TQ: Cửa khẩu Tây Tạng bị lũ quét trôi sau cuộc diễn tập ứng phó thảm họa

Thứ Bảy, 29/08/2026

Ngày 26/8, lũ quét bùng phát tại khu vực biên giới Trung Quốc-Nepal, khiến cửa khẩu Gyirong ở Tây Tạng bị dòng bùn đá cuốn trôi trong chớp mắt. Đáng chú ý, chỉ 21 ngày trước đó, cửa khẩu này vừa tổ chức diễn tập ứng phó thảm họa với tình huống “hồ băng vỡ”, thu hút sự chú ý.

Diễn tập ứng phó thảm họa với tình huống “hồ băng vỡ” của chính quyền ĐCSTQ. (Ảnh chụp từ video)

Khoảng 10:59 phút ngày 26/8, cửa khẩu Gyirong thuộc huyện Gyirong, thành phố Shigatse, Tây Tạng, bị dòng bùn đá cuốn phá. Một “bức tường” bùn nước cao hàng chục mét trong chớp mắt nhấn chìm toàn bộ các công trình.

Sau sự việc, trên mạng xuất hiện một video về “cuộc diễn tập thực chiến ứng phó khẩn cấp với thảm họa địa chất” của chính quyền địa phương, địa điểm chính là khoảng đất trống phía trước tòa nhà hải quan cửa khẩu Gyirong.

Tài khoản WeChat chính thức “Gyirong Phát hành” của chính quyền Gyirong ngày 5/8 từng đăng tin cho biết Cục Tài nguyên thiên nhiên huyện Gyirong phối hợp với Đội Địa nhiệt và Địa chất Tây Tạng tổ chức tại thôn Resuo “cuộc diễn tập thực chiến ứng phó và sơ tán khẩn cấp trước thảm họa địa chất do hồ băng vỡ năm 2026 của huyện Gyirong”.

Theo bản tin, cuộc diễn tập mô phỏng tình huống mực nước hồ băng Guobanuqu dâng cao đột ngột, thân đập xuất hiện vết nứt và có nguy cơ vỡ. “Nhân viên giám sát lập tức báo cáo tình hình nguy hiểm, sở chỉ huy nhanh chóng kích hoạt cảnh báo, các nhóm ứng phó khẩn cấp đồng thời triển khai các công việc, nhanh chóng sơ tán người dân đến điểm an toàn; toàn bộ quy trình xử lý diễn ra theo đúng quy định và có trật tự.”

Như thế, chỉ 21 ngày sau cuộc diễn tập, cửa khẩu Gyirong đã bị dòng bùn đá cuốn phá. Hình ảnh tại thời điểm xảy ra sự việc cho thấy một dòng nước lũ cao hàng chục mét cuồn cuộn đổ xuống với tốc độ nhanh đến mức người dân hoàn toàn không kịp chạy thoát; người, xe cộ và các công trình trong chớp mắt bị nước lũ nuốt chửng.

Sau khi thảm họa thực tế xảy ra ngày 26/8, video cuộc diễn tập liên quan được lan truyền, nhanh chóng gây tranh luận. Mặc dù bản thân cuộc diễn tập không có nghĩa là chính quyền đã dự đoán được thảm họa lần này, những người chỉ trích cho rằng chính quyền từ lâu đã biết khu vực này tồn tại rủi ro nghiêm trọng.

Nhà báo kỳ cựu Parshuram Kaphle, chuyên đưa tin về ngoại giao và các vấn đề chiến lược của Nepal, mới đây đã công khai chỉ trích gay gắt rằng Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đã không đưa ra cảnh báo tức thời cho khu vực hạ lưu vào thời điểm then chốt khi đã biết thượng nguồn xảy ra lũ, khiến Nepal phải trả giá bằng thiệt hại nhân mạng nghiêm trọng.

Đây là năm thứ hai liên tiếp chính quyền ĐCSTQ phải đối mặt với phản ứng dư luận vì không cảnh báo Nepal về lũ lụt bắt nguồn từ Tây Tạng.

Tháng 7/2025, khu vực Gyirong, Tây Tạng xảy ra hiện tượng hồ băng vỡ, gây ra trận lũ lớn xuyên biên giới, cuốn trôi cây cầu nối hai nước và khiến nhiều người tại Nepal thiệt mạng, mất tích. Khi đó, chính quyền ĐCSTQ cũng không thông báo trước. Sau thảm họa, hai nước từng tuyên bố sẽ xây dựng cơ chế “cảnh báo lũ tức thời và chia sẻ dữ liệu thủy văn” xuyên biên giới, nhưng cơ chế này rõ ràng đã không vượt qua được thử thách lần này.

Về nguyên nhân gây ra thảm họa tại biên giới Trung Quốc-Nepal ngày 26/8, bên ngoài cho rằng có thể liên quan đến sạt lở sông băng. Tuy nhiên, ông Đỗ Dịch Cẩn (Du Yijin), nhà sáng lập Taiwan AI Labs và người sáng lập diễn đàn PTT, dựa trên hình ảnh chụp từ trên không trước thảm họa, cho rằng không nên hoàn toàn quy kết thảm họa lần này cho thiên tai.

Theo ông, ngoài các yếu tố như thiết kế công trình bị xem nhẹ, vấn đề còn liên quan đến việc “tranh đất với sông”. Nếu các công trình lớn không được xây sát thung lũng sông và chiếm dụng lòng sông, có lẽ thương vong đã không nghiêm trọng đến mức này. Các công trình lớn chủ yếu nằm trong thung lũng ở cả hai phía Trung Quốc và Nepal đều do các doanh nghiệp Trung Quốc xây dựng.

Tính đến thứ Bảy (29/8), số người thiệt mạng trong trận lũ lớn tại khu vực biên giới này đã tăng lên 626 người tại Nepal và 7 người tại Tây Tạng, trong khi gần 3.000 người mất tích.

Do ĐCSTQ từ lâu có tiền lệ che giấu tình hình thiên tai, bên ngoài nhìn chung cho rằng con số người thiệt mạng và mất tích thực tế có thể cao hơn nhiều.