Dịch vụ Microsoft gián đoạn hơn 12 giờ, diễn biến sự việc

Hôm thứ Sáu (13/11), sự cố gián đoạn dịch vụ Outlook, Teams và công cụ trí tuệ nhân tạo Copilot đã bước sang ngày thứ hai. Microsoft vẫn đang nỗ lực khôi phục các dịch vụ này. Đây được cho là sự cố gián đoạn dịch vụ kéo dài nhất trong lịch sử công ty, đã vượt quá 12 giờ, khiến hoạt động của các cơ quan chính phủ, giới giao dịch tài chính và doanh nghiệp trên khắp thế giới bị đình trệ.

Một số cơ quan buộc phải sử dụng lại máy fax, trong khi ít nhất một giao dịch mua lại trái phiếu tại châu Âu phải tạm dừng.

Microsoft cho biết sự cố bắt nguồn từ vấn đề máy chủ, đồng thời ảnh hưởng đến trợ lý AI Copilot của hãng. Hiện hệ thống đang dần ổn định khi các bản sửa lỗi phần mềm được triển khai trên diện rộng. Microsoft cho biết chưa phát hiện dấu hiệu nào cho thấy có hoạt động phá hoại.

Microsoft giải thích: “Một tiến trình cốt lõi trên máy chủ bị ảnh hưởng đã hoạt động quá tải, khiến máy chủ ngừng phản hồi và dẫn đến suy giảm năng lực cung cấp dịch vụ”.

Trong phiên giao dịch trước giờ mở cửa hôm thứ Sáu, cổ phiếu Microsoft giảm khoảng 2,1%.

Outlook và Teams là hai trong số những ứng dụng văn phòng được sử dụng rộng rãi nhất thế giới, với hàng trăm triệu người dùng. Sự cố lần này khiến người dùng không thể thực hiện những công việc thiết yếu như gửi email, quản lý lịch trình và tổ chức các cuộc họp trực tuyến.

Theo các tuyên bố công khai, sự cố ảnh hưởng đến nhiều cơ quan chính phủ tại các quốc gia từ Úc, Nhật Bản đến Mỹ. Hoạt động của các công ty giao dịch tài chính cũng bị chậm trễ, một số doanh nghiệp không thể công bố báo cáo tài chính đúng thời hạn, trong khi các hãng hàng không cảnh báo khách hàng rằng việc liên lạc có thể bị chậm.

Những tổ chức triển khai dịch vụ Microsoft trên máy chủ riêng thay vì sử dụng nền tảng đám mây ít bị ảnh hưởng hơn.

Tiến trình khôi phục dịch vụ

Microsoft cho biết hãng đã ghi nhận “những tiến triển đáng khích lệ” trong quá trình khôi phục. Trong khi đó, một số người dùng mạng xã hội cũng cho biết hộp thư của họ đã bắt đầu nhận được email trở lại.

Hôm thứ Sáu, Microsoft đăng thông báo trên nền tảng X, cho biết ngày càng nhiều người dùng trong hệ thống hạ tầng Microsoft 365 bị ảnh hưởng đã có thể khôi phục một phần hoạt động gửi và nhận email. Tuy nhiên, hãng cảnh báo một số người dùng vẫn có thể gặp phải tình trạng “gián đoạn không liên tục”.

Một số người dùng mạng xã hội cho biết họ đã nhận được email trở lại, nhưng những người khác vẫn chưa thể truy cập hộp thư.

Trong bản cập nhật tiếp theo, Microsoft cho biết tiến độ khôi phục khác nhau tùy từng khu vực. Bắc Mỹ phục hồi nhanh hơn châu Âu và châu Á.

Theo Microsoft, tình hình tại Bắc Mỹ đã “cải thiện trên diện rộng hơn”, phần lớn khu vực châu Âu “tiếp tục được cải thiện”, còn khu vực châu Á – Thái Bình Dương cũng ghi nhận “những dấu hiệu phục hồi đáng khích lệ”.

Đến chiều thứ Sáu theo giờ miền Đông nước Mỹ, Microsoft cho biết quá trình khôi phục đạt tiến triển “đáng khích lệ”. Hàng đợi email đang chờ gửi đã “giảm đáng kể và dần trở về mức bình thường”.

