Ngày 24/8, Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết với tỷ lệ 6–3, tạm thời cho phép chính quyền Tổng thống Donald Trump triển khai các phần trọng yếu của sắc lệnh “Xác minh quốc tịch và liêm chính trong bầu cử liên bang” trước thềm bầu cử giữa kỳ. Tuy nhiên, Tòa chưa xem xét tính hợp pháp của chính sắc lệnh, trong khi một lệnh cấm riêng đối với một số quy định của Bưu điện Mỹ (USPS) vẫn có hiệu lực trên toàn quốc.

Phiếu bầu qua thư trong cuộc bầu cử sơ bộ Tổng thống của Tiểu bang Washington được bỏ vào Hộp Thu thập Chỉ định, ngày 10/3/2020. (Nguồn: Anna Hoychuk/Shutterstock)

Nội dung sắc lệnh

Theo sắc lệnh, Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) được yêu cầu lập danh sách công dân Mỹ đủ 18 tuổi trở lên tại từng bang, dựa trên hồ sơ liên bang về quốc tịch, nhập tịch, An sinh Xã hội và các cơ sở dữ liệu liên quan. Danh sách này phải được cập nhật, chuyển cho quan chức bầu cử cấp bang ít nhất 60 ngày trước mỗi cuộc bầu cử liên bang định kỳ.

Chính quyền Trump nói các biện pháp này nhằm bảo vệ tính liêm chính của bầu cử, ngăn người không đủ điều kiện hoặc không phải công dân Mỹ đăng ký và bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử liên bang. Sắc lệnh nêu rằng luật liên bang đã cấm công dân nước ngoài đăng ký hoặc bỏ phiếu trong bầu cử liên bang.

Lệnh cấm tại 23 bang bị đình chỉ

Tối cao Pháp viện đã tạm dừng hiệu lực phán quyết của tòa liên bang cấp dưới ở Boston, vốn ngăn chính quyền áp dụng các quy định nêu trên tại 23 bang và Washington, D.C., những nơi đã khởi kiện. Đây được xem là thắng lợi tạm thời cho chính quyền Trump.

Tòa cho rằng sắc lệnh chủ yếu là chỉ đạo nội bộ của tổng thống đối với các cơ quan liên bang, chẳng hạn yêu cầu DHS chuẩn bị và phân phối danh sách công dân. Vì sắc lệnh không trực tiếp áp đặt nghĩa vụ mới lên các bang, đa số thẩm phán kết luận các bang chưa chứng minh được “thiệt hại thực tế” đủ để có tư cách khởi kiện ở giai đoạn này.

Vẫn có thể tiếp tục kiện tụng

Tòa án Tối cao nhấn mạnh phán quyết chỉ giải quyết việc có tạm đình chỉ lệnh cấm thi hành hay không, chứ không quyết định sắc lệnh có hợp hiến hoặc hợp pháp hay không. Do đó, các thách thức pháp lý tiếp theo đối với sắc lệnh vẫn có thể diễn ra.

Ngoài ra, một phán quyết riêng của cùng thẩm phán liên bang vẫn tạm cấm USPS thực thi một trong các điều khoản về chuyển phát phiếu bầu qua thư trên phạm vi toàn quốc. Vì vậy, mức độ các biện pháp mới có thể được triển khai trước kỳ bầu cử giữa kỳ tháng 11 vẫn chưa rõ ràng.

Tranh luận về bỏ phiếu qua thư

Chính quyền Trump lâu nay phản đối việc mở rộng bỏ phiếu qua thư, với lập luận rằng hình thức này dễ bị thao túng hoặc gian lận cử tri. Trong khi đó, các nghiên cứu được truyền thông dẫn lại cho thấy gian lận liên quan đến bỏ phiếu qua thư rất hiếm. Một nghiên cứu của Brookings năm 2025 ước tính chỉ có khoảng bốn trường hợp gian lận trên mỗi 10 triệu lá phiếu gửi qua thư.

Trí Đạt (theo Epoch Times)