Nắng nóng cuối tháng 6 khiến hơn 10.000 người tử vong tại châu Âu

Dữ liệu mới nhất cho thấy, trong đợt nắng nóng kỷ lục quét qua Tây Âu vào cuối tháng 6 năm nay, nhiều quốc gia châu Âu đã ghi nhận hơn 10.000 ca tử vong vượt mức bình thường. Các chuyên gia tin rằng nắng nóng cực độ là nguyên nhân chính dẫn đến sự gia tăng số người tử vong.

Theo dữ liệu do Mạng lưới Giám sát Tỷ lệ Tử vong châu Âu (EuroMOMO) công bố, hơn 9.000 trường hợp tử vong vượt mức bình thường xảy ra ở những người từ 65 tuổi trở lên, chiếm phần lớn tổng số ca tử vong.

Sự gia tăng này chủ yếu diễn ra trong khoảng thời gian từ 22 đến 28/6, khi đợt nắng nóng đạt đỉnh tại Pháp, Tây Ban Nha, Anh và nhiều quốc gia khác.

Dữ liệu của EuroMOMO cho thấy, trong tám tuần trước đó, tổng số ca tử vong tại các quốc gia này thấp hơn khoảng 500 ca mỗi tuần so với mức bình thường. Tuy nhiên, trong tuần đợt nắng nóng đạt đỉnh, số ca tử vong vượt mức đã tăng lên 10.650.

“Thật bất thường khi chứng kiến nhiều ca tử vong vượt mức bình thường vào thời điểm này trong năm. Con số thực sự rất cao,” ông Lasse Vestergaard, bác sĩ trưởng tại Viện Huyết thanh Quốc gia Đan Mạch (Statens Serum Institut), đơn vị điều hành EuroMOMO, nói với Reuters.

Ông nói thêm: “Rất khó để giải thích tỷ lệ tử vong vượt mức cao như vậy bằng bất kỳ yếu tố nào khác ngoài nhiệt độ cực đoan.”

Các nhà khoa học cho biết hiện không có yếu tố quan trọng nào khác, chẳng hạn như dịch COVID-19, có thể giải thích sự gia tăng đáng kể số ca tử vong trong tuần đó.

Pháp và Bỉ ghi nhận “số ca tử vong vượt mức rất cao”

EuroMOMO không công bố số liệu tử vong vượt mức riêng lẻ cho từng quốc gia. Tuy nhiên, dữ liệu và biểu đồ của tổ chức này cho thấy Pháp và Bỉ là hai quốc gia châu Âu duy nhất ghi nhận mức “tử vong vượt mức rất cao” trong tuần cuối tháng 6.

Sciensano, viện nghiên cứu y tế công cộng của Bỉ, cho biết tỷ lệ tử vong vượt mức trong đợt nắng nóng năm nay là cao nhất trong tất cả các đợt nắng nóng kể từ khi nước này bắt đầu thống kê vào năm 2000.

Theo một ước tính độc lập khác của Viện Robert Koch (RKI) của Đức, tính đến thời điểm hiện tại trong năm đã có khoảng 5.120 ca tử vong có thể liên quan đến nhiệt độ cao, phần lớn xảy ra vào cuối tháng 6.

Cơ quan này cho biết khoảng 4.270 nạn nhân là những người từ 75 tuổi trở lên. Số phụ nữ tử vong nhiều hơn nam giới, chủ yếu do phụ nữ chiếm tỷ lệ lớn hơn trong nhóm dân số cao tuổi.

WHO: Nhiệt độ cao là “kẻ giết người thầm lặng”

Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ông Tedros Adhanom Ghebreyesus, từng nói: “Căng thẳng nhiệt thường được gọi là ‘kẻ giết người thầm lặng’, trong khi nhà ở, nơi làm việc và trường học tại châu Âu không được thiết kế để thích ứng với điều kiện nhiệt độ như vậy”.

Ông nhấn mạnh châu Âu là lục địa có tốc độ ấm lên nhanh nhất thế giới, với tốc độ tăng nhiệt gấp đôi mức trung bình toàn cầu.

Trong đợt nắng nóng cuối tháng 6, Đức, Cộng hòa Séc và Ba Lan lần lượt ghi nhận mức nhiệt 41,7°C, 41,9°C và 40,5°C, đều phá vỡ kỷ lục nhiệt độ cao nhất từng được ghi nhận tại các quốc gia này.

Nắng nóng cực độ có thể gây say nắng, đồng thời làm trầm trọng thêm các bệnh tim mạch và hô hấp. Sóng nhiệt cũng kéo theo nhiều hệ lụy xã hội như mất điện và đóng cửa trường học.

Bộ trưởng Nội vụ Pháp Laurent Nuñez cho biết trong cuộc phỏng vấn với truyền thông ngày 27/6 rằng ít nhất 74 người đã tử vong do đuối nước tại Pháp kể từ khi đợt nắng nóng bắt đầu vào ngày 18/6. Phần lớn các trường hợp xảy ra tại các con sông, hồ và ao không có lực lượng cứu hộ giám sát.

Các nhà khoa học nhận định rằng nếu không có biến đổi khí hậu do con người gây ra, đợt nắng nóng cuối tháng 6 năm nay sẽ “gần như không thể” xảy ra. Biến đổi khí hậu đang khiến các đợt nắng nóng xuất hiện thường xuyên hơn và có cường độ mạnh hơn.

Do tác động của biến đổi khí hậu, những đợt nắng nóng từng được xem là chỉ xảy ra “một lần trong một thế hệ” nay gần như xuất hiện hằng năm.

Dịch vụ Biến đổi Khí hậu Copernicus của Liên minh châu Âu (EU) cho biết tháng 6/2026 là tháng 6 nóng nhất từng được ghi nhận tại Tây Âu, với nhiệt độ trung bình 20,74°C, cao hơn 3,06°C so với mức trung bình của giai đoạn 1991–2020.

Trước những rủi ro sức khỏe do nắng nóng cực đoan gây ra, WHO kêu gọi các quốc gia châu Âu triển khai các kế hoạch hành động về sức khỏe liên quan đến nắng nóng, đồng thời tăng cường công tác chuẩn bị, các biện pháp phòng ngừa và năng lực ứng phó của hệ thống chăm sóc sức khỏe.