Reuters: Trung Quốc triển khai hàng tỷ USD dự án AI bằng chip Nvidia bị hạn chế

Minh Hoàng
•
Thứ Sáu, 13/11/2026

Reuters phát hiện hơn 3 tỷ USD dự án AI tại Trung Quốc sử dụng chip Nvidia bị Mỹ hạn chế xuất khẩu, trái với tuyên bố của hãng rằng các biện pháp kiểm soát đã khiến Nvidia bị loại khỏi thị trường trung tâm dữ liệu AI nước này.

Công ty chíp bán dẫn Nvidia trụ sở tại Santa Clara, California, Mỹ. ( Ảnh: Getty Images)

Bài điều tra độc quyền của Reuters, đăng hôm thứ Sáu (13/11), dựa trên hơn 150 tài liệu của Trung Quốc, bao gồm thông báo mua sắm, kế hoạch đầu tư, hợp đồng xây dựng và các công bố thông tin doanh nghiệp. Theo kết quả rà soát, tổng giá trị được công bố của các dự án và thỏa thuận mua sắm thiết bị này vượt 23 tỷ nhân dân tệ (3,2 tỷ USD).

Các dự án này phân bố rộng khắp, từ những trung tâm công nghệ phát triển ở các vùng ven biển đến những tỉnh xa xôi ở miền tây Trung Quốc. Công nghệ Nvidia không chỉ được sử dụng tại các tập đoàn công nghệ hàng đầu nước này, mà còn hiện diện trong các liên doanh được chính quyền địa phương hậu thuẫn, các trường đại học và những trung tâm tính toán cấp vùng.

Con số này bao gồm cả các khoản đầu tư mới dừng ở giai đoạn kế hoạch, những hợp đồng đã ký kết và các hệ thống đã được lắp đặt hoàn chỉnh. Ước tính cũng tính đến chi phí xây dựng nhà xưởng, hệ thống điện và các hạ tầng liên quan, chứ không chỉ riêng chi phí mua chip Nvidia.

Bộ Thương mại Trung Quốc và Nvidia hiện chưa đưa ra phản hồi trước yêu cầu bình luận.

Ông Huang nói thị phần đã về 0, nhưng nhu cầu tại Trung Quốc vẫn còn

Ông Jensen Huang từ lâu đã công khai ủng hộ việc nới lỏng các hạn chế xuất khẩu. Năm ngoái, ông cho biết thị phần của Nvidia tại Trung Quốc đã giảm từ 95% xuống còn 0%. Nvidia cũng đã loại doanh thu từ mảng điện toán trung tâm dữ liệu tại Trung Quốc khỏi các dự báo tài chính, với lý do những quy định liên quan vẫn chưa rõ ràng.

Tuy nhiên, theo Reuters, điều đó không đồng nghĩa với việc nhu cầu tại Trung Quốc đã biến mất. Tuyên bố của Nvidia đề cập đến khả năng cạnh tranh và hoạt động bán hàng trực tiếp của hãng tại thị trường này. Trong khi đó, các tài liệu được Reuters rà soát cho thấy khách hàng Trung Quốc vẫn tiếp tục lên kế hoạch mua sắm, thậm chí một số nơi đã đưa vào vận hành các bộ xử lý thuộc diện bị Mỹ hạn chế xuất khẩu.

Trong hồ sơ đệ trình hồi tháng 8, Nvidia cho biết trên thực tế, hãng đã bị loại khỏi thị trường điện toán trung tâm dữ liệu tại Trung Quốc. Tuy nhiên, theo một báo cáo của IDC được Reuters đưa tin hồi tháng 10, Nvidia vẫn chiếm 34% tổng lượng bộ tăng tốc AI được xuất xưởng tại thị trường Trung Quốc trong nửa đầu năm 2026.

Hai số liệu này phản ánh những khía cạnh khác nhau của thị trường. Đồng thời, cả hai đều không làm rõ bằng cách nào số phần cứng thuộc diện bị hạn chế mà Reuters phát hiện trong cuộc điều tra đã được đưa đến tay người dùng tại Trung Quốc.

Từ các trung tâm tính toán cấp vùng đến một cơ sở tại Cam Túc

Trên khắp Trung Quốc, các nhà phát triển dự án và tổ chức đang triển khai những dự án trung tâm dữ liệu AI trị giá hàng tỷ USD, được thiết kế để vận hành các bộ xử lý H100, H200 và H800 của Nvidia – tất cả đều thuộc diện bị Mỹ hạn chế xuất khẩu. Quy mô các dự án rất đa dạng, từ những trung tâm tính toán cấp vùng quy mô lớn đến các cơ sở thương mại được cải tạo để phục vụ hoạt động tính toán AI.

Một cơ sở như vậy tại tỉnh Cam Túc, miền tây bắc Trung Quốc, từng có kế hoạch lắp đặt hàng nghìn chip Nvidia trước cuối năm nay. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ liệu số chip này đã thực sự được chuyển đến cơ sở hay chưa.

Một số cơ sở đã đi vào hoạt động, trong khi những cơ sở khác vẫn đang trong quá trình xây dựng. Theo Reuters, việc Mỹ tiếp tục siết chặt kiểm soát xuất khẩu có thể khiến các đơn vị vận hành đối mặt với nguy cơ chậm tiến độ, gián đoạn nguồn cung hoặc phải thiết kế lại hệ thống với chi phí lớn để chuyển sang sử dụng chip sản xuất trong nước.

Ông Sunny Cheung, nhà phân tích tại Quỹ Jamestown có trụ sở ở Washington, cho rằng kết quả rà soát này củng cố quan điểm của ông về cách thực thi các biện pháp kiểm soát xuất khẩu.

“Washington cần ngừng chỉ tập trung vào việc ai đứng tên mua chip, mà phải bắt đầu xem xét ai thực sự sử dụng năng lực tính toán và sử dụng chúng vào mục đích gì”, ông nói.

Mỹ bắt đầu siết chặt xuất khẩu chip AI từ năm 2022

Washington bắt đầu áp đặt các biện pháp hạn chế đối với những bộ xử lý AI tiên tiến của Nvidia từ năm 2022. Sau đó, Mỹ tiếp tục siết chặt kiểm soát đối với cả những dòng chip được điều chỉnh riêng cho thị trường Trung Quốc, trong đó có H800.

Đến tháng 1, chính quyền Tổng thống Donald Trump chuyển sang xem xét từng trường hợp cấp phép xuất khẩu chip H200 cho các khách hàng Trung Quốc đủ điều kiện, đồng thời áp dụng một số điều kiện kèm theo.

Sau khi ông Jensen Huang từ chức

Hôm thứ Năm (12/11), Nvidia thông báo nhà đồng sáng lập Jensen Huang đã từ chức Giám đốc điều hành và rút khỏi hội đồng quản trị công ty. Thông cáo của hội đồng quản trị không nêu lý do ông Huang từ chức.

Theo Reuters, ông Huang từ chức trong bối cảnh vướng vào bê bối liên quan đến mối quan hệ với một nữ doanh nhân Trung Quốc, người bị giới chức Mỹ nghi ngờ có liên hệ tình báo với Bắc Kinh. Hãng tin cho biết, sự giám sát đối với Nvidia đã gia tăng kể từ khi ông Huang từ chức, sau những cáo buộc liên quan đến bà Alice Huang (Hoàng Lạc), cựu lãnh đạo có liên hệ với Megaspeed, đối tác điện toán đám mây của Nvidia có trụ sở tại Singapore.

Megaspeed phủ nhận cáo buộc chuyển trái phép chip Nvidia sang Trung Quốc. Hội đồng quản trị Nvidia đã tiến hành một cuộc điều tra độc lập và cho biết không có căn cứ để tin rằng bí mật công nghệ của công ty hoặc an ninh quốc gia Mỹ bị ảnh hưởng. Cho đến nay, chưa có kết luận công khai nào xác định ông Huang vi phạm các quy định kiểm soát xuất khẩu.

Các dự án tại Trung Quốc được phát hiện trong cuộc rà soát cũng không có mối liên hệ nào được xác định với Megaspeed hoặc những cáo buộc liên quan đến ông Huang.

Xem thêm: