Dự luật cấm vĩnh viễn ô tô Trung Quốc tại Mỹ gặp trở ngại ở Thượng viện

Lý Ngọc
•
Thứ Năm, 01/10/2026

Các thượng nghị sĩ Mỹ hôm thứ Tư (30/9) chưa đạt thỏa thuận để nhanh chóng thông qua dự luật cấm vĩnh viễn ô tô Trung Quốc, nên dự luật nhiều khả năng phải chờ sau bầu cử giữa kỳ.

Hãng xe điện nổi tiếng của Trung Quốc. (Ảnh minh họa. Nguồn: Shutterstock)

Người duy nhất còn phản đối dự luật là Thượng nghị sĩ Cộng hòa Rand Paul của bang Kentucky, AP đưa tin. Ông cho rằng dự luật nhắm vào hãng Mercedes-Benz một cách không công bằng.

Bản dự luật mà Ủy ban Thương mại Thượng viện thông qua hồi tháng 7 cấm các công ty có hơn 15% cổ phần do thực thể Trung Quốc nắm giữ bán xe tại Mỹ. Các thực thể Trung Quốc hiện nắm gần 20% cổ phần thụ động của Mercedes-Benz, theo Epoch Times.

Dự luật do Thượng nghị sĩ Cộng hòa Bernie Moreno của bang Ohio và Thượng nghị sĩ Dân chủ Elissa Slotkin của bang Michigan đưa ra. Ông Moreno khẳng định bản cuối cùng sẽ bảo đảm Mercedes-Benz không bị cấm bán xe tại Mỹ.

“Chúng ta sẽ không để Tổng thống ký một dự luật cấm cửa Mercedes-Benz tại Mỹ, và ông ấy cũng sẽ không ký”, ông Moreno nói. Nhắc đến cả những hãng như Volvo, ông nói thêm: “Chúng ta phải tìm cách xử lý tất cả những vấn đề đó”.

Nhóm ủng hộ dự luật cho biết sẽ thử lại sau bầu cử.

Dự luật nhắm vào xe kết nối

Ông Moreno và bà Slotkin muốn đưa “Đạo luật An ninh Xe kết nối năm 2026” qua Thượng viện theo thủ tục nhanh, trước khi Thượng viện nghỉ trong tuần này. Hôm thứ Ba (29/9), ông Moreno cho biết vẫn sẽ theo đuổi cách này.

Sau cuộc gặp thượng đỉnh Trump-Tập tại Washington tuần trước, bà Slotkin nói gần như mọi thượng nghị sĩ đã sẵn sàng ủng hộ. Ban đầu, nhóm ủng hộ định thông qua dự luật ngay trong tuần trước mà không cần bỏ phiếu điểm danh, AP cho biết.

Nếu thành luật, văn bản này sẽ cấm nhập khẩu, sản xuất và bán xe kết nối internet cùng phần mềm, phần cứng do các công ty thuộc sở hữu hoặc có liên hệ với Trung Quốc, Nga, Triều Tiên và Iran phát triển. Các hạn chế với xe và phần mềm dự kiến áp dụng từ năm 2027, với phần cứng từ năm 2030.

Đầu năm 2025, chính quyền cựu Tổng thống Joe Biden đã ban hành một quy định của Bộ Thương mại nhằm ngăn Đảng Cộng sản Trung Quốc thu thập dữ liệu nhạy cảm của người lái. Quy định này trên thực tế cấm các hãng xe Trung Quốc bán hoặc sản xuất xe kết nối tại Mỹ, nhưng không phải là luật. Các thượng nghị sĩ muốn đưa lệnh cấm vào luật để một chính quyền sau này khó đảo ngược.

Dự luật hiện có 51 thượng nghị sĩ đồng bảo trợ, còn phiên bản tại Hạ viện có hơn 100 hạ nghị sĩ đồng bảo trợ. General Motors, Ford, Toyota, Volkswagen, Hyundai, Stellantis, Tesla và Liên đoàn Công nhân Ô tô Mỹ (UAW) đều công khai ủng hộ.

“Cỗ máy gián điệp chạy trên bánh xe”

“Đó đúng là một cỗ máy gián điệp chạy trên bánh xe. Toàn bộ dữ liệu, toàn bộ thông tin đó đều chuyển về Bắc Kinh”, bà Slotkin nói về xe Trung Quốc.

Trước cuộc gặp Trump-Tập, Thượng nghị sĩ Cộng hòa Steve Daines của bang Montana nói với AP: “Tôi lo ngại về những gì có thể xảy ra với ngành ô tô Mỹ khi có xe điện Trung Quốc”. Ông nhận xét xe điện Trung Quốc “rất đáng nể, chất lượng cao mà giá thấp hơn nhiều”, nhưng sẽ “không công bằng” nếu một sản phẩm do chính phủ trợ giá lớn lại có thể vào thị trường Mỹ.

Các hãng xe Trung Quốc mở rộng nhanh ra nước ngoài nhờ chiến lược giá rẻ, bán phá giá nhiều xe sang châu Âu và gây sức ép lớn lên các hãng xe lâu đời. Trong 8 tháng đầu năm nay, Trung Quốc xuất khẩu hơn 3,4 triệu xe năng lượng mới, tăng khoảng 124% so với cùng kỳ năm trước.

Hôm 11/9, trong cuộc phỏng vấn với Fox News, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết sẽ cân nhắc cho các hãng xe Trung Quốc vào Mỹ nếu họ xây nhà máy tại đây và thuê người Mỹ làm việc. Ngay sau đó, các nghị sĩ hai đảng cùng các hãng xe lớn, nhà cung cấp và đại lý đã thúc giục ông giữ các hãng xe Trung Quốc ngoài thị trường Mỹ.

Nhà Trắng chưa trả lời câu hỏi của AP về lập trường đối với dự luật.

Ông James Lewis, nghiên cứu viên cao cấp của chương trình chính sách công nghệ tại Trung tâm Phân tích Chính sách châu Âu (CEPA), cho rằng dự luật có thể trở lại sau bầu cử giữa kỳ, vì các hãng xe Trung Quốc là mối đe dọa với doanh nghiệp Mỹ.

“Trung Quốc có thể sản xuất đủ ô tô trong một năm để đáp ứng toàn bộ nhu cầu của thế giới”, ông Lewis nói. “Đây là vấn đề sống còn với các hãng xe”.