Nước hầm xương: 6 lợi ích tuyệt vời cho sức khỏe
- Liên Hoa
- •
Trong suốt hàng ngàn năm qua, đã có những món ăn truyền thống được tin là rất tốt cho sức khỏe, chẳng hạn như rau củ lên men (muối chua) hay các chế phẩm từ sữa lên men. Nhưng có một loại thực phẩm chữa lành phổ biến mà giờ đây mới được công nhận rộng rãi vì những lợi ích tuyệt vời, đó chính là nước hầm xương. Thậm chí hiện nay còn có cả những cửa hàng chuyên bán nước hầm xương.
Quả thực, lợi ích của nước hầm xương rất nhiều và đa dạng. Hơn nữa còn có rất nhiều loại nước hầm xương khác nhau (từ gà, bò, cá, dạng bột, v.v.) mà bạn có thể tự làm, mỗi loại lại mang đến những công dụng tốt cho sức khỏe riêng.
Vì vậy, tôi sẽ chia sẻ với bạn một vài bí quyết cổ xưa về điều gì làm nên sự đặc biệt của nước hầm xương, bao gồm lợi ích sức khỏe và giá trị dinh dưỡng của nó.
Nước hầm xương là gì?
Súp gà không chỉ tốt cho tâm hồn. Có một lý do khiến cả bác sĩ lẫn các bà mẹ đều chọn súp gà khi bạn cảm thấy ốm yếu.
Tất cả các loại nước hầm xương như bò, gà, cá,… đều là thực phẩm chủ lực trong chế độ ăn truyền thống của mọi nền văn hóa và là nền tảng của mọi nền ẩm thực cao cấp. Bởi vì nước hầm xương giàu dinh dưỡng, dễ tiêu hóa, giàu hương vị và thúc đẩy quá trình chữa lành.
Nước hầm xương hay nước dùng là cách mà tổ tiên chúng ta tận dụng mọi bộ phận của con vật. Xương và tủy, da và chân, gân và dây chằng – những thứ bạn không thể ăn trực tiếp – có thể được luộc và sau đó ninh nhừ trong nhiều ngày.
Quá trình ninh nhừ này khiến xương và dây chằng giải phóng các hợp chất chữa lành như collagen, proline, glycine và glutamine giúp cải thiện sức khỏe.
Tại sao nước hầm xương lại tốt cho cơ thể? Các nhà nghiên cứu dinh dưỡng Sally Fallon và Kaayla Daniel của tổ chức Weston A. Price giải thích rằng nước hầm xương chứa các khoáng chất ở dạng mà cơ thể có thể dễ dàng hấp thụ:
- Canxi
- Magie
- Phốt pho
- Silic
- Lưu huỳnh
- Các chất khác
Chúng chứa chondroitin sulfate và glucosamine – những hợp chất được bán dưới dạng thực phẩm bổ sung đắt tiền để giảm viêm, viêm khớp và đau khớp.
Một nghiên cứu về súp gà (nước dùng) được thực hiện bởi Trung tâm Y khoa đại học Nebraska đã đặt ra câu hỏi: điều gì trong món súp đó lại có lợi cho cảm cúm đến vậy? Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng các axit amin được tạo ra khi nấu nước dùng gà đã làm giảm viêm trong hệ hô hấp và cải thiện tiêu hóa.
Ngoài ra, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng súp gà có thể tăng cường miễn dịch và giúp khắc phục các rối loạn như dị ứng, hen suyễn và viêm khớp.
Nhưng điều quan trọng là chúng ta cần hiểu rằng hầu hết các loại “nước dùng” và “nước hầm” mua ở cửa tiệm ngày nay không phải là nước hầm xương hoặc trong một số trường hợp, thậm chí không được làm từ động vật. Thay vào đó, các công ty dùng hương liệu thịt được sản xuất trong phòng thí nghiệm cho các viên nước dùng, súp và hỗn hợp nước sốt.
Cách chế biến
Có một vài nguyên tắc cơ bản quan trọng cần cân nhắc khi nấu nước dùng ngon.
Mặc dù có thể làm nước hầm xương chỉ với các thành phần từ động vật, nhưng các nghiên cứu cho thấy rằng sự kết hợp giữa sản phẩm động vật và rau củ dường như có lợi hơn so với việc chỉ dùng riêng lẻ.
