Một công dân Trung Quốc 21 tuổi tên Lương Thiên Thụy (Tianrui Liang) đã bị FBI bắt giữ vào ngày 7/4 tại Sân bay quốc tế  John F. Kennedy khi đang chuẩn bị rời khỏi Mỹ, do bị nghi chụp ảnh trái phép các cơ sở quân sự nhạy cảm của Mỹ. Theo hồ sơ truy tố nộp lên tòa án liên bang khu Đông New York, anh ta bị cáo buộc vi phạm Điều 795, Chương 18 của Bộ luật Hoa Kỳ, quy định cấm chụp ảnh hoặc ghi hình các cơ sở quốc phòng quan trọng khi chưa được phép.

Căn cứ không quân Offutt, tháng 8 năm 2007. (Ảnh thuộc phạm vi công cộng của Wikipedia)

Vụ việc bắt nguồn từ hoạt động của Lương Thiên Thụy gần Căn cứ Không quân Offutt – nơi đặt trụ sở Bộ Tư lệnh Chiến lược Mỹ, một trong những cơ sở quân sự nhạy cảm nhất của Lầu Năm Góc. Căn cứ này được bảo vệ nghiêm ngặt, có hàng rào và biển cảnh báo khu vực hạn chế.

Theo bản khai của FBI, ngày 31/3/2026, một nhân chứng phát hiện một người đàn ông đứng trên đường công cộng bên ngoài căn cứ, sử dụng máy ảnh ống kính dài để chụp các máy bay quân sự trên đường băng. Sau khi nhận được báo cáo, lực lượng an ninh căn cứ cùng OSI đã vào cuộc và xác định người này là Lương Thiên Thụy.

Trong quá trình thẩm vấn, Lương Thiên Thụy thừa nhận đã chụp nhiều máy bay quân sự nhạy cảm, bao gồm máy bay trinh sát RC-135 và E-4B Nightwatch – còn được gọi là “trung tâm tác chiến trên không quốc gia” hay “máy bay ngày tận thế”. Đây là các tài sản chiến lược quan trọng phục vụ chỉ huy hạt nhân, thu thập tình báo và ứng phó chiến tranh. Giới chức cho biết Lương Thiên Thụy biết hành vi này là незакон (trái phép) nhưng vẫn thực hiện mà không có sự cho phép của chỉ huy căn cứ.

Theo hồ sơ, Lương Thiên Thụy là sinh viên Đại học Glasgow, nhập cảnh Mỹ bằng visa B1/B2. Lộ trình di chuyển của anh được lên kế hoạch rõ ràng: ngày 26/3 bay từ Anh đến Vancouver (Canada), gặp một người bạn học tại Đại học Columbia, sau đó lái xe vào Mỹ ngày 28/3, đi qua Seattle rồi đến Billings (bang Montana). Sau khi người bạn quay lại New York, Lương Thiên Thụy tiếp tục hành trình một mình.

Anh ta sau đó đến Căn cứ Không quân Ellsworth với ý định chụp máy bay ném bom B-1B, rồi tiếp tục tới khu vực Omaha (Nebraska) để chụp ảnh tại căn cứ Offutt. Điều tra cho thấy Lương Thiên Thụy đã sử dụng một trang web “plane-spotting” để tìm vị trí chụp ảnh.

Ngoài ra, Lương Thiên Thụy còn dự định đến Căn cứ Không quân Tinker để tiếp tục chụp các máy bay như E-4B, cho thấy hành động có tính toán trước chứ không phải ngẫu nhiên.

Khi kiểm tra thiết bị, FBI phát hiện trong máy ảnh Canon của anh có nhiều ảnh chụp tại căn cứ Offutt. Lương Thiên Thụy cũng mang theo một drone DJI Mavic 4 Pro nhưng nói rằng không phải của mình và chưa sử dụng tại căn cứ. Anh khai các hình ảnh chỉ để “sưu tập cá nhân”, nhưng đồng thời thừa nhận “chụp máy bay quân sự từ mặt đất là bất hợp pháp”.

Về pháp lý, Điều 795 quy định người vi phạm có thể bị phạt tiền hoặc tối đa 1 năm tù. Công tố viên cho rằng có đủ bằng chứng cho thấy Lương Thiên Thụy cố ý vi phạm pháp luật.

Sau khi bị bắt ngày 7/4, một thẩm phán ban đầu cho phép bảo lãnh 20.000 USD vào ngày 8/4. Tuy nhiên, đến ngày 10/4, tòa án đã hủy quyết định này, nhận định bị cáo “có nguy cơ bỏ trốn đáng kể” và ra lệnh tiếp tục giam giữ.

Hiện tại, Lương Thiên Thụy chưa bị cáo buộc làm gián điệp cho bất kỳ chính phủ hay tổ chức nào. Tuy nhiên, hồ sơ tòa án cho biết một phần vụ án vẫn được niêm phong do liên quan đến cuộc điều tra về một nghi phạm đồng phạm.

Lý Ngọc t/h