Bác sĩ Đài Loan bị tước giấy phép vì môi giới 9 bệnh nhân sang TQ ghép tạng

Lại Mân Như
•
Thứ Tư, 03/06/2026

Bác sĩ nổi tiếng trong lĩnh vực ghép gan của Đài Loan, ông Trần Nghiêu Lợi cùng các đồng phạm đã môi giới 9 bệnh nhân sang Trung Quốc để thực hiện ghép tạng, thu lợi 14,66 triệu Đài tệ (khoảng 12,26 tỷ đồng) tiền môi giới, và đã bị tòa án tuyên có tội. Bộ Y tế và Phúc lợi Đài Loan xác nhận thu hồi chứng chỉ hành nghề bác sĩ của ông, trở thành trường hợp đầu tiên tại Đài Loan bị tước giấy phép hành nghề vì môi giới bệnh nhân sang Trung Quốc ghép tạng.

Bộ Y tế và Phúc lợi Đài Loan. (Nguồn: Tống Bích Long / Epoch Times)

Ngày 2/6 Cục Quản lý Nghề y thuộc Bộ Y tế và Phúc lợi Đài Loan cho biết, ông Trần Nghiêu Lợi sẽ vĩnh viễn mất tư cách hành nghề y và không được phép tiếp tục tham gia kỳ thi quốc gia dành cho bác sĩ. Yếu tố duy nhất có thể làm thay đổi kết quả này là nếu ông khởi kiện khiếu nại và tòa án đưa ra phán quyết khác.

Ông Trần Nghiêu Lợi bị cáo buộc từ năm 2008 đã cấu kết với điều dưỡng, chủ doanh nghiệp công nghệ sinh học và những người khác để môi giới trái phép nhiều bệnh nhân sang Trung Quốc Đại Lục ghép gan, ghép thận, thu lợi tổng cộng 14,66 triệu Đài tệ. Tòa án cấp sơ thẩm xác định Trần Nghiêu Lợi phạm 9 tội danh môi giới ghép tạng có tổ chức, vi phạm Luật Cấy ghép Nội tạng Người, tuyên phạt 2 năm tù giam, cho hưởng án treo 5 năm và buộc nộp 5 triệu Đài tệ vào công quỹ.

Trước đó, Chính quyền huyện Chương Hóa đã triệu tập Hội đồng Kỷ luật Y khoa để xem xét vụ việc và quyết định đình chỉ một phần hoạt động chuyên môn của ông trong thời hạn 6 tháng. Gần đây, Bộ Y tế và Phúc lợi căn cứ Điều 16 của Luật Cấy ghép Nội tạng Người để thu hồi chứng chỉ hành nghề của Trần Nghiêu Lợi.

Từ năm 2008, ông Trần Nghiêu Lợi đã hợp tác với một nhân viên kinh doanh của công ty dược phẩm họ Hoàng cùng nhiều người khác để môi giới bệnh nhân sang Trung Quốc ghép gan. Sau khi một bệnh nhân tử vong hậu phẫu, Cục Y tế huyện Chương Hóa xác định ông Trần vi phạm quy định của Luật Bác sĩ về “hành nghề trái với đạo đức y học”, nhưng Hội đồng Kỷ luật Bác sĩ huyện Chương Hóa sau đó quyết định không xử phạt.

Năm 2012, ông Trần tiếp tục hợp tác với một nhân viên dịch vụ y tế họ Lâm để môi giới bệnh nhân đến cùng bệnh viện đó ghép gan, tuy nhiên ca phẫu thuật thất bại và bệnh nhân tử vong ngay tại chỗ.

Năm 2015, Viện Lập pháp Đài Loan sửa đổi Luật Cấy ghép Nội tạng Người, chuyển hành vi môi giới trái phép từ vi phạm hành chính sang trách nhiệm hình sự. Dù vậy, trong giai đoạn 2016–2019, ông Trần Nghiêu Lợi vẫn với tư cách là bác sĩ ngoại khoa thuộc Trung tâm Ghép tạng của Bệnh viện Cơ đốc giáo Chương Hóa, tiếp tục môi giới các bệnh nhân có nhu cầu ghép gan hoặc ghép thận sang Trung Quốc thực hiện phẫu thuật.

