Vì sao quân đội Mỹ kiên trì nguyên tắc “không bỏ lại một ai”?
- Trịnh Hương Mai
- •
Rạng sáng ngày 5/4 (giờ miền Đông nước Mỹ), Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố, thành viên thứ hai của phi hành đoàn chiếc F-15E bị mất liên lạc trước đó trên lãnh thổ Iran đã được giải cứu thành công.
Theo truyền thông Mỹ, để cứu thành viên thứ hai này, quân đội Mỹ đã triển khai hơn 100 lính đặc nhiệm và điều động 155 máy bay. Điều thu hút sự chú ý lớn của dư luận không chỉ là quy mô của chiến dịch, mà còn là một nguyên tắc lâu dài mà quân đội Mỹ luôn kiên trì: “Không bỏ lại một ai”.
Logic quân đội đằng sau nguyên tắc “không bỏ lại một ai”
Ông Hoàng Hà, chuyên gia về các vấn đề Trung Quốc, kiêm người dẫn chương trình “Bình luận Hoành Hà”, trong cuộc phỏng vấn với Đài Truyền hình Tân Đường Nhân (NTD) ngày 7/4 cho biết, tinh thần “không bỏ lại bất kỳ ai” là một trong những nguyên nhân cốt lõi khiến quân đội Mỹ trở nên hùng mạnh.
Ông cho rằng Mỹ không phải là quốc gia áp dụng chế độ nghĩa vụ quân sự bắt buộc, phần lớn binh sĩ là tình nguyện nhập ngũ. Trong bối cảnh đó, nếu nhà nước muốn binh sĩ sẵn sàng mạo hiểm tính mạng để hoàn thành nhiệm vụ, thì phải khiến họ tin rằng bất kể họ ở đâu, chỉ cần còn một tia hy vọng, quốc gia chắc chắn sẽ đến cứu.
Theo ông, cam kết này không chỉ là vấn đề tình cảm, mà còn là nguồn gốc quan trọng tạo nên sự gắn kết và sức chiến đấu của quân đội. Binh sĩ sẵn sàng hy sinh vì đất nước không chỉ vì mệnh lệnh, mà còn vì tin rằng quốc gia sẽ là hậu thuẫn của mình. Vì vậy, điều mà quân đội Mỹ duy trì không chỉ là kỷ luật nghiêm minh, mà còn là niềm tin sâu sắc của binh sĩ đối với quốc gia và quân đội.
Ông Hoành Hà cũng nêu ví dụ, trong Thế chiến II, nhiều phi công Mỹ từng thực hiện nhiệm vụ tại Trung Quốc và khu vực tuyến bay qua dãy Himalaya, không ít người đã rơi máy bay và nằm lại nơi đất khách. Sau khi Trung Quốc cải cách mở cửa, phía Mỹ vẫn tiếp tục tìm kiếm hài cốt của những phi công mất tích, sẵn sàng chi nhiều nhân lực và tài chính để vào vùng núi đưa họ trở về. Thái độ “sống phải thấy người, chết phải thấy xác” đối với quân nhân chính là biểu hiện quan trọng của truyền thống tinh thần quân đội Mỹ.
Lãnh đạo và sĩ khí là chìa khóa sức mạnh quân đội
Ông Hoành Hà cho rằng sức mạnh của quân đội Mỹ không chỉ thể hiện ở trang bị và năng lực tác chiến, mà còn nằm ở hệ giá trị phía sau. Máy bay bị bắn hạ có thể chế tạo lại, trang bị bị mất có thể bổ sung, nhưng nếu niềm tin tích lũy qua nhiều năm của một quân đội bị sụp đổ, thì không thể khôi phục trong thời gian ngắn.
Ý nghĩa của chiến dịch giải cứu lần này cho thấy lại rằng ưu thế của quân đội Mỹ không chỉ nằm ở “phần cứng”, mà còn ở tinh thần, truyền thống và thể chế.
Ông nói thêm rằng, nếu việc tái xây dựng một quân đội là quá trình nhiều tầng, thì sức mạnh vật chất không thể thay đổi chóng vánh trong một năm. Điều có thể thay đổi nhanh chóng thực ra là 2 yếu tố: Năng lực lãnh đạo và sĩ khí.
Ông cho rằng thành công của chiến dịch lần này đã phản ánh của hai yếu tố đó. Từ sự đoàn kết toàn quân đến việc lãnh đạo cấp cao dám chấp nhận rủi ro và đưa ra quyết định khó khăn trong thời điểm then chốt, tất cả đều cho thấy sự phục hồi về tinh thần và chỉ huy của quân đội Mỹ.