Các chuyên gia nói rằng để có công thức nước hầm xương chất lượng, điều quan trọng là phải dùng những bộ phận không thường được hay ăn như chân gà và cổ gà.
Ngoài ra, nên mua các sản phẩm từ động vật được chăn thả trên đồng cỏ, không có kháng sinh và hormone để thực sự khai thác trọn vẹn lợi ích của nước hầm xương.
Đối với công thức nước hầm xương cổ điển, các thành phần thiết yếu bao gồm xương, mỡ, thịt, rau và nước. Xương bò không cần phải nấu chín trước. Cá và gia cầm có thể cho trực tiếp vào nồi hầm mà không cần xào qua trước. Thêm một chút giấm táo để giúp chiết xuất các khoáng chất từ xương.
Thành phần dinh dưỡng
Nước dùng từ xương có thể được gọi là “vitamin tổng hợp của thiên nhiên” vì chứa đầy đủ các dưỡng chất:
- Hơn 19 loại axit amin thiết yếu và không thiết yếu ở dạng dễ hấp thu (những thành phần cơ bản cấu tạo nên protein)
- Collagen/gelatin – giúp hình thành các mô liên kết
- Các dưỡng chất hỗ trợ chức năng tiêu hóa, miễn dịch và sức khỏe não bộ
Bạn đã nắm được điều đó chưa? Nước hầm xương mang lại lợi ích cho hầu như mọi bộ phận trên cơ thể bạn, từ đường ruột đến não bộ, cơ bắp và dây chằng.
Nó cũng tương đối ít calo, nhưng lại rất giàu khoáng chất và các hợp chất hóa học khác mà nhiều người đang thiếu. Do đó, nước hầm xương là một sự bổ sung tuyệt vời cho chế độ ăn uống hàng ngày của bạn.
Dưới đây là sáu dưỡng chất chính trong nước hầm xương giúp mang lại tất cả những lợi ích tuyệt vời này – tất cả đều chỉ với một lượng nhỏ calo từ nước hầm xương.
1. Glycosaminoglycans (GAGs)
Glycosaminoglycans có vai trò chính là duy trì và hỗ trợ collagen và elastin – những chất chiếm giữ khoảng trống giữa các xương và các sợi khác nhau. Nghiên cứu nhấn mạnh rằng GAGs hỗ trợ sức khỏe tiêu hóa vì chúng giúp phục hồi niêm mạc ruột. Đây là lý do tại sao sự thiếu hụt các dưỡng chất này có liên quan đến các vấn đề về tiêu hóa.
Một số loại GAGs quan trọng được tìm thấy trong nước hầm xương bao gồm glucosamine, axit hyaluronic và chondroitin sulfate.
2. Glucosamine
Có hai loại glucosamine tự nhiên chính: hydrochloride và sulfate. Cả hai đều giúp duy trì sự toàn vẹn của sụn – chất đàn hồi bên trong các khớp hoạt động như một lớp đệm tự nhiên.
Các nghiên cứu cho thấy glucosamine có thể bị suy giảm khi chúng ta già đi, vì vậy các thực phẩm bổ sung thường được sử dụng để hỗ trợ sức khỏe khớp.
Một cách dễ dàng và tương đối rẻ để có được glucosamine tự nhiên là uống nhiều nước hầm xương hơn. Nước hầm xương giúp hỗ trợ khi sức khỏe sụn bị suy giảm, hoạt động như một giải pháp thay thế cho các thực phẩm bổ sung glucosamine đắt tiền.
Tiêu thụ nhiều glucosamine hơn có thể giúp hỗ trợ sức khỏe khớp, sự linh hoạt và sự thoải mái cho các khớp.
3. Axit Hyaluronic
Được tìm thấy khắp các mô liên kết, mô biểu mô (da) và mô thần kinh, axit hyaluronic góp phần vào sự tăng sinh, biệt hóa và di chuyển của tế bào. Điều này cho phép các tế bào của chúng ta thực hiện nhiều chức năng khác nhau trong cơ thể khi cần thiết.
Các nghiên cứu đánh giá sức khỏe làn da cho thấy nó hỗ trợ cho nhiều loại da khác nhau và thúc đẩy quá trình lão hóa khỏe mạnh, tái tạo tế bào và độ săn chắc của da.
4. Chondroitin Sulfate
Chondroitin sulfate là một glycosaminoglycan có lợi được tìm thấy trong sụn ở các khớp của tất cả các loài động vật. Nó thường được sử dụng để hỗ trợ sức khỏe khớp và sự thoải mái, đặc biệt là khi kết hợp với glucosamine.
