Trung – Nga chỉ trích kế hoạch “Vòm Vàng” của Mỹ trong tuyên bố chung
- Cao Sam
- •
Vừa tiếp đón Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình chỉ vài ngày sau đã cùng Tổng thống Nga Vladimir Putin công khai chỉ trích Washington trong một tuyên bố chung tại Bắc Kinh. Sau hội đàm tại Đại lễ đường Nhân dân hôm thứ Tư (20/5), hai nhà lãnh đạo công bố tuyên bố chung cáo buộc kế hoạch lá chắn tên lửa “Vòm Vàng” (Golden Dome) của ông Trump đe dọa “ổn định chiến lược” toàn cầu.
Tuyên bố chung Trung – Nga nhắm thẳng vào Mỹ
Trong văn kiện chung, Bắc Kinh và Moscow chỉ trích kế hoạch “Vòm Vàng” của Mỹ là “mối đe dọa rõ ràng đối với ổn định chiến lược” và cảnh báo việc triển khai chương trình này sẽ gây “hậu quả tiêu cực nghiêm trọng” cho an ninh quốc tế.
Tuyên bố cũng phê phán việc sau khi hiệp ước cuối cùng hạn chế quy mô kho hạt nhân Mỹ – Nga hết hiệu lực vào tháng 2 năm nay, ông Trump đã không đáp lại đề xuất của Moscow về việc gia hạn thêm một năm. Hai bên đồng thời cảnh báo các quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân không được có hành vi khiêu khích, và nhất trí “duy trì đối thoại” về kiểm soát vũ khí chiến lược.
Trung Quốc thúc giục Mỹ – Nga hạn chế hạt nhân, tự mình tăng tốc
Trong nhiều năm qua, Washington nhiều lần mời Trung Quốc tham gia các vòng đàm phán về hiệp ước hạn chế vũ khí hạt nhân, với lập luận bất kỳ khuôn khổ kiểm soát nào vắng bóng Bắc Kinh đều là “không đầy đủ và thiếu công bằng”.
Bắc Kinh liên tục từ chối, lấy lý do kho hạt nhân của mình nhỏ hơn nhiều so với Mỹ và Nga. Tuy nhiên, theo ước tính gần đây của Lầu Năm Góc, Trung Quốc hiện sở hữu ít nhất 600 đầu đạn hạt nhân có thể triển khai, và con số này có thể vượt mốc 1.000 vào trước năm 2030 nếu xu hướng mở rộng hiện nay tiếp diễn.
Về mặt chính thức, lần thử hạt nhân cuối cùng mà Bắc Kinh thừa nhận là năm 1996, khi Trung Quốc ký vào khuôn khổ cấm thử hạt nhân toàn diện. Nhưng tại Hội nghị Giải trừ quân bị của Liên Hợp Quốc ở Geneva ngày 23/2 năm nay, một quan chức cấp cao của Mỹ cáo buộc Trung Quốc vẫn âm thầm tiến hành các vụ thử hạt nhân mức thấp và gây cản trở nỗ lực giám sát quốc tế đối với hoạt động hạt nhân của mình.
Quan chức này cảnh báo việc Bắc Kinh mở rộng kho vũ khí hạt nhân “với tốc độ nhanh, thiếu minh bạch” đang làm suy yếu ổn định chiến lược toàn cầu. Trung Quốc kịch liệt bác bỏ cáo buộc, trong khi Tổ chức Hiệp ước Cấm thử Hạt nhân Toàn diện (CTBTO) cho biết chưa ghi nhận được tín hiệu rõ ràng cho thấy có vụ nổ hạt nhân tại các thời điểm Mỹ nêu ra.
“Vòm Vàng”: lá chắn có thể “vô hiệu hóa” năng lực hạt nhân của Trung Quốc và Nga
Ngay sau khi trở lại Nhà Trắng vào tháng 1/2025, ông Trump đã chỉ thị Lầu Năm Góc xây dựng một chương trình phòng thủ tên lửa thế hệ mới và sau đó công bố khung kế hoạch lá chắn “Vòm Vàng”. Mục tiêu là đối phó các mối đe dọa “thế hệ mới” từ trên không nhằm vào Mỹ, bao gồm tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình tiên tiến và vũ khí siêu thanh.
Theo mô tả của chính quyền Trump, “Vòm Vàng” là một hệ thống phòng thủ nhiều tầng trị giá khoảng 175 tỷ USD, lần đầu tiên đưa vũ khí đánh chặn của Mỹ lên quỹ đạo, kết hợp các thành phần trên mặt đất và trong không gian. Hệ thống này được thiết kế để phát hiện và đánh chặn tên lửa ở toàn bộ các giai đoạn – từ trước phóng, giai đoạn đầu, giữa hành trình cho đến pha cuối khi lao xuống mục tiêu – với tham vọng bảo vệ nước Mỹ trước cả tên lửa phóng từ vũ trụ.
Ông Trump tuyên bố “Vòm Vàng” khi hoàn thiện sẽ có khả năng vô hiệu hóa tên lửa phóng từ “bất kỳ điểm nào trên thế giới, kể cả từ không gian”, nhắm vào cả tên lửa siêu thanh, tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình tối tân. Nếu hoạt động đúng như thiết kế, lá chắn này sẽ làm suy giảm đáng kể giá trị răn đe của lực lượng tên lửa hạt nhân Trung Quốc và Nga, được ví như “vô hiệu hóa” năng lực hạt nhân của hai nước – điều này phần nào lý giải vì sao Bắc Kinh và Moscow đồng loạt lên án trong tuyên bố chung.
“Tình hữu nghị thực sự không giới hạn”?
Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết đây là lần thứ 25 ông Putin thăm Trung Quốc. Kể từ khi hai bên ký văn kiện đối tác chiến lược tăng cường năm 2022, ông Tập Cận Bình và ông Putin đã gặp nhau hơn 40 lần. Cũng như các lần trước, chuyến thăm lần này được cả hai bên tận dụng để “trình diễn tình hữu nghị”, dù giới quan sát phương Tây cho rằng lợi ích hai bên không hoàn toàn trùng khớp.
Ông Putin phát biểu rằng quan hệ Nga–Trung đã “đạt đến một mức độ thực sự chưa từng có tiền lệ”, gọi ông Tập là “người bạn thân thiết” và nhấn mạnh Nga vẫn là “nhà cung cấp năng lượng đáng tin cậy” cho Trung Quốc.
Kêu gọi ngừng bắn ở Trung Đông
Tuyên bố chung một lần nữa nhắc lại cam kết ủng hộ “thế giới đa cực” và kêu gọi xây dựng một “trật tự quản trị toàn cầu công bằng, hợp lý hơn” – thông điệp được nhiều nhà phân tích hiểu là ngầm nhắm vào Mỹ và các đồng minh.
Theo Tân Hoa Xã, ông Tập Cận Bình trong hội nghị cũng kêu gọi sớm đạt được lệnh ngừng bắn ở Trung Đông và thúc đẩy đàm phán, đồng thời bày tỏ “quan ngại nghiêm trọng” trước nguy cơ xung đột leo thang.
Trong khi đó, ông Trump gần đây cảnh báo nếu Iran không chấp nhận một thỏa thuận mới, Mỹ có thể nối lại các cuộc tấn công quân sự nhằm vào mục tiêu của Tehran “trong vài ngày tới”, khiến Trung – Nga càng có cơ hội tự định vị mình là đối trọng với Washington trên mặt trận ngoại giao.
Xem thêm
Từ khóa Tập Cận Bình Putin Tổng thống Nga Putin thăm Trung Quốc
