Ngày Độc lập Cuba: Ông Rubio vẽ ra “Tương lai Cuba mới” dưới thời Tổng thống Trump

Bộ Ngoại giao Mỹ
•
Thứ Năm, 21/05/2026

Ngày 20/5, nhân dịp kỷ niệm 124 năm Ngày Độc lập Cuba, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã phát biểu bằng tiếng Tây Ban Nha gửi tới người dân Cuba qua video, vẽ ra tầm nhìn “Cuba mới” dưới thời Tổng thống Donald Trump. Ông Rubio nhấn mạnh, điều thực sự cản trở người dân Cuba có một tương lai tốt đẹp hơn là tầng lớp cầm quyền hiện nay, những người vừa chiếm đoạt của cải vừa kiểm soát các nguồn lực quốc gia. Ông nói, người dân Cuba mong muốn không phải là phụ thuộc lâu dài vào viện trợ, mà là được sống tự do ngay trong đất nước của mình.

Ngoại trưởng Marco Rubio phát biểu trước các thành viên giới truyền thông tại Phòng họp báo James S. Brady, thứ Ba, ngày 5/5/2026. (Ảnh: Molly Riley/ Nhà Trắng)

Dưới đây là bản dịch toàn văn phát biểu của ông Rubio do Bộ Ngoại giao Mỹ công bố:

“Hôm nay, năm 1902, lá cờ Cuba lần đầu tiên bay trên một quốc gia độc lập. Nhưng tôi biết rằng ngày hôm nay, các bạn, những người gọi hòn đảo này là nhà, đang trải qua những khó khăn khó tưởng tượng. Hôm nay tôi muốn chia sẻ với các bạn lý do các bạn phải chịu đựng khổ cực. Tôi muốn nói với các bạn về những gì chúng tôi ở Mỹ có thể làm để giúp, không chỉ giúp các bạn vượt qua khủng hoảng hiện tại, mà còn giúp xây dựng một tương lai tốt đẹp hơn. Các bạn buộc phải sống mỗi ngày trong cảnh mất điện 22 giờ, nhưng nguyên nhân không phải vì Mỹ cấm vận vận chuyển dầu. Thực ra, các bạn hiểu rõ hơn ai hết, các bạn đã chịu cảnh bị phong tỏa suốt nhiều năm.

Nguyên nhân thực sự khiến các bạn thiếu điện, nhiên liệu và lương thực, là bởi những người kiểm soát đất nước đã chiếm đoạt hàng tỷ đô la nhưng không dùng một xu nào để giúp người dân.

30 năm trước, Raul Castro thành lập một công ty mang tên GAESA. Công ty này do quân đội sở hữu và điều hành, và doanh thu của nó gấp 3 lần ngân sách hiện nay của Chính phủ Cuba.

Ngày nay, trong khi các bạn đang chịu khổ, những doanh nhân này sở hữu 18 tỷ đô la tài sản, đồng thời kiểm soát 70% nền kinh tế Cuba. Họ kiếm lợi từ khách sạn, dự án xây dựng, ngân hàng, cửa hàng, thậm chí cả tiền mà người thân các bạn gửi từ Mỹ, nhưng tất cả đều phải qua tay họ.

Họ trích một tỷ lệ nhất định từ các khoản kiều hối này, nhưng các bạn không nhận được lợi nhuận nào từ GAESA.

Họ không dùng số tiền này để mua dầu như các quốc gia khác trên thế giới mà giữ lại cho riêng mình, phụ thuộc vào dầu miễn phí từ (cựu Tổng thống Venezuela) Chávez và Maduro. Nhưng bây giờ họ không còn dầu miễn phí, phải mua nhiên liệu cho máy phát điện và phương tiện, trong khi người dân vẫn bị yêu cầu hy sinh.

Họ không dùng tiền để bảo trì và hiện đại hóa các nhà máy điện hư hỏng, mà dùng để xây thêm khách sạn cho người nước ngoài, gửi người thân sang Madrid sang trọng, thậm chí sang Mỹ.

Hiện nay, Cuba không còn do bất kỳ “cách mạng” nào kiểm soát, mà do GAESA kiểm soát – một quốc gia trong quốc gia không bị ai giám sát, nơi họ tích trữ lợi nhuận thương mại để một nhóm ít quyền quý hưởng lợi. Vai trò duy nhất của chính phủ là yêu cầu các bạn tiếp tục hy sinh và đàn áp bất kỳ ai dám than phiền.

Tổng thống Trump đã đề xuất một mô hình quan hệ mới giữa Mỹ và Cuba, nhưng quan hệ này phải trực tiếp với các bạn, với nhân dân Cuba, chứ không phải với GAESA.

Trước hết, chúng tôi sẽ cung cấp cho các bạn 100 triệu đô la giá trị thực phẩm và thuốc men, nhưng số tiền này phải được Giáo hội Công giáo hoặc các tổ chức từ thiện trực tiếp cung cấp cho người dân Cuba, không để GAESA chiếm đoạt và bán trong cửa hàng của họ. Người dân Cuba không muốn phụ thuộc lâu dài vào viện trợ. Các bạn mong muốn có cơ hội sống trong đất nước của mình, giống như người thân của các bạn ở Mỹ hay các quốc gia khác trên thế giới.

Ngày nay, từ truyền thông đến giải trí, từ doanh nghiệp tư nhân đến chính trị, từ âm nhạc đến thể thao, người Cuba ở nước ngoài dẫn đầu ở hầu hết mọi lĩnh vực và quốc gia. Chỉ có một ngoại lệ: Cuba.

Ở Cuba hiện nay, chỉ những người thân cận hoặc thành viên GAESA mới có thể sở hữu doanh nghiệp sinh lời. Tổng thống Trump đề xuất một con đường mới cho Mỹ và Cuba. Một Cuba mới, nơi không chỉ GAESA được sở hữu trạm xăng, cửa hàng quần áo hay nhà hàng, mà còn có các bạn, người dân thường. Một Cuba mới, nơi các bạn có thể mở ngân hàng, sở hữu công ty xây dựng, chứ không chỉ GAESA. Một Cuba mới, nơi các bạn có thể tự do bày tỏ phê phán hệ thống thất bại mà không sợ bị bỏ tù hay buộc rời khỏi nhà. Một Cuba mới, nơi các bạn thực sự có cơ hội lựa chọn lãnh đạo đất nước và bầu ra người khác khi họ không đủ năng lực. Tất cả những điều này không hề xa vời.

Tất cả những điều đó tồn tại ở Bahamas, Cộng hòa Dominica, Jamaica, ở Florida cách Cuba chỉ 90 dặm. Nếu ở các quốc gia và vùng lân cận xung quanh Cuba, người dân có doanh nghiệp và quyền bầu cử, tại sao ở Cuba các bạn lại không thể có? Ở Mỹ, chúng tôi sẵn sàng mở một chương mới trong quan hệ với nhân dân Cuba! Và hiện nay, điều duy nhất ngăn cản chúng ta có một tương lai tốt đẹp hơn, chính là những người kiểm soát đất nước Cuba.”