Các nghiên cứu đã phát hiện ra rằng việc bổ sung chondroitin hỗ trợ phản ứng viêm lành mạnh cũng như sức khỏe tim mạch, sức khỏe xương, sức khỏe làn da và mức cholesterol lành mạnh.
5. Khoáng chất và điện giải
Nước hầm xương cung cấp các khoáng chất thiết yếu, bao gồm chất điện giải, tất cả đều ở dạng dễ hấp thu. Các chất điện giải được tìm thấy trong nước hầm xương bao gồm canxi, magie và kali (chưa kể nhiều khoáng chất khác như phốt pho).
Những chất này rất quan trọng để hỗ trợ tuần hoàn khỏe mạnh, mật độ xương, chức năng dẫn truyền thần kinh, sức khỏe tim mạch và sức khỏe tiêu hóa.
6. Collagen
Collagen là protein cấu trúc chính được tìm thấy trong cơ thể con người, giúp hình thành các mô liên kết và “bịt kín” lớp niêm mạc bảo vệ của đường tiêu hóa. Nó cũng là cấu trúc mịn, giống như gel bao phủ và kết nối các xương của chúng ta, cho phép chúng ta cử động và di chuyển tự do.
Sự kích ứng trong ruột làm suy giảm chức năng tiêu hóa bình thường và gây ra tình trạng thấm quá mức, cho phép các hạt đi vào máu – được gọi là hội chứng rò rỉ ruột.
Là một nguồn gelatin phong phú, nước hầm xương bảo vệ và bịt kín lớp niêm mạc của đường tiêu hóa. Điều đó có nghĩa là nó cải thiện sự hấp thu dưỡng chất và cũng giúp ngăn các hạt rò rỉ.
7. Axit Amin
Gelatin trong nước hầm xương chứa các axit amin “có điều kiện” bao gồm arginine, glycine, glutamine và proline. Các axit amin này cũng góp phần tạo nên đặc tính chữa lành của nước dùng.
Axit amin có điều kiện là những axit amin được xếp vào loại không thiết yếu nhưng trở nên thiết yếu trong một số điều kiện nhất định. Bạn sẽ không sản xuất đủ chúng nếu bạn bị ốm hoặc căng thẳng.
Bà Kaayla Daniel từ Quỹ Weston A. Price chỉ ra rằng chế độ ăn phương Tây ngày nay không lành mạnh – nhiều carbohydrate chế biến sẵn, ít sản phẩm từ động vật ăn cỏ chất lượng cao và thiếu vắng các món súp, nước dùng tự nấu – khiến cho các axit amin này về cơ bản trở thành thiết yếu.
Thật là những lợi ích đáng kinh ngạc từ nước hầm xương! Chính vì những lý do này, tôi khuyến khích hầu hết bệnh nhân của mình tiêu thụ nước hầm xương như một phần của quá trình nhịn ăn, giải độc hoặc trong các bữa ăn để giúp hồi phục đường ruột và giải độc tế bào, đường ruột cũng như gan của họ.
Lợi ích sức khỏe
Nước hầm xương tốt cho những gì? Dưới đây là một số lợi ích của việc uống nước hầm xương đối với sức khỏe:
1. Bảo vệ khớp
Nước hầm xương là một trong những nguồn cung cấp collagen tự nhiên tốt nhất thế giới. Khi chúng ta già đi, các khớp tự nhiên bị hao mòn và chúng ta trở nên kém linh hoạt hơn.
Khi nước hầm xương được ninh nhừ, collagen từ các bộ phận động vật ngấm vào nước dùng và trở nên dễ hấp thu, giúp phục hồi sụn.
Một trong những thành phần quý giá nhất của nước hầm xương là gelatin. Gelatin hoạt động như một lớp đệm mềm giữa các xương, giúp chúng “lướt” mà không bị ma sát. Nó cũng cung cấp cho chúng ta các viên gạch cần thiết để hình thành và duy trì xương chắc khỏe. Điều này giúp giảm áp lực lên các khớp đang lão hóa và hỗ trợ mật độ khoáng xương khỏe mạnh.