Bằng hình thức này, Trần cùng người họ Hoàng đã môi giới 6 bệnh nhân đến một bệnh viện ở thành phố Thanh Đảo, tỉnh Sơn Đông và 3 bệnh nhân đến một bệnh viện ở thành phố Trường Sa, tỉnh Hồ Nam để ghép tạng. Sau đó, ông ta thu của mỗi bệnh nhân 900.000 Đài tệ tiền môi giới và đích thân sang Trung Quốc vào phòng mổ để hướng dẫn. Trần cũng chỉ định một điều dưỡng họ Tạ, nhận thù lao 200.000 Đài tệ cho mỗi bệnh nhân, phụ trách hướng dẫn chăm sóc hậu phẫu. Sau khi nhận tiền công, nhóm này thông qua một người họ Hồng chuyển tiền cho các bác sĩ Trung Quốc bằng hình thức chuyển tiền ngầm.

Trong số 9 bệnh nhân này, có 5 người được ghép gan. Trong đó, 1 người đã chi tới 14 triệu Đài tệ nhưng qua đời chưa đầy 2 tuần sau ca phẫu thuật; thêm 3 người khác tử vong trong vòng chưa đầy 2 năm; người còn lại cũng qua đời trong vòng 5 năm sau ghép tạng.

Tuần trước, Bộ Y tế và Phúc lợi đã căn cứ Điều 16 của Luật Cấy ghép Nội tạng Người để thu hồi giấy phép hành nghề của Trần Nghiêu Lợi, khiến ông trở thành bác sĩ đầu tiên tại Đài Loan bị tước giấy phép vì môi giới mua bán nội tạng người trái phép, gây chấn động giới y khoa.

Ngày 2/6, khi tham dự một sự kiện, ông Thạch Sùng Lương trả lời báo chí rằng bác sĩ họ Trần đã bị tòa án kết án có hiệu lực pháp luật. Hành vi nhiều lần môi giới bệnh nhân Đài Loan ra nước ngoài ghép tạng của ông đã vi phạm nghiêm trọng đạo đức y học cũng như các quy định của Luật Cấy ghép Nội tạng Người. Theo pháp luật hiện hành, nhân viên y tế không được phép tham gia môi giới ghép tạng; trong những trường hợp nghiêm trọng có thể bị thu hồi giấy phép hành nghề. Sau khi được Hội đồng Kỷ luật Bác sĩ xem xét, quyết định cuối cùng là tước giấy phép và hình thức xử phạt này đã chính thức có hiệu lực.

Ông Thạch Sùng Lương cho biết ông Trần Nghiêu Lợi là trường hợp đầu tiên bị tước giấy phép hành nghề vì môi giới ghép tạng.

Trần Nghiêu Lợi bị cấm hành nghề y suốt đời, Bộ Y tế và Phúc lợi thừa nhận vẫn còn một biến số

Phó Cục trưởng Cục Quản lý Nghề y, bà Lưu Ngọc Tinh, sau đó cho biết rằng sau khi nhận được bản án của tòa án, Bộ Y tế và Phúc lợi đã đặc biệt triệu tập Hội đồng Thẩm định Y vụ. Hội đồng xác định vụ việc có tính chất đặc biệt nghiêm trọng và quyết định thu hồi chứng chỉ hành nghề bác sĩ. Văn bản xử phạt chính thức đã được gửi đi vào ngày 27/5.

Bà Lưu Ngọc Tinh nhấn mạnh rằng việc thu hồi chứng chỉ hành nghề bác sĩ là hình thức xử phạt nặng nhất mà chỉ cơ quan trung ương mới có quyền thực hiện, “chắc chắn phải dựa trên sự thật rõ ràng và tính chất đặc biệt nghiêm trọng”. Một khi chứng chỉ hành nghề bị thu hồi, người bị xử phạt sẽ mất tư cách hành nghề. Theo quy định của Bộ Khảo thí, người bị tước chứng chỉ cũng không đủ điều kiện dự thi, đồng nghĩa với việc trong tương lai ông Trần Nghiêu Lợi không những không thể hành nghề y mà còn không thể tham gia lại kỳ thi quốc gia dành cho bác sĩ.

Tuy nhiên, bà Lưu Ngọc Tinh thừa nhận vẫn còn một yếu tố chưa hoàn toàn khép lại: hệ thống hành chính cho phép người bị xử phạt yêu cầu xem xét lại quyết định. Nếu đương sự không đồng ý với hình thức xử phạt, họ có thể khởi kiện theo thủ tục cứu xét hành chính. Trừ khi Tòa án Hành chính cuối cùng tuyên hủy quyết định ban đầu, nếu không “lệnh cấm hành nghề y” này sẽ có hiệu lực vĩnh viễn.

Lần đầu tiên thực thi thông báo về ghép tạng đã ban hành 20 năm trước, giới y khoa khen ngợi Bộ Y tế và Phúc lợi Đài Loan có dũng khí đạo đức

Phó Chủ tịch Hiệp hội Quốc tế Quan tâm đến Cấy ghép Nội tạng Đài Loan, ông Hoàng Sĩ Duy, trả lời Epoch Times rằng quyết định xử phạt lần này của Bộ Y tế và Phúc lợi Đài Loan có thể khiến nhiều người bất ngờ, nhưng thực chất hoàn toàn là thực thi pháp luật theo đúng quy định. Căn cứ xử phạt chính là thông báo hành chính do Bộ Y tế và Phúc lợi ban hành từ năm 2006, trong đó nêu rõ: “Bất kể có thu phí hay không, bác sĩ nếu giới thiệu bệnh nhân đến các khu vực có nguy cơ cao để thực hiện ghép tạng đều bị xem là vi phạm đạo đức y khoa”.

Ông Hoàng Sĩ Duy cho biết, sau 20 năm, đây là lần đầu tiên thông báo này được thực thi. Bộ trưởng Bộ Y tế và Phúc lợi đương nhiệm Thạch Sùng Lương cùng các thành viên hội đồng thẩm định lần này đã “thể hiện dũng khí đạo đức rất lớn”.

Ông Hoàng Sĩ Duy nói rằng ghép tạng vốn không đơn thuần là một dịch vụ y tế, bởi nó tất yếu liên quan đến cơ thể, sinh mạng và sự đồng thuận của một người khác. Bác sĩ không chỉ có trách nhiệm với người được ghép tạng, mà còn phải quan tâm đến việc nội tạng đó có được lấy một cách hợp pháp và đạo đức hay không. Nếu nguồn gốc nội tạng không rõ ràng, việc tham gia vào ca ghép có thể đồng nghĩa với việc gián tiếp tiếp tay cho những hành vi xâm hại quyền con người của người hiến tạng.

Bác sĩ phẫu thuật tim mạch Ngô Hân Đại cũng đăng bài cho rằng đây là sự thể hiện trách nhiệm của giới y khoa Đài Loan trong việc vạch rõ ranh giới với những hành vi phản nhân loại của các quốc gia toàn trị, và “thật sự rất tuyệt”. Bà cũng tiếc nuối rằng mặc dù Trần Nghiêu Lợi đã bị trừng phạt, nhưng những bệnh nhân đã qua đời trong quá trình ông môi giới ghép tạng là những sinh mạng mà dù bồi thường, ngồi tù hay bị tước giấy phép hành nghề cũng không thể lấy lại được.

Bệnh viện: Đã đình chỉ hợp đồng

Ngày 2/6, Bệnh viện trực thuộc Đại học Trung Sơn đã đưa ra tuyên bố gồm 3 điểm:

Trước hết, vụ việc xảy ra trong thời gian Giáo sư Trần Nghiêu Lợi làm việc tại Bệnh viện Cơ đốc giáo Chương Hóa. Bệnh viện không phải là cơ quan tư pháp cũng không phải cơ quan quản lý có thẩm quyền nên không có quyền tài phán đối với vụ án. Bệnh viện hoàn toàn không nắm được tình tiết vụ việc và không thể đưa ra bình luận.

Bệnh viện cho biết để phối hợp với cuộc điều tra tư pháp, từ tháng 12/2024 ông Trần Nghiêu Lợi đã bị miễn nhiệm chức vụ hành chính kiêm nhiệm Phó Giám đốc bệnh viện.

Ngoài ra, công văn xử phạt hành chính của Bộ Y tế và Phúc lợi Đài Loan đã được gửi đến cho ông Trần Nghiêu Lợi. Sau khi nắm được nội dung quyết định, bệnh viện đã căn cứ quy định bổ nhiệm bác sĩ điều trị và nghị quyết của Hội đồng Đánh giá Nhân sự để đình chỉ hợp đồng làm việc với ông Trần.