Hơn 1.000 cơ sở nhà, đất dôi dư tại Vĩnh Long còn nhiều vướng mắc trong xử lý

Minh Long
•
Thứ Ba, 07/07/2026

Sau quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy và sáp nhập địa giới hành chính, tỉnh Vĩnh Long phát sinh hơn 1.000 cơ sở nhà, đất cần sắp xếp lại. Thanh tra tỉnh ghi nhận nhiều khó khăn về hồ sơ pháp lý, hiện trạng tài sản, việc bàn giao và khai thác, đồng thời kiến nghị các đơn vị liên quan đẩy nhanh tiến độ xử lý.

Thanh tra tỉnh Vĩnh Long vừa ban hành kết luận thanh tra chuyên đề về việc sắp xếp, xử lý cơ sở nhà, đất dôi dư sau quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy.

Kết quả thanh tra cho thấy việc rà soát, xử lý và khai thác quỹ nhà, đất dôi dư đã đạt một số kết quả nhất định, song vẫn còn nhiều khó khăn, vướng mắc khiến hàng trăm cơ sở chưa được đưa vào sử dụng hiệu quả.

Theo kết luận thanh tra, sau khi sáp nhập ba tỉnh Vĩnh Long, Bến Tre và Trà Vinh, tỉnh Vĩnh Long có diện tích hơn 6.296 km², dân số hơn 4,25 triệu người với 124 đơn vị hành chính cấp xã. Toàn tỉnh hiện quản lý 6.457 cơ sở nhà, đất là trụ sở làm việc và cơ sở hoạt động sự nghiệp.

Trong giai đoạn từ ngày 1/3/2025 đến ngày 30/4/2026, có 1.037 cơ sở thuộc diện phải sắp xếp, xử lý. Trong đó, 164 cơ sở thuộc các sở, ngành cấp tỉnh, 3 cơ sở thuộc đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc tỉnh, 751 cơ sở thuộc UBND các xã, phường và 119 cơ sở do cơ quan Trung ương bàn giao cho địa phương quản lý, xử lý.

Đến ngày 30/4/2026, UBND tỉnh đã phê duyệt phương án điều chuyển tài sản đối với 318 cơ sở cho các cơ quan, đơn vị có nhu cầu sử dụng. Tuy nhiên, vẫn còn 719 cơ sở phải tiếp tục sắp xếp, xử lý, gồm 600 cơ sở do địa phương quản lý và 119 cơ sở do cơ quan Trung ương bàn giao.

Trong số các cơ sở chưa hoàn tất xử lý, có 188 cơ sở đang quản lý nhưng chưa được phê duyệt phương án sắp xếp; 295 cơ sở đã được phê duyệt phương án nhưng chưa hoàn thành việc tiếp nhận, bàn giao; 236 cơ sở đã hoàn tất bàn giao cho đơn vị có chức năng quản lý, khai thác.

Kết quả thanh tra cũng cho thấy đến ngày 31/12/2025, các cơ quan, đơn vị đã hoàn thành việc tổng kiểm kê tài sản công và cập nhật dữ liệu lên Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài sản công của Bộ Tài chính. Tuy nhiên, quá trình đối chiếu thực tế vẫn phát sinh nhiều tồn tại cần tiếp tục xử lý.

Trong tổng số 1.037 cơ sở thuộc diện sắp xếp, có 244 cơ sở chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc quyền sở hữu nhà. Đây được xác định là một trong những nguyên nhân khiến việc điều chuyển, bàn giao và xử lý tài sản gặp nhiều khó khăn.

Theo kết luận thanh tra, nhiều vướng mắc tồn tại từ nhiều năm trước tiếp tục ảnh hưởng đến tiến độ xử lý tài sản công sau sáp nhập. Không ít cơ sở thiếu hoặc thất lạc hồ sơ pháp lý, chưa xác định rõ ranh giới khu đất, chênh lệch diện tích giữa hồ sơ và thực tế hoặc chưa thống nhất về số liệu. Một số khu đất còn xảy ra tình trạng bị lấn chiếm hoặc đang có tranh chấp nên chưa đủ điều kiện để bàn giao, tiếp nhận.

Bên cạnh đó, cơ quan thanh tra ghi nhận việc bố trí trụ sở làm việc sau sắp xếp vẫn gặp nhiều khó khăn. Hiện mới có 28 trong tổng số 124 xã, phường bố trí làm việc tập trung, trong khi 96 xã, phường còn phải sử dụng nhiều trụ sở khác nhau do cơ sở vật chất chưa đáp ứng tiêu chuẩn về diện tích và điều kiện làm việc theo quy định.

Một số cơ sở đã được phê duyệt tiếp tục sử dụng nhưng vẫn để trống do chưa xây dựng phương án khai thác cụ thể, chưa phát sinh nhu cầu sử dụng hoặc chưa bố trí được kinh phí cải tạo, sửa chữa, chuyển đổi công năng theo mục đích đã được phê duyệt. Thanh tra cũng phát hiện một số trường hợp sai lệch về diện tích, địa chỉ, số liệu giữa hồ sơ quản lý và hiện trạng thực tế; việc bàn giao chủ yếu dựa trên hồ sơ mà chưa đối chiếu đầy đủ ngoài thực địa.

Đối với các đơn vị được giao tiếp nhận, quản lý và khai thác tài sản dôi dư, kết luận thanh tra cũng chỉ ra nhiều tồn tại trong quá trình thực hiện.

Theo đó, Trung tâm Quản lý và Phát triển nhà được giao quản lý 232 cơ sở nhà, đất và đã tiếp nhận 230 cơ sở. Qua rà soát, đơn vị xác định có 89 cơ sở có khả năng khai thác cho thuê. Tuy nhiên, có tới 123 cơ sở không còn khả năng khai thác do công trình xuống cấp nghiêm trọng, vị trí không thuận lợi hoặc hiện trạng chỉ còn đất trống. Ngoài ra, 40 cơ sở chưa có đầy đủ hồ sơ pháp lý để thực hiện các bước xử lý tiếp theo.

Trong quá trình tiếp nhận, đơn vị cũng phát hiện một số trường hợp hiện trạng thực tế không trùng khớp với hồ sơ quản lý. Có những công trình vẫn được thể hiện trên giấy tờ nhưng thực tế đã bị tháo dỡ hoặc hư hỏng hoàn toàn, gây khó khăn cho việc kiểm kê, đánh giá và xây dựng phương án khai thác.

Đối với Trung tâm Phát triển quỹ đất, đơn vị được giao tiếp nhận 52 cơ sở nhà, đất nhưng đến thời điểm thanh tra mới tiếp nhận được 6 cơ sở. Trong số các cơ sở còn lại, có 12 cơ sở đã khảo sát nhưng chưa thể bàn giao do chưa xác định rõ ranh giới khu đất, còn sai lệch diện tích hoặc chưa hoàn thiện hồ sơ pháp lý.

Ngoài ra, có 4 cơ sở chưa thể bàn giao vì hồ sơ chưa hoàn chỉnh, đồng thời còn xảy ra tình trạng người dân lấn chiếm một phần diện tích. Bên cạnh đó, còn 30 cơ sở chưa được chủ tài sản mời khảo sát để thực hiện các thủ tục bàn giao theo quy định.

Thanh tra tỉnh Vĩnh Long nhận định những khó khăn này chủ yếu xuất phát từ các tồn tại kéo dài trong quá trình quản lý tài sản công trước đây. Sau khi sáp nhập địa giới hành chính, khối lượng tài sản cần xử lý tăng lên đáng kể, trong khi nhiều hồ sơ nhà, đất bị thất lạc hoặc thiếu thông tin về giá trị tài sản, dẫn đến việc xác định hiện trạng và hoàn thiện hồ sơ mất nhiều thời gian.

Một số khu đất còn có sự chênh lệch giữa diện tích ghi trong quyết định thu hồi với hiện trạng sử dụng; nhiều trường hợp chưa xác định rõ ranh mốc hoặc đang xảy ra tranh chấp, lấn chiếm nên chưa đủ điều kiện để bàn giao và đưa vào khai thác.

Kết luận thanh tra cũng ghi nhận việc bố trí trụ sở làm việc sau sắp xếp tại một số cơ quan, đơn vị vẫn chưa đáp ứng tiêu chuẩn về diện tích và điều kiện làm việc theo quy định. Đây cũng là nguyên nhân khiến nhiều đơn vị vẫn phải sử dụng nhiều địa điểm làm việc khác nhau, trong khi một số trụ sở dôi dư chưa thể đưa vào sử dụng.

Đáng chú ý, trong thời gian chờ xử lý, một số cơ sở đã xảy ra tình trạng mất cắp tài sản. Các trường hợp được ghi nhận gồm Đoàn Cải lương Ánh Hồng, VKSND huyện Chợ Lách cũ, TAND huyện Chợ Lách cũ, Trung tâm Ứng dụng và Dịch vụ khoa học – công nghệ tỉnh Trà Vinh cũ và Trạm Chăn nuôi và Thú y huyện Duyên Hải cũ.

Trước những tồn tại trên, Thanh tra tỉnh Vĩnh Long kiến nghị các cơ quan, đơn vị liên quan khẩn trương hoàn thiện hồ sơ pháp lý đối với các cơ sở nhà, đất chưa đủ điều kiện bàn giao; rà soát và xử lý các trường hợp đang xảy ra lấn chiếm hoặc tranh chấp; đồng thời xây dựng phương án khai thác đối với 89 cơ sở có khả năng cho thuê và đề xuất phương án xử lý phù hợp đối với 123 cơ sở không còn khả năng khai thác nhằm hạn chế lãng phí tài sản công.

Thanh tra tỉnh cũng đề nghị làm rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân liên quan tại các cơ sở để xảy ra mất cắp tài sản trong thời gian quản lý; đồng thời đề nghị Sở Tài chính, Sở Xây dựng, Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng UBND các xã, phường tăng cường phối hợp, sớm hoàn thiện hồ sơ, đề xuất phương án xử lý và khai thác hiệu quả quỹ nhà, đất dôi dư theo quy định.

Theo kết luận thanh tra, việc xử lý khối lượng lớn cơ sở nhà, đất phát sinh sau sắp xếp tổ chức bộ máy đòi hỏi sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý và đơn vị sử dụng tài sản nhằm tháo gỡ các vướng mắc về hồ sơ pháp lý, hiện trạng tài sản và công tác bàn giao. Qua đó, từng bước đưa các cơ sở đủ điều kiện vào khai thác, sử dụng, đồng thời xử lý phù hợp đối với những tài sản không còn khả năng khai thác để hạn chế tình trạng bỏ trống, xuống cấp và lãng phí nguồn lực công.