Ông cũng chỉ ra rằng bản thân quyết định cứu hộ này mang theo rủi ro rất lớn. Không ai biết liệu cuối cùng có thành công hay không; nếu thất bại, không chỉ tổn thất lớn hơn mà còn phải đối mặt với chỉ trích mạnh mẽ. Nhưng trong hoàn cảnh đó, Mỹ vẫn sẵn sàng trả giá lớn để cứu một người mất liên lạc, điều này thể hiện sự tôn trọng đối với sinh mạng, cũng như trách nhiệm của người lãnh đạo.
“Nhìn từ góc độ này, điều khiến chiến dịch này gây chấn động không chỉ là vì nó thành công, mà còn vì nó hội tụ nhiều yếu tố: Niềm tin sinh tồn, niềm tin tôn giáo, cam kết của quốc gia như một hậu thuẫn, và sự tôn trọng đối với sinh mạng. Chính nhờ sự kết hợp của những yếu tố này mà ‘phép màu’ mới có thể xảy ra,” ông nói.
Chuyên gia: Đảng cộng sản Trung Quốc “lấy bụng tiểu nhân đo lòng quân tử”
Ở chiều ngược lại, phản ứng của dư luận tại Trung Quốc Đại Lục đối với sự kiện này lại hoàn toàn khác. Mặc dù ông Trump đã công khai tuyên bố quân đội Mỹ đã tìm thấy và giải cứu thành công binh sĩ mất tích, truyền thông nhà nước Trung Quốc vẫn dẫn lại nguồn tin từ Iran cho rằng nhiệm vụ này đã “thất bại”, thậm chí cáo buộc Mỹ định “đánh bom giết phi công”, gây ra nhiều nghi vấn trên mạng.
Trước điều này, ông Thẩm Minh Thất, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Đài Loan, cho rằng đây là ví dụ điển hình của việc “lấy bụng tiểu nhân đo lòng quân tử”. Khi một chế độ từ lâu nhìn nhận sinh mạng bằng lăng kính lạnh lùng và thực dụng, họ dễ dùng cùng logic đó để suy đoán người khác.
Ông chỉ ra rằng từ lâu Đảng cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đã kỳ vọng Mỹ thất bại trong các cuộc chiến ở nước ngoài, dù là sa lầy trong chiến tranh kéo dài, lặp lại kịch bản chiến tranh Việt Nam, hay rút quân như ở Afghanistan và Iraq. Những cách diễn giải này đều phù hợp với kỳ vọng của họ. Vì vậy, khi xuất hiện kết quả trái ngược, dư luận có xu hướng bóp méo để giải thích lại sự kiện.
Ông Thẩm cho rằng điều khó hiểu nhất đối với ĐCSTQ chính là việc Mỹ sẵn sàng trả giá lớn như vậy chỉ để cứu một thành viên phi hành đoàn nhảy dù sống sót. Trong văn hóa chính trị và giáo dục quân sự của Trung Quốc, binh sĩ thường bị coi là nguồn lực có thể tiêu hao, là công cụ để hoàn thành nhiệm vụ, chứ không phải là cá nhân cần được bảo vệ tối đa.
Ông lấy ví dụ về trận chiến hồ Trường Tân trong Chiến tranh Triều Tiên, nơi binh sĩ Trung Quốc trong điều kiện thiếu trang bị, thiếu tiếp tế, thiếu áo ấm vẫn bị yêu cầu dùng sinh mạng để bù đắp thiếu hụt hỏa lực, chấp nhận thương vong lớn để đạt mục tiêu chiến thuật. Cách tác chiến này về bản chất không đặt sinh mạng binh sĩ lên hàng đầu.
Trái lại, logic tác chiến của quân đội Mỹ là cố gắng dùng hỏa lực và công nghệ để giảm rủi ro trước, sau đó mới tiến quân, nhằm giảm thiểu thương vong. Đây không chỉ là khác biệt chiến thuật, mà còn là sự khác biệt căn bản về văn hóa quân sự và quan niệm về sinh mạng.
Vì vậy, ông cho rằng những luận điệu bôi nhọ như vậy có thể có đất sống nhất định trong nội địa Trung Quốc, nhưng cuối cùng khó có thể chống lại sự thật. Khi ngày càng nhiều chi tiết được công bố, người ta sẽ thấy rằng điều khiến chiến dịch giải cứu này gây chấn động không chỉ vì thành công, mà còn vì nó cho thấy một quốc gia sẵn sàng làm đến mức nào để bảo vệ người của mình.
Đáng chú ý, trên nền tảng X, một người Iran sau khi thấy quân đội Mỹ giải cứu thành công đã viết chính quyền Cộng hòa Hồi giáo hiện nay không hề quan tâm đến sinh mạng con người. Đây là sự khác biệt tàn khốc nhất: Một bên sẵn sàng mạo hiểm lớn để cứu công dân của mình, bên kia lại sẵn sàng hy sinh chính công dân để duy trì quyền lực. Khi chứng kiến đồng thời hai thực tế này, cú sốc trong lòng người này vô cùng lớn.
Xem thêm
Từ khóa Quân đội Mỹ không bỏ lại một ai
