SpaceX hôm thứ Năm (12/11) bác bỏ thông tin hệ thống vệ tinh quân sự Starshield ở Ukraine lại bị giới hạn: “Không có thay đổi nào”. Trước đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Starshield bị giới hạn ở tốc độ 161 km/h, khiến Ukraine khó đánh chặn UAV phản lực của Nga.

Hình ảnh ăng-ten nhận tín hiệu Starlink của SpaceX được sử dụng ở Dnipro, Ukraine, tháng 1/2023:. (Ảnh: Antares_NS / Shutterstock)

“Điều này sai. Không có thay đổi nào”, SpaceX trả lời trang tin Axios của Mỹ.

Chính phủ Ukraine đã đề nghị Lầu Năm Góc và SpaceX giải thích những hạn chế mới mà Kiev cho là đang làm gián đoạn hệ thống này. Đây là lần thứ hai trong vài tuần gần đây Ukraine phản ánh Starshield bị cản trở.

Starshield là phiên bản quân sự của mạng vệ tinh Starlink, do công ty SpaceX của tỷ phú Elon Musk phát triển cho khách hàng chính phủ và quân đội. Ukraine được dùng Starshield theo một thỏa thuận với Chính phủ Mỹ, và quân đội nước này dùng hệ thống để điều khiển UAV trinh sát, đánh chặn UAV tấn công của Nga. Dịch vụ Starlink thương mại thì phục vụ liên lạc và hậu cần trên chiến trường.

Ông Zelensky: “Không phải lỗi ngẫu nhiên”

Sáng thứ Năm, ông Zelensky viết trên Telegram rằng ông đã nghe Bộ trưởng Quốc phòng Yevhenii Khmara và Tổng tư lệnh Lực lượng vũ trang Ukraine Mykhailo Drapatyi báo cáo. Ông cho biết đã vài ngày nay, các đơn vị Ukraine ghi nhận Starshield trục trặc đáng kể dọc toàn tuyến đầu và trên vùng lãnh thổ bị Nga tạm chiếm, cụ thể là bị giới hạn ở tốc độ 161 km/h (100 dặm/giờ).

Theo ông, quân đội Ukraine đã kiểm tra và xác định đây “không phải lỗi ngẫu nhiên, mà là giới hạn tốc độ có hệ thống”. Kiev đang cố làm rõ mọi chi tiết với phía Mỹ.

Ông Denys Sienik, đại biện lâm thời của Ukraine tại Mỹ, cho biết Starshield ngắt kết nối khi UAV bay nhanh hơn 100 dặm/giờ (161 km/h), Axios đưa tin. “Hiện chúng tôi chưa nhận được lời giải thích nào từ SpaceX hay Lầu Năm Góc”, ông nói.

Cũng trong ngày, ông Zelensky phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh lần thứ 9 của Cộng đồng Chính trị châu Âu ở Dublin (Ireland). Ông giải thích rằng UAV phản lực Shahed của Nga bay tới từ vùng bị tạm chiếm, nên khi Starshield bị giới hạn tốc độ, Ukraine không thể đuổi kịp để đánh chặn chúng. Gần tuyến đầu, Ukraine không dùng được máy bay mà chỉ có thể dựa vào UAV đánh chặn.

Trong đoạn trích bài phát biểu đăng trên Telegram, ông nói Kiev đang cố nắm thông tin chi tiết từ phía Mỹ nhưng đến nay vẫn biết rất ít. Ông cho rằng nếu ai đó ở Mỹ đưa ra những quyết định về cơ bản coi lãnh thổ Ukraine như thể không thuộc về Ukraine, thì “điều đó cho chúng tôi biết mọi việc đang đi về đâu”. Ông nói thêm rằng Ukraine phải rõ ràng và không bao giờ, dưới bất kỳ hình thức nào, công nhận việc Nga chiếm đóng lãnh thổ Ukraine.

Ông Zelensky cũng gặp Tổng thư ký NATO Mark Rutte tại Dublin. Sau cuộc gặp, ông viết rằng sự gián đoạn của Starshield làm giảm đáng kể khả năng đánh chặn UAV Shahed phản lực, và “những hạn chế nhân tạo không phục vụ hòa bình, mà phục vụ kẻ xâm lược”.

Nhóm nghị sĩ ủng hộ Ukraine yêu cầu giải trình

Nhóm nghị sĩ ủng hộ Ukraine của cả hai đảng tại Quốc hội Mỹ đã ra tuyên bố bày tỏ “vô cùng lo ngại” trước tin Starshield bị làm chậm, Axios cho biết. Nhóm này yêu cầu chính quyền Tổng thống Donald Trump và SpaceX giải trình đầy đủ.

Ukraine từng phản ánh Starshield bị giới hạn tương tự hồi giữa tháng 10. Khi đó, The Epoch Times đưa tin ông Musk viết trên X rằng các hệ thống Starshield thuộc sở hữu và chịu sự kiểm soát của Chính phủ Mỹ. Mọi giới hạn về tốc độ hay cách sử dụng đều do quân đội Mỹ và cuối cùng là Tổng thống Mỹ quyết định, ông viết.

Xem thêm: