lý do dịch COVID-19, rồi đến năm 2021 buộc tổ chức phụ trách lễ thắp nến và Bảo tàng Lục Tứ trực thuộc phải đóng cửa.

Từ năm 2022, Công viên Victoria — địa điểm truyền thống của lễ thắp nến — đã bị biến thành nơi tổ chức “Lễ hội ẩm thực yêu nước” trước và sau dịp kỷ niệm thảm sát. Cảnh sát cũng ngăn cản người Hồng Kông tìm cách tưởng niệm Lục Tứ.

Ngày 3/6, nghệ sĩ trình diễn “Tam Mộc” Trần Thức Sâm cầm một sợi dây đỏ dài 6,4 mét ở khu Causeway Bay, định buộc lên cột biển báo thì bị cảnh sát chìm chặn hỏi; nghệ sĩ Trần Mỹ Đồng tối cùng ngày cầm một quả bóng khí heli hình dấu hỏi tới trước SOGO cũng bị cảnh sát chặn lại và kiểm tra túi xách. Cựu ủy viên thường vụ của Liên minh Lục Tứ, Đặng Nhạc Quân, tối 3/6 đã đến hàng rào sắt bên ngoài khu chợ Gia Hương ở sân bóng Công viên Victoria, lặng lẽ đọc tên từng người trong danh sách 202 nạn nhân Lục Tứ do “Các bà mẹ Thiên An Môn” ghi lại, sau đó rời đi về phía ga MTR Causeway Bay và bị cảnh sát bám theo suốt đường đi.

【六四37周年，2名艺术家被香港警察截查】据香港集志社，六四37周年前夕，警方在铜锣湾严密部署，反恐特勤队在东角道、骆克道一带巡逻，并有警员驻守港铁站出口截查人士。… pic.twitter.com/02BNUKIGnw

— 中国人权-Human Rights in China (@hrichina) June 3, 2026

Theo tường thuật của “Truy Quang Giả”, ngọn nến tại Công viên Victoria tạm thời đã bị dập tắt, nhưng ngọn lửa vẫn tiếp tục được truyền đi ở hải ngoại. Người Hồng Kông sinh sống khắp thế giới trong những ngày gần đây tiếp nối nhau tổ chức các hoạt động tưởng niệm Lục Tứ, đồng thời tưởng niệm cả một Hồng Kông mà giờ đây đã không còn được phép tưởng niệm.

Tại Trung Quốc Đại Lục, trước dịp kỷ niệm 37 năm Lục Tứ, nhiều nơi như công an, an ninh quốc gia, khu phố, cộng đồng đã đồng loạt tăng cường kiểm soát. Những người bất đồng chính kiến ở Bắc Kinh, Hồ Nam, Quý Châu… bị hạn chế tự do; có người bị yêu cầu rời khỏi nơi cư trú để đi “du lịch”, cũng có người bị giám sát tại chỗ. Trên mạng xã hội đại lục, các thảo luận liên quan đến “Lục Tứ” đều bị kiểm duyệt và phong tỏa.

Các thành viên của nhóm “Các bà mẹ Thiên An Môn” nhận được thông báo từ Cục Công an Bắc Kinh rằng năm nay họ không được phép tới nghĩa trang Vạn An ở Bắc Kinh vào ngày 4/6 để tưởng niệm người thân, cũng không được tổ chức các nghi lễ tưởng niệm như mọi năm. Đây là lần đầu tiên sau hơn 30 năm gia đình các nạn nhân Lục Tứ bị cấm đến nghĩa trang viếng mộ người thân. Ngày 1/6, thân nhân các nạn nhân đã ra tuyên bố phản đối. Cuối tháng 5, “Các bà mẹ Thiên An Môn” cũng đã công bố trên mạng ở hải ngoại văn tế nhân 37 năm Lục Tứ, tái khẳng định ba yêu cầu: công bố sự thật, bồi thường và truy cứu trách nhiệm.

Theo Đường Binh / Epoch Times

Xem thêm:

Xem thêm

Hơn 2.000 bức ảnh lịch sử về sự kiện Thiên An Môn lần đầu được công bố (P12) 

Năm nay đánh dấu 37 năm sự kiện thảm sát Thiên An Môn ngày 4/6/1989 (hay còn gọi là sự kiện Lục Tứ). Tờ Epoch Times đã độc quyền tiếp cận được hơn 2.000 bức…