Nghiên cứu do Khoa Dinh dưỡng và Dinh dưỡng Thể thao cho điền kinh tại Đại học Bang Pennsylvania thực hiện cho thấy rằng khi các vận động viên bổ sung collagen trong suốt 24 tuần, phần lớn họ đã có sự cải thiện đáng kể về sự thoải mái của khớp và giảm các yếu tố ảnh hưởng tiêu cực đến thành tích thể thao. Điều này cho thấy vai trò quan trọng của collagen trong nước hầm xương.
2. Tăng cường sức khỏe đường ruột
Các nghiên cứu cho thấy gelatin có lợi cho việc phục hồi niêm mạc ruột và chống lại các tình trạng nhạy cảm với thực phẩm. Nó cũng giúp ích cho sự phát triển của vi khuẩn có lợi trong ruột và hỗ trợ mức độ viêm lành mạnh trong đường tiêu hóa.
Một báo cáo được công bố trên Tạp chí tiêu hóa lâm sàng chỉ ra rằng gelatin hỗ trợ hiệu quả cho sức khỏe và sự toàn vẹn của ruột. Ngoài ra, nó còn thể hiện tác dụng chống viêm và có khả năng ức chế các cytokine.
Nước hầm xương dễ tiêu hóa và có tác dụng làm dịu hệ tiêu hóa, không giống như nhiều loại thực phẩm khác có thể khó phân giải hoàn toàn.
Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng ở những cá nhân có sự mất cân bằng tiêu hóa, nồng độ collagen trong huyết thanh bị giảm.
Chính các hợp chất này là lý do tại sao nước hầm xương là một trong những thực phẩm tốt nhất cho sức khỏe đường ruột.
3. Duy trì làn da khỏe mạnh
Collagen giúp hình thành elastin và các hợp chất khác trong da – những thành phần chịu trách nhiệm duy trì tông màu, kết cấu và vẻ ngoài trẻ trung của làn da. Collagen được công nhận là giúp làm giảm nếp nhăn có thể nhìn thấy, giảm bọng mắt và chống lại nhiều dấu hiệu lão hóa khác.
Nhiều người báo cáo rằng họ thấy giảm cellulite (tình trạng da sần sùi như vỏ quả cam) khi tiêu thụ thực phẩm và thực phẩm bổ sung có chứa collagen, vì cellulite hình thành do thiếu mô liên kết, khiến da mất đi độ săn chắc.
Các nghiên cứu mù đôi, có đối chứng giả dược nhằm đánh giá đặc tính bảo vệ da khỏi lão hóa của collagen đã chỉ ra rằng việc sử dụng 2,5–5 gram collagen thủy phân ở phụ nữ từ 35–55 tuổi, mỗi ngày một lần trong tám tuần, giúp hỗ trợ độ đàn hồi của da, độ ẩm của da, tình trạng mất nước qua biểu bì (khô da) và độ sần sùi của da.
Chỉ sau bốn tuần, những người sử dụng collagen đã cho thấy sự cải thiện có ý nghĩa thống kê so với những người sử dụng giả dược về độ ẩm của da và sự bốc hơi nước qua da, cùng với sự giảm đáng kể các dấu hiệu lão hóa sớm – tất cả đều với rất ít hoặc không có tác dụng phụ.
4. Hỗ trợ chức năng hệ miễn dịch
Một trong những điều đáng chú ý nhất về nước hầm xương là những lợi ích hỗ trợ đường ruột của nó, như đã mô tả ở trên, thực sự có tác động toàn diện lên cơ thể và hỗ trợ chức năng hệ miễn dịch khỏe mạnh.
Hội chứng rò rỉ ruột xảy ra khi các hạt thức ăn chưa được tiêu hóa thấm qua những lỗ mở nhỏ trong lớp niêm mạc ruột bị suy yếu và đi vào máu, nơi hệ miễn dịch phát hiện ra chúng và trở nên hoạt động quá mức.
Điều này làm gia tăng tình trạng viêm và dẫn đến rối loạn chức năng khắp cơ thể. Hệ miễn dịch giải phóng nồng độ kháng thể cao, gây ra phản ứng giống như bệnh tự miễn và tấn công các mô khỏe mạnh.
Nước hầm xương là một trong những loại thực phẩm có lợi nhất để tiêu thụ nhằm phục hồi sức khỏe đường ruột, từ đó hỗ trợ chức năng hệ miễn dịch và phản ứng viêm lành mạnh. Collagen/gelatin cùng các axit amin proline, glutamine và arginine giúp bịt kín những lỗ hổng này trong niêm mạc ruột và hỗ trợ sự toàn vẹn của ruột.
