TQ: Blogger vạch trần vụ “bắp cải nhúng formaldehyde” lo sợ bị trả thù
- Phương Hiểu
- •
Sự việc “cải thảo chứa formaldehyde” tại huyện Khang Bảo, thành phố Trương Gia Khẩu, tỉnh Hà Bắc tiếp tục thu hút sự chú ý. Người tố giác cho biết trong hơn hai tháng, ông đã nhiều lần theo dõi và điều tra trước khi xác định được địa điểm mục tiêu. Ông cũng thừa nhận lo ngại có thể bị trả đũa.
Ngày 22/8, blogger Trung Quốc đại lục “Ngư Liệp Tề Ca” đăng video điều tra bí mật, phanh phui việc một số loại cải thảo được xử lý bằng dung dịch formaldehyde để bảo quản trong quá trình thu mua và vận chuyển. Sau khi kiểm tra sơ bộ, chính quyền địa phương xác nhận nội dung video là có thật và cho biết đây là hành vi vi phạm pháp luật của các thương lái nhằm bảo quản rau trong quá trình vận chuyển.
Sau khi vụ việc bị phanh phui, “Ngư Liệp Tề Ca” được nhiều cư dân mạng coi là “người thổi còi” trong lĩnh vực an toàn thực phẩm. Gần đây, ông trả lời phỏng vấn Blue Whale News, lần đầu tiên kể tương đối đầy đủ về quá trình điều tra.
Bắt đầu từ một manh mối
Ngày 13/6, “Ngư Liệp Tề Ca” nhận được manh mối do một người theo dõi cung cấp. Sau khi tìm hiểu sơ bộ, ông và những người xung quanh cho rằng cần tiến hành điều tra sâu hơn. Tuy nhiên, họ không lập tức đến vùng sản xuất mà bắt đầu từ thị trường tiêu thụ, lấy mẫu cải thảo để xét nghiệm.
Sau đó, dựa trên kết quả xét nghiệm và thông tin về nguồn gốc, nhóm điều tra lần ngược đường đi của số cải thảo, từng bước xác định quá trình thu mua tại nơi sản xuất, chất hàng lên xe và vận chuyển đường dài. Sau một thời gian điều tra, họ cuối cùng xác định mục tiêu tại huyện Khang Bảo, thành phố Trương Gia Khẩu, tỉnh Hà Bắc.
Thâm nhập vùng sản xuất để thu thập bằng chứng
Khi đến Khang Bảo, nhóm điều tra vào các điểm chất cải thảo lên xe tại địa phương mà không gặp sự cản trở đáng kể. Công nhân tại hiện trường cũng không cố tình né tránh máy quay. Chẳng bao lâu sau, nhóm đã ghi lại được cảnh cải thảo được nhúng phần gốc vào một chất lỏng trong suốt trước khi chất lên xe. Trên chai đựng chất lỏng có ghi “dung dịch formaldehyde”.
“Ngư Liệp Tề Ca” nhớ lại rằng lúc đầu nhóm khá thận trọng khi quay phim, nhưng sau đó nhận thấy “quay thế nào cũng không sao”. Theo ông, những người tại hiện trường dường như đã quá quen với cách làm này.
Ông cho biết không phải tất cả các xe vận chuyển đều xử lý cải thảo bằng “cách nhúng dung dịch formaldehyde”, mà chủ yếu là những xe vận chuyển đường dài. Với các chuyến vận chuyển cự ly ngắn, việc này không cần thiết.
Theo xe hàng đến Giang Tô và An Huy
Để xác định số cải thảo này cuối cùng được đưa đến đâu, nhóm điều tra chia thành hai hướng. Một nhóm bám theo xe tải chở rau đi về phía Giang Tô và An Huy, cố gắng theo dõi toàn bộ hành trình từ nơi sản xuất đến điểm tiêu thụ.
Khi xe tải đến thị trường mục tiêu, nhóm điều tra đồng thời báo cảnh sát. Sau đó, số cải thảo liên quan bị niêm phong, biến một hành vi vi phạm tại địa phương thành vụ việc an toàn thực phẩm thu hút sự quan tâm trên toàn Trung Quốc.
Theo “Ngư Liệp Tề Ca”, điều thực sự gây chấn động trong cuộc điều tra không chỉ là việc sử dụng dung dịch formaldehyde, mà còn ở chỗ hành vi này dường như không được che giấu.
