Cộng đồng người Tây Tạng và các nhóm dân chủ tưởng niệm nhà hoạt động tự thiêu để phản đối ĐCSTQ

Để phản đối đạo luật mới của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) mà ông cho là sẽ “hủy diệt người Tây Tạng”, nhà hoạt động Tây Tạng Loga Rangzen đã tự thiêu trước trụ sở Liên Hợp Quốc ở New York vào ngày 2/7 (thứ Năm) và qua đời. Vụ việc xảy ra ngay sau khi “Luật Thúc đẩy Đoàn kết và Tiến bộ dân tộc” của ĐCSTQ có hiệu lực được một ngày. Ngày 3/7, cộng đồng người Tây Tạng ở Los Angeles và các nhóm dân chủ đã tổ chức những buổi thắp nến tưởng niệm tại nhiều địa điểm khác nhau để tưởng nhớ người Tây Tạng lưu vong này, đồng thời lên án chế độ độc tài ĐCSTQ đã tạo ra một bi kịch mới.

Phật tử lưu vong kể về sự đàn áp của ĐCSTQ

Sau khi ĐCSTQ đánh bại quân đội Tây Tạng năm 1950 và tuyên bố “giải phóng hòa bình” Tây Tạng, họ đã áp dụng chính sách đàn áp mạnh tay: sát hại tăng ni, bóp nghẹt tự do tín ngưỡng và tìm cách tiêu diệt ngôn ngữ, văn hóa truyền thống của người Tạng. Đức Đạt Lai Lạt Ma đời thứ 14, vị lãnh đạo tinh thần của Phật giáo Tây Tạng, đã phải lưu vong sang Ấn Độ vào năm 1959.

Tại buổi tưởng niệm ông Loga Rangzen trước Tòa thị chính Los Angeles, Phật tử Tây Tạng Wang Liangliang (tên tiếng Tây Tạng: Jigme Wangpo), cho biết ĐCSTQ đối xử rất hà khắc với người dân Tây Tạng, không cho phép thờ phụng Đạt Lai Lạt Ma; nếu phát hiện sẽ bị giam giữ. Bản thân ông cũng từng bị đàn áp vì tín ngưỡng.

Năm 2016, ông Wang Liangliang mua nhà và định cư ở thung lũng Larong, huyện Sắc Đạt, tỉnh Tứ Xuyên, để theo học lâu dài tại Học viện Phật giáo Ngũ Minh. Không ngờ chính quyền ĐCSTQ đã điều động một nhóm công tác gồm hàng nghìn người, đi từng nhà bắt giữ các học viên người Hán. Ông bị ép hồi hương về Trường Xuân, còn căn nhà ông mua thì bị cưỡng chế phá dỡ. Hàng chục nghìn học viên người Tạng cũng bị bắt và đàn áp, nhiều người phải trốn sang Ấn Độ.

“Nghe tin về anh Rangzen, tôi vô cùng đau buồn. Anh ấy đang dùng hành động của mình để lên tiếng cho Tây Tạng,” ông Wang nói. Ông cho biết rất nhiều Phật tử Tạng sống trong cảnh khổ sở dưới sự cai trị của ĐCSTQ, thậm chí không thể làm hộ chiếu; những học viên người Hán trở về quê từ Sắc Đạt cũng bị giám sát lâu dài. Ông cho rằng “Luật Thúc đẩy Đoàn kết dân tộc” mới ban hành là một đạo luật xấu.

Người hoạt động dân chủ lên án sự trái ngược của ĐCSTQ

Vào buổi tối, những người tham dự đã thắp nến trên bậc thềm trước Tòa thị chính Los Angeles. Trong số đó có nhà điêu khắc Trần Duy Minh (Chen Weiming), người sáng lập Công viên Điêu khắc Tự do. Ông Trần đã nhiều lần gặp Đức Đạt Lai Lạt Ma và được cộng đồng người Tạng tiếp đón nồng hậu, từ đó xây dựng tình bạn sâu sắc.

Ông nói rằng mạng sống con người là vô giá; cái chết của ông Rangzen là kết quả của chính sách đi ngược lẽ phải của ĐCSTQ và những oán hận tích tụ lâu ngày. “Đoàn kết không phải bằng súng đạn hay xe tăng, mà bằng tình thương và tình hữu nghị,” ông nói. Ông cho biết dự định sang năm sẽ dựng một bức tượng tưởng niệm Rangzen tại Công viên Điêu khắc.

Bà Trương Chí Quân (Zhang Zhijun), một thành viên của Đảng Dân chủ Trung Quốc, khi phát biểu đã lên án đạo luật mới của ĐCSTQ không chỉ gây hại cho người Tạng mà còn đe dọa tất cả mọi người trong cộng đồng quốc tế, vì bất kỳ ai chỉ cần chỉ trích ĐCSTQ cũng có thể bị gán cho tội phá hoại đoàn kết dân tộc và bị đàn áp xuyên quốc gia. Bà nói: “Đạo luật này cũng là một cái gông tròng lên cổ chúng tôi, khiến chúng tôi sợ hãi họ.”

Theo thống kê, từ năm 2009 đến nay đã có ít nhất 170 người Tạng tự thiêu để phản đối sự đàn áp của ĐCSTQ. Bà Trương Chí Quân cho rằng ĐCSTQ không hề đoàn kết các dân tộc thiểu số mà đang chia rẽ họ; chữ “tiến bộ” trong tên đạo luật lại càng cho thấy tính độc đoán của họ: “ĐCSTQ cho rằng các dân tộc thiểu số đều lạc hậu, và đó chính là hành vi chia rẽ lớn nhất.”

Người Tạng và người Hoa cùng tưởng niệm

Cùng tối hôm đó, Hiệp hội người Tạng Nam California (TASC) cũng tổ chức lễ thắp nến và cầu nguyện để tiễn biệt ông Rangzen, người đã hy sinh mạng sống vì lý tưởng tự do cho dân tộc Tây Tạng. Nhiều người thuộc các tổ chức dân chủ tại Los Angeles đã tới tham dự.

Bà Dương Hiểu (Yang Xiao), một người Trung Quốc theo phong trào dân chủ, đã đặc biệt mặc trang phục Tây Tạng để tham gia cả hai buổi tập trung. Bà nói rằng dù hoàn toàn không hiểu tiếng Tạng, bà vẫn cảm nhận được bầu không khí đau buồn tại buổi tưởng niệm. “Tôi đến tham gia hoạt động của người Tạng không phải để theo đuổi cái gọi là ‘đoàn kết’, mà chỉ muốn cố gắng tạo ra sự kết nối, thể hiện sự kính trọng đối với một sinh mạng,” bà nói. Bà cũng chỉ trích ĐCSTQ lợi dụng khẩu hiệu “đoàn kết” trong đạo luật mới, nhưng thực chất là “cưỡng ép xóa bỏ văn hóa”.

Cũng trong ngày 3/7, Tổ chức Chiến dịch Quốc tế vì Tây Tạng (International Campaign for Tibet, ICT) ra tuyên bố bày tỏ thương tiếc trước sự qua đời của ông Rangzen, gửi lời chia buồn tới gia đình và cộng đồng người Tạng, đồng thời kêu gọi phản đối chính sách đàn áp của ĐCSTQ và việc xóa bỏ hoàn toàn bản sắc người Tạng.

Chủ tịch ICT, bà Tencho Gyatso, cho biết bà vô cùng đau buồn trước cái chết của ông Loga Rangzen. “Loga là một nhà vận động không mệt mỏi cho quyền của người Tây Tạng, suốt đời tận tâm dùng phương thức hòa bình để thức tỉnh thế giới về cuộc khủng hoảng nhân quyền ở Tây Tạng và vấn đề độc lập của Tây Tạng. Sự cống hiến bền bỉ của ông cho công lý và cho sự nghiệp Tây Tạng sẽ mãi được ghi nhớ,” bà nói.