Nước hầm xương được nấu theo cách truyền thống được cho là có tác dụng hỗ trợ phản ứng viêm lành mạnh và chức năng hệ miễn dịch bình thường. Nước hầm xương thậm chí có thể thúc đẩy giấc ngủ ngon, tăng cường năng lượng vào ban ngày và hỗ trợ tâm trạng tích cực.
5. Tăng cường giải độc
Nước hầm xương được coi là một tác nhân giải độc mạnh mẽ vì nó giúp hệ tiêu hóa đào thải chất thải và thúc đẩy khả năng loại bỏ độc tố của gan. Nó cũng giúp duy trì sự toàn vẹn của mô và cải thiện khả năng sử dụng chất chống oxy hóa của cơ thể.
Nước hầm xương chứa kali và glycine, cả hai đều hỗ trợ giải độc ở cấp độ tế bào và gan. Một số cách mà nước hầm xương tăng cường giải độc bao gồm cung cấp lưu huỳnh (đặc biệt khi bạn thêm rau, tỏi và thảo mộc vào nước dùng) và glutathione – một chất giải độc giúp giảm stress oxy hóa.
Một bài tổng quan được công bố trên Tạp chí khoa học thế giới cho thấy glutathione giúp loại bỏ các hợp chất hòa tan trong chất béo, đặc biệt là kim loại nặng như thủy ngân và chì. Nó cũng giúp hấp thu nhiều dưỡng chất khác nhau, sử dụng chất chống oxy hóa và các chức năng làm sạch gan.
Nước hầm xương cũng làm tăng lượng khoáng chất thiết yếu – những chất hoạt động như chất tạo phức chelate để loại bỏ độc tố bằng cách ngăn kim loại nặng bám vào các vị trí thụ thể khoáng chất.
6. Hỗ trợ trao đổi chất và thúc đẩy quá trình đồng hóa
Các axit amin có trong nước hầm xương có nhiều vai trò trong trao đổi chất, bao gồm:
- Xây dựng và sửa chữa mô cơ
- Hỗ trợ mật độ khoáng xương
- Tăng cường hấp thu và tổng hợp dưỡng chất
- Duy trì sức khỏe của cơ và mô liên kết
Glycine có trong collagen giúp hình thành mô cơ bằng cách chuyển đổi glucose thành năng lượng có thể sử dụng được.
Các nghiên cứu cho thấy glycine bảo vệ cơ khỏi bị hao mòn và ngăn chặn sự biểu hiện của các gen liên quan đến sự phân hủy protein cơ do tuổi tác.
Glutamine là một axit amin khác rất quan trọng cho sự trao đổi chất lành mạnh. Nó giúp chúng ta duy trì năng lượng bằng cách vận chuyển các dưỡng chất, bao gồm nitơ, đến các tế bào của chúng ta.
Arginine cũng có vai trò phân hủy oxit nitric, giúp cải thiện tuần hoàn và đưa máu cùng dưỡng chất đến các tế bào khắp cơ thể. Nó cải thiện sự toàn vẹn của cơ và mô, đồng thời thúc đẩy quá trình lành vết thương bình thường.
Ngoài ra, những dưỡng chất này còn mang đến tiềm năng sử dụng nước hầm xương để hỗ trợ giảm cân.
Cách sử dụng
Bạn có thể nấu súp và các công thức khác với nước hầm xương, bao gồm súp gà, súp bò, súp tủy xương, và vô số món súp từ xương cùng các công thức nấu ăn khác.
Bạn nên uống bao nhiêu nước hầm xương mỗi ngày? Tôi khuyên bạn nên uống khoảng 240ml một đến hai lần mỗi ngày dưới dạng súp nước hầm xương, thức uống nguyên chất hoặc thực hiện chế độ ăn kiêng với nước hầm xương để nhận được tất cả những lợi ích tuyệt vời của nước hầm xương.
Bạn thậm chí có thể bắt đầu một chế độ ăn chỉ với nước hầm xương. Cá nhân tôi thường uống 240 ml ngay khi thức dậy mỗi sáng và khuyên bạn nên uống nước hầm xương hàng ngày.
Điểm mấu chốt là: nước hầm xương tốt nhất thường được làm tại nhà.
Liên Hoa t/h
Xem thêm
Từ khóa nước hầm xương