Ông cho rằng nếu một số người trong ngành đã chứng kiến cách làm này trong thời gian dài nhưng không ai lên tiếng phản đối hoặc tố giác, thì vấn đề không còn đơn thuần là hành vi của một vài cá nhân. “Việc đã quá quen thuộc không thể trở thành lý do để biện minh cho hành vi vi phạm pháp luật”.
Sau khi vụ việc được phanh phui, cũng xuất hiện lo ngại rằng những nông dân địa phương không sử dụng formaldehyde có thể bị liên lụy, thậm chí gặp khó khăn trong việc bán cải thảo.
Về vấn đề này, “Ngư Liệp Tề Ca” thừa nhận ông thực sự chịu một số áp lực.
Tuy nhiên, ông cho rằng nếu một vùng sản xuất tồn tại các hoạt động vi phạm kéo dài thì những tác động cuối cùng đối với thị trường rất khó tránh khỏi. “Nếu tôi không phanh phui, họ vẫn tiếp tục nhúng formaldehyde, tiếp tục bán ra thị trường, điều đó còn tệ hơn đối với đông đảo người tiêu dùng”.
Mỗi năm phanh phui khoảng 50 vụ việc
“Ngư Liệp Tề Ca” từng làm việc trong lĩnh vực bất động sản. Sau đó, vì yêu thích môi trường tự nhiên, phản đối ô nhiễm và các hành vi gian dối, ông dần chuyển sang điều tra các vấn đề về ô nhiễm môi trường và an toàn thực phẩm.
Trong nhiều năm qua, ông liên tục tiếp nhận manh mối do cư dân mạng cung cấp, đến nhiều địa phương để điều tra thực tế, quay phim và thu thập bằng chứng, sau đó đăng tải kết quả dưới dạng video. Ông cho biết mỗi năm có thể phanh phui khoảng 50 vụ việc có vấn đề.
Để thực hiện các cuộc điều tra, ông thường xuyên di chuyển khắp nơi. Chỉ riêng trong tháng 5 năm nay, ông đã lần lượt đến Hồ Nam, Hồ Bắc, Giang Tây, Sơn Đông, Hà Nam, Hà Bắc, Tứ Xuyên, Trùng Khánh và Quý Châu.
Lo ngại bị trả đũa nhưng “phải có người đứng ra”
Khi được hỏi liệu có lo bị trả đũa vì thường xuyên điều tra các vấn đề môi trường và an toàn thực phẩm hay không, “Ngư Liệp Tề Ca” thẳng thắn thừa nhận chắc chắn có lo ngại: “Lo thì vẫn lo, nhưng việc này vẫn phải làm. Phải có người đứng ra”.
Hiện ông chưa có một đội ngũ chuyên nghiệp theo đúng nghĩa, mà chủ yếu dựa vào một số người bạn cùng chí hướng hỗ trợ lẫn nhau.
Cuộc điều tra “cải thảo chứa formaldehyde” lần này kéo dài hơn hai tháng, từ khi nhận được manh mối vào ngày 13/6 cho đến lúc vụ việc được phanh phui. Riêng chi phí xét nghiệm đã hơn 2.000 nhân dân tệ, chưa kể chi phí máy bay, tàu cao tốc, thuê xe và các khoản đi lại khác.
Tuy nhiên, theo ông, chi phí lớn hơn tiền bạc chính là thời gian.
Nếu cuộc điều tra có thể ngăn chặn hành vi sử dụng formaldehyde trái phép, ông cho rằng những gì mình bỏ ra đều xứng đáng.
Ông nhận định vụ “cải thảo chứa formaldehyde” nhanh chóng thu hút sự quan tâm trên toàn quốc một phần vì công chúng ngày càng chú trọng đến vấn đề an toàn thực phẩm. Từ khâu thu mua tại vùng sản xuất, vận chuyển đường dài đến chợ đầu mối và các điểm bán lẻ, an toàn của rau củ liên quan đến toàn bộ chuỗi lưu thông.
Về hướng điều tra trong tương lai, ông cho biết vẫn sẽ lấy vấn đề ô nhiễm môi trường làm trọng tâm, đồng thời tiếp tục quan tâm đến các vấn đề an toàn thực phẩm.
Xem thêm
Từ khóa bắp cải chứa formaldehyde formaldehyde
