Trong bối cảnh xung đột Mỹ – Iran tạm thời hạ nhiệt, Washington vừa phát tín hiệu xoa dịu, vừa tung ra lời đe dọa cứng rắn, phác họa đường lối “mềm – cứng song hành” hiện nay của Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với Iran.

Tổng thống Donald J. Trump phát biểu tại một cuộc họp báo, ngày 9 tháng 3 năm 2026. (Ảnh: Daniel Torok/ Nhà Trắng)

Đe dọa thuế quan trực tiếp nhắm vào hỗ trợ quân sự từ Trung – Nga

Theo New York Post, ngày 8/4, ông Trump đăng trên nền tảng Truth Social cảnh báo rằng bất kỳ quốc gia nào cung cấp trang thiết bị quân sự cho Iran sẽ ngay lập tức phải đối mặt với mức thuế toàn diện 50% đối với hàng hóa xuất khẩu sang Mỹ, không có bất kỳ ngoại lệ hay miễn trừ nào. Tuyên bố này được cho là nhắm trực tiếp vào Nga và Trung Quốc.

Reuters đưa tin, sau khi công bố lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần, ông Trump hôm thứ Tư cho biết Mỹ sẽ hợp tác chặt chẽ với Iran, hai bên đang thảo luận về các vấn đề thuế quan và nới lỏng trừng phạt.

Chỉ vài giờ trước đó, Mỹ từng tiến sát ngưỡng tiến hành một cuộc tấn công quân sự toàn diện nhằm vào Iran. Thời hạn cuối do ông Trump đặt ra là yêu cầu Tehran mở lại eo biển Hormuz đang bị phong tỏa, nhưng ông đã “đạp phanh” vào 2 giờ trước thời điểm chót. Sau đó, ông viết trên mạng xã hội rằng trong 15 đề xuất do phía Mỹ đưa ra, “đã có nhiều nội dung được chấp thuận”, song không tiết lộ chi tiết.

Dù giọng điệu của ông Trump tỏ ra lạc quan và cả Iran lẫn thị trường toàn cầu tạm thời “thở phào” trước thông tin ngừng bắn, những bất đồng cốt lõi giữa Washington và Tehran vẫn chưa được giải quyết. Các yêu cầu then chốt của hai bên trong một thỏa thuận hòa bình tiềm năng vẫn đối lập.

Phát biểu về “thay đổi chế độ” gây chú ý

Trong cùng loạt phát biểu, ông Trump còn hiếm khi bày tỏ đánh giá tích cực về chính quyền hiện tại của Iran, cho rằng Mỹ sẽ hợp tác với một Iran “đã trải qua một sự thay đổi chế độ rất hiệu quả”. Trước đó, các cuộc tấn công phối hợp Mỹ – Israel đã khiến nhiều lãnh đạo cấp cao thiệt mạng, bao gồm Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei; con trai ông là Mojtaba Khamenei đã lên thay vị trí này.

Ông Trump đồng thời nhấn mạnh Iran trong tương lai sẽ không được tiến hành hoạt động làm giàu uranium; Mỹ sẽ hợp tác với phía Iran để xử lý phần còn lại của các cơ sở hạt nhân nằm sâu dưới lòng đất. Ông cũng cho biết kể từ sau các cuộc không kích, những cơ sở này không còn thay đổi đáng kể.

Tuy vậy, các hành động quân sự chưa thể làm suy yếu tận gốc năng lực hạt nhân cũng như khả năng tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Iran. Các nhà phân tích cho rằng Iran vẫn nắm giữ lượng uranium làm giàu cao gần đạt cấp độ vũ khí, đồng thời duy trì khả năng tấn công các quốc gia lân cận. Ngoài ra, dù từng bùng phát các cuộc biểu tình quy mô lớn vài tháng trước, làn sóng áp lực quân sự kéo dài sáu tuần này cũng chưa cho thấy dấu hiệu rõ rệt về sự lung lay của chính quyền trong nước.