Microsoft đã xin lỗi về sự cố gián đoạn dịch vụ lần này. Theo ước tính, sự cố có thể gây thiệt hại kinh tế lên tới hàng tỷ USD do năng suất lao động bị sụt giảm.

Ảnh hưởng trên toàn cầu: Các tổ chức tài chính Đài Loan buộc phải dùng máy fax

Người phát ngôn Chính phủ Anh cho biết nước này đang phối hợp với Microsoft để tìm giải pháp khắc phục sự cố. Các tổ chức bị ảnh hưởng bao gồm Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) và Sở Cảnh sát London (Metropolitan Police).

Do không thể truy cập email và các dịch vụ khác, khả năng tiếp nhận trực tuyến một số đơn trình báo tội phạm của Sở Cảnh sát London bị ảnh hưởng, nhưng hoạt động ứng phó và xử lý tình huống của cảnh sát không bị gián đoạn.

NHS cho biết các đơn vị trực thuộc đã chuyển sang sử dụng những biện pháp dự phòng khác, chẳng hạn như chuyển sang hệ thống công nghệ thông tin khác hoặc ghi chép bằng giấy.

Đối với các doanh nghiệp, phạm vi ảnh hưởng của sự cố lần này rất rộng.

Euronext, đơn vị vận hành các sàn giao dịch chứng khoán tại châu Âu, thông báo dịch vụ email của họ bị gián đoạn. Công ty bảo hiểm Aviva của Anh phải sử dụng phương án dự phòng trong cuộc họp trực tuyến công bố kết quả kinh doanh. Trong khi đó, tập đoàn vận tải biển Maersk của Đan Mạch thông báo với khách hàng rằng việc cập nhật thông tin có thể bị chậm trễ.

Hai công ty AI lớn của Mỹ là OpenAI và Anthropic cũng gặp vấn đề khi sử dụng các dịch vụ kết nối liên quan đến Microsoft. Các hãng hàng không Ấn Độ gồm IndiGo, Akasa Air và Air India cho biết dịch vụ hỗ trợ khách hàng qua email của họ bị ảnh hưởng.

Sự cố còn gây trở ngại cho hoạt động quản lý quỹ của các công ty chứng khoán, công ty bảo hiểm nhân thọ và công ty tín thác đầu tư tại Đài Loan. Theo một nguồn tin am hiểu sự việc tiết lộ với Reuters, một công ty thậm chí buộc phải hủy một giao dịch mua lại trái phiếu.

Một nguồn tin khác cho biết một tổ chức tài chính tại Đài Loan đã phải sử dụng máy fax để xác nhận giao dịch.

Tập đoàn may mặc PVH Corp., công ty sở hữu các thương hiệu như Calvin Klein và Tommy Hilfiger, hôm thứ Năm thông báo sẽ cắt giảm khoảng 4% nhân sự trên toàn cầu. Theo một nguồn tin am hiểu sự việc, một số cuộc trao đổi về việc cắt giảm nhân sự dự kiến diễn ra tại châu Á vào sáng thứ Sáu đã không thể tiến hành đúng kế hoạch do sự cố gián đoạn dịch vụ. Điều này khiến những nhân viên liên quan không khỏi lo lắng về tương lai công việc của mình. PVH chưa lập tức phản hồi yêu cầu bình luận của Bloomberg.

Rủi ro khi quá phụ thuộc vào một số nhà cung cấp công nghệ chủ chốt

Sự cố lần này cho thấy các dịch vụ email, trò chuyện và phần mềm văn phòng dành cho doanh nghiệp của Microsoft đã được sử dụng rộng rãi đến mức nào. Đồng thời, nó một lần nữa làm nổi bật những rủi ro do quá phụ thuộc vào một số ít nhà cung cấp công nghệ chủ chốt.

Phần lớn sự cố kỹ thuật thường được khắc phục nhanh chóng. Tuy nhiên, khi một nhà cung cấp công nghệ quan trọng gặp lỗi cập nhật hoặc sự cố máy chủ, tác động có thể lan rộng ra toàn bộ nền kinh tế thế giới.

