Hà Nội đề xuất mở rộng vùng phát thải thấp, hạn chế nhiều loại xe từ năm 2027

Từ ngày 1/1/2027, Hà Nội dự kiến mở rộng thí điểm vùng phát thải thấp tại ba khu vực thuộc Hoàn Kiếm và Cửa Nam. Nhiều loại phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch sẽ bị kiểm soát theo tiêu chuẩn khí thải, loại xe và khung giờ hoạt động.

• Hà Nội: Đề xuất lắp camera AI tại công trình xây dựng để kiểm soát bụi

• Hà Nội hạn chế phương tiện trên Vành đai 3 từ 1/1/2026

Ba khu vực thí điểm rộng khoảng 5,7 km²

Ngày 13/11/2026, Sở Xây dựng Hà Nội báo cáo UBND thành phố kết quả triển khai thí điểm vùng phát thải thấp, đồng thời đề xuất mô hình và lộ trình mở rộng trong thời gian tới.

Theo phương án, giai đoạn 2 của đề án được triển khai từ ngày 1/1 đến 31/12/2027 tại ba khu vực thuộc phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam. Đây là bước mở rộng so với giai đoạn đầu, vốn tập trung tại hai khu vực thuộc phường Hoàn Kiếm.

Khu vực 1 là vùng lõi phố đi bộ và chợ đêm Hoàn Kiếm, được giới hạn bởi 12 tuyến phố gồm Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Mắm, Nguyễn Hữu Huân, Lý Thái Tổ và Ngô Quyền. Diện tích khu vực khoảng 0,45 km², dân số khoảng 20.000 người.

Khu vực 2 mở rộng vào khu phố cổ, nằm trong đường bao gồm các tuyến Tràng Thi, Thợ Nhuộm, Hàng Bông, Phùng Hưng, Phan Đình Phùng, Hàng Đậu, Trần Nhật Duật, Trần Quang Khải, Tràng Tiền và Hàng Khay. Khu vực này rộng khoảng 1,65 km², dân số khoảng 90.000 người.

Khu vực 3 có diện tích khoảng 3,6 km², dân số gần 137.000 người. Phạm vi được xác định theo các tuyến Nguyễn Du, Hàn Thuyên, Trần Hưng Đạo, Trần Khánh Dư, Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật, Hàng Đậu, Cửa Đông, Lý Nam Đế, Tôn Thất Thiệp, Điện Biên Phủ, Hàng Bông, Cửa Nam và Lê Duẩn.

Tổng diện tích ba khu vực khoảng 5,7 km², với dân số gần 247.000 người. Các phường Ba Đình, Hai Bà Trưng, Hồng Hà và Văn Miếu – Quốc Tử Giám là những khu vực giáp ranh cần phối hợp tổ chức giao thông.

Nhiều phương tiện bị hạn chế theo loại xe và khung giờ

Theo phương án triển khai, tại khu vực 1, toàn bộ phương tiện giao thông đường bộ, gồm xe mô tô, xe gắn máy và ô tô, bị cấm lưu thông từ 19h đến 24h vào các ngày thứ Sáu, thứ Bảy và Chủ nhật hằng tuần. Xe ưu tiên và phương tiện được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận được áp dụng ngoại lệ theo quy định.

Đối với xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch hoạt động kinh doanh trên các nền tảng ứng dụng kết nối vận tải, phương án không cho phép lưu thông trong phạm vi vùng phát thải thấp. Các đơn vị cung cấp ứng dụng có trách nhiệm điều hướng phương tiện trên hệ thống quản lý.

Với xe máy cá nhân không hoạt động kinh doanh qua ứng dụng, thành phố khuyến khích hạn chế sử dụng xe mô tô sản xuất, nhập khẩu trước năm 2008 và xe gắn máy sản xuất, nhập khẩu trước năm 2016. Người dân được khuyến khích chuyển sang phương tiện công cộng, phương tiện phi cơ giới hoặc phương tiện đáp ứng quy chuẩn khí thải từ mức 3 trở lên.

