Tiêm kích F-35I làm nên lịch sử trong cuộc chiến tranh Iran

Theo thông báo của Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF), một tiêm kích F-35I của Không quân Israel đã bắn hạ một máy bay phản lực Yak-130 của Iran do Nga sản xuất  trên bầu trời Tehran hôm thứ Tư (4/2), đây là lần đầu tiên một tiêm kích F-35 bắn hạ máy bay có người lái.

Vụ việc này cũng đánh dấu lần đầu tiên sau khoảng 40 năm Không quân Israel tham gia không chiến với máy bay có người lái.

Lần cuối cùng máy bay phản lực của Không quân Israel bắn hạ một máy bay địch có người lái là vào ngày 24/11/1985, trên bầu trời Lebanon.

Trong vụ việc đó, một chiếc F-15 của Không quân Israel đã bắn hạ hai tiêm kích MiG-23 của Syria.

Trong một đoạn ghi âm phát thanh được quân đội công bố, Tư lệnh Không quân Israel, Thiếu tướng Tomer Bar, đã nói với phi công lái chiếc F-35I rằng hành động của anh ta là “mang tính lịch sử”.

“Vụ đánh chặn lịch sử trên bầu trời Tehran là minh chứng cho sức mạnh của lực lượng không quân và quyết tâm cá nhân của các bạn. Nhiệm vụ tiếp theo đang chờ đợi các bạn”, ông Bar nói.

Đoạn video được đăng tải trên mạng xã hội được cho là ghi lại cảnh chiếc máy bay phản lực rơi xuống dãy núi Lavasan, phía bắc Tehran. Tính xác thực của video này chưa thể được kiểm chứng ngay lập tức.

Lực lượng Không quân Israel (IAF) dự kiến ​​sẽ đánh dấu chiếc F-35I bằng một “dấu hiệu chiến thắng”, một hình dán nhỏ ở bên hông máy bay để biểu thị thành tích của phi công và máy bay.

Đây có thể là lần đầu tiên sau gần hai thập kỷ IAF gắn dấu hiệu chiến thắng lên máy bay.

NOW: Video shows an aircraft crashing over Tehran, north of the Lavasan Mountains. pic.twitter.com/ahX9ylfs6W

— Defence Index (@Defence_Index) March 4, 2026

Năm 2007, quân đội đã đánh dấu các tiêm kích tham gia các cuộc tấn công vào lò phản ứng hạt nhân của Syria, trong một nhiệm vụ được nhiều nơi trên thế giới biết đến với tên gọi Chiến dịch Orchard, và trong nội bộ IDF gọi là Outside the Box.

Yak-130, ban đầu được phát triển chung bởi nhà sản xuất máy bay Yakovlev của Nga và công ty Aermacchi của Ý, là một loại máy bay huấn luyện phản lực và tiêm kích hạng nhẹ.

IAF được cho là sẽ đánh dấu chiếc F-35I bằng một “dấu chiến công” — một decal nhỏ ở bên hông máy bay nhằm ghi nhận thành tích của phi công và máy bay. Đây có thể là lần đầu tiên trong gần hai thập kỷ IAF bổ sung dấu chiến công cho một máy bay.

Năm 2007, quân đội Israel đã đánh dấu các tiêm kích tham gia không kích lò phản ứng hạt nhân của Syria trong một nhiệm vụ được thế giới biết đến với tên gọi Operation Orchard, còn trong Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) được gọi là Outside the Box.

Yak-130, ban đầu được phát triển chung bởi nhà sản xuất máy bay Nga Yakovlev và công ty Ý Aermacchi, là một máy bay huấn luyện phản lực kiêm cường kích hạng nhẹ. Quá trình phát triển mẫu máy bay này bắt đầu từ những năm 1990. Đến năm 2000, hai hãng Nga và Ý chấm dứt quan hệ hợp tác, mỗi bên tiếp tục phát triển phiên bản riêng của mình.

Phiên bản Yak-130 của Nga chính thức được đưa vào biên chế Không quân Nga năm 2010. Trong khi đó, phiên bản của Ý là M-346 Master bắt đầu phục vụ trong Không quân Ý vào năm 2015.

M-346 Master cũng được Không quân Israel sử dụng làm máy bay huấn luyện phản lực và trong tiếng Do Thái được gọi là “Lavi.”

Trước đây, F-35 chỉ được biết đến với khả năng bắn hạ các mục tiêu trên không không người lái, chẳng hạn như máy bay không người lái (drone).

Máy bay F-35 do tập đoàn quốc phòng khổng lồ Lockheed Martin của Mỹ sản xuất. Loại tiêm kích đa năng tàng hình này thuộc thế hệ thứ năm. Còn YAK-130 của Iran là máy bay tấn công hạng nhẹ do Nga thiết kế, cũng được sử dụng làm máy bay huấn luyện.

Xem thêm

Iran phóng tên lửa vào Qatar, trúng căn cứ quân sự lớn nhất của Mỹ ở Trung Đông

Hôm thứ Ba (3/3), Iran đã phóng 2 tên lửa đạn đạo về phía Qatar