“Thị trường công nghệ đang tập trung cao độ vào tay một số ít nhà cung cấp, những đơn vị cung cấp phần lớn dịch vụ, trong khi chúng ta đã quá quen với điều đó và xem nó là chuyện đương nhiên,” ông Stefano Mele, luật sư cấp cao chuyên về an ninh mạng tại hãng luật Gianni & Origoni ở Rome, nói với Bloomberg.

“Sự tập trung này trong lĩnh vực phần cứng, phần mềm và dịch vụ công nghệ thông tin có thể dẫn đến những vấn đề nghiêm trọng nếu không có các dịch vụ dự phòng từ những nhà cung cấp khác ở nhiều nơi trên thế giới, chịu sự quản lý của các quốc gia khác nhau.”

Theo nền tảng giám sát sự cố Downdetector, người dùng tại hơn 70 quốc gia trên thế giới đã báo cáo tình trạng không thể sử dụng bình thường các sản phẩm của Microsoft. Nền tảng này ghi nhận hàng trăm nghìn lượt khiếu nại liên quan. Các phần mềm an ninh mạng, dịch vụ chia sẻ tệp và công cụ quản lý cũng bị ảnh hưởng.

Microsoft đóng gói những sản phẩm này cùng các phần mềm văn phòng thiết yếu như Word và Excel dưới thương hiệu Microsoft 365 (M365).

Theo Reuters, ông Mario De Cicco, Phó Chủ tịch phụ trách lĩnh vực tổ chức tài chính châu Âu của Morningstar DBRS, nhận định sự cố lần này gây gián đoạn hoạt động và tổn thất tài chính, có thể dẫn đến nhiều yêu cầu bồi thường bảo hiểm. Tuy nhiên, tác động tổng thể đối với các công ty bảo hiểm được dự báo sẽ ở mức hạn chế.

Ông De Cicco ước tính tổng thiệt hại được bảo hiểm trên toàn cầu từ sự cố này vào khoảng 300-500 triệu USD. Trong khi đó, sự cố CrowdStrike năm 2024 từng khiến hơn 8 triệu máy tính chạy hệ điều hành Windows ngừng hoạt động, gây gián đoạn trên diện rộng và dẫn đến thiệt hại tài chính ước tính từ 400 triệu đến 1,5 tỷ USD.

Dịch vụ Microsoft 365 cũng từng gặp sự cố gián đoạn vào tháng 1 năm nay và tháng 10 năm ngoái. Tháng trước, nền tảng điện toán đám mây Azure của Microsoft xảy ra sự cố, không chỉ ảnh hưởng đến hàng loạt phần mềm phục vụ công việc của hãng mà còn tác động đến nhiều ngành công nghiệp trên toàn thế giới.

Theo CNN, dựa trên ước tính của một tổ chức nghiên cứu chính sách tại bang Michigan, sự cố lần này khiến hàng triệu người dùng không thể sử dụng các công cụ làm việc hằng ngày, có thể gây thiệt hại năng suất lên tới 7 tỷ USD.

Ông Patrick Anderson, Chủ tịch Anderson Economic Group, cho biết sự cố có thể đã ảnh hưởng đến công việc của 26 triệu người dùng trong ngày thứ Năm và 51 triệu người dùng trong ngày thứ Sáu, từ đó gây ra những tổn thất kinh tế. Ông cũng nhận định thiệt hại thực tế cuối cùng nhiều khả năng sẽ vượt mức ước tính ban đầu này.

Theo Reuters, ông Josh Gilbert, nhà phân tích thị trường tại nền tảng giao dịch eToro, nhận xét: “Điều đáng lo ngại hơn là đây không phải lần đầu tiên trong năm nay Microsoft 365 gặp sự cố gián đoạn dịch vụ”.

Ông nói thêm: “Nếu các vấn đề về độ tin cậy liên tục xảy ra, bộ phận công nghệ thông tin của các doanh nghiệp sẽ phải cân nhắc kỹ trước khi giao phó thêm nhiều hoạt động kinh doanh cho một nhà cung cấp dịch vụ duy nhất”.

Tuy nhiên, một số nhà phân tích đặt câu hỏi liệu những sự cố như vậy có thực sự khiến khách hàng chuyển sang sử dụng dịch vụ của các đối thủ cạnh tranh hay không, xét đến chi phí chuyển đổi rất cao đối với những công cụ đã ăn sâu vào hoạt động thường nhật của doanh nghiệp.