Đối với ô tô sử dụng nhiên liệu hóa thạch, phương án yêu cầu phương tiện phải đạt quy chuẩn khí thải từ mức 4 trở lên. Xe chở khách trên 16 chỗ, trừ xe buýt và xe đưa đón học sinh, chỉ được hoạt động ngoài giờ cao điểm tại khu vực 1 và 2. Trường hợp muốn hoạt động trong giờ cao điểm phải được Công an thành phố chấp thuận bằng văn bản.

Xe tải có khối lượng toàn bộ dưới 2 tấn phải đáp ứng quy chuẩn khí thải và chỉ được hoạt động ngoài giờ cao điểm, trừ trường hợp được chấp thuận. Xe tải từ 2 đến 3,5 tấn được phép hoạt động trong khung giờ từ 21h đến 6h sáng hôm sau, trừ trường hợp được cơ quan có thẩm quyền cho phép khác. Xe tải có khối lượng toàn bộ trên 3,5 tấn bị cấm lưu thông trong khu vực.

Giờ cao điểm được xác định từ 6h đến 9h buổi sáng và từ 16h đến 19h30 buổi chiều hằng ngày.

Lộ trình tiếp theo hướng tới toàn bộ Vành đai 1

Theo đề án đã được UBND thành phố phê duyệt, việc triển khai vùng phát thải thấp trong Vành đai 1 được chia thành các giai đoạn.

Giai đoạn đầu từ ngày 1/7 đến 31/12/2026, thí điểm tại khu vực 1 và khu vực 2 thuộc phường Hoàn Kiếm.

Giai đoạn 2 từ ngày 1/1 đến 31/12/2027, mở rộng sang ba khu vực thuộc phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam.

Giai đoạn 3 từ ngày 1/1/2028 đến hết năm 2029, dự kiến mở rộng vùng phát thải thấp ra toàn bộ khu vực Vành đai 1. Khi đó, các biện pháp kiểm soát khí thải đối với xe máy và ô tô sử dụng nhiên liệu hóa thạch tiếp tục được siết chặt.

Từ ngày 1/1/2030, thành phố duy trì vùng phát thải thấp trong Vành đai 1, đồng thời đánh giá tác động, hoàn thiện mô hình quản lý và xem xét điều chỉnh hoặc mở rộng theo điều kiện thực tế.

Đề xuất các phường xây dựng mô hình riêng

Bên cạnh kế hoạch mở rộng tại Hoàn Kiếm và Cửa Nam, Sở Xây dựng kiến nghị UBND thành phố cho phép các phường còn lại chủ động rà soát, tổ chức thí điểm vùng phát thải thấp theo mô hình phù hợp với điều kiện giao thông và đặc điểm riêng.

Một phương án được đề cập là đề xuất của phường Cầu Giấy về mô hình vùng phát thải thấp tại các khu vực trọng điểm. Việc triển khai phải bám sát đề án chung đã được thành phố phê duyệt.

Báo cáo của Sở Xây dựng cho biết, trong quá trình thí điểm, Công an thành phố đã lắp đặt camera AI tại 12 trong tổng số 27 vị trí dự kiến thuộc khu vực giai đoạn đầu. Các vị trí còn lại được tiếp tục triển khai trong quý IV/2026.

Thành phố cũng đang chuẩn bị mạng lưới kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy, dự kiến phát triển khoảng 500-600 cơ sở theo từng giai đoạn. Số cơ sở dự kiến đạt khoảng 107 vào tháng 6/2027, khoảng 260 vào cuối năm 2027 và 500-600 từ năm 2029.

Trong lĩnh vực giao thông công cộng, các tuyến xe buýt hoạt động trong vùng phát thải thấp đã sử dụng phương tiện xanh. Thành phố cũng điều chỉnh lộ trình 20 tuyến buýt và nghiên cứu mở thêm các tuyến buýt điện.

Tuy nhiên, hạ tầng bãi đỗ xe, điểm trung chuyển và khả năng kết nối giao thông công cộng vẫn còn hạn chế. Việc bố trí điểm gửi xe tại vùng đệm để người dân chuyển sang phương tiện công cộng cũng chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu.