Robot hình người Trung Quốc khó được ứng dụng trên quy mô lớn, hiệu suất kém con người

Từ Diệc Dương
•
Thứ Năm, 27/08/2026

Các robot hình người tại Trung Quốc Đại Lục thường xuyên trình diễn những động tác như nhảy múa, gấp quần áo và vận chuyển đồ vật tại các triển lãm, nhưng khi được đưa vào nhà máy, ngay cả hiệu suất lắp ráp đơn giản cũng vẫn thấp hơn con người. Một người trong ngành cho biết hiện nay gần như chưa có kịch bản ứng dụng nào thực sự đạt quy mô lớn. Nhiều người trong ngành cũng đề cập đến những vấn đề như độ chính xác của robot chưa đủ, khó vận hành ổn định trong thời gian dài, và tỷ lệ thành công giảm rõ rệt khi chuyển sang những môi trường khác.

Barcelona, Tây Ban Nha, ngày 4/3/2025: Một robot hình người của công ty Unitree được trưng bày tại Đại hội Thế giới Di động 2025 (MWC) ở Fira de Barcelona. (Nguồn: davide bonaldo/Shutterstock)

Hiệu suất khi vào nhà máy thấp hơn con người

Theo Nhật Báo Tài Kinh hôm 26/8, một nhà sản xuất bộ giảm tốc cho biết khách hàng chủ yếu của robot hình người vẫn đến từ các lĩnh vực nghiên cứu khoa học, biểu diễn và giáo dục, còn ứng dụng trong công nghiệp thì “phô trương nhiều hơn thực tế”.

Ông Vương Hưng Hưng, nhà sáng lập Công ty Công nghệ Unitree, cho biết công ty này từng hợp tác với một nhà máy ô tô vào năm 2024, nhưng do hiệu suất và khả năng khái quát hóa không đủ, nên không thể triển khai trên quy mô lớn. Robot tuy có thể hoàn thành những công việc lắp ráp đơn giản, nhưng hiệu suất vẫn thấp hơn con người.

Sau khi được huấn luyện với khối lượng lớn trong một môi trường cố định, tỷ lệ hoàn thành nhiệm vụ của robot có thể gần 100%; nhưng chỉ cần vật thể, ánh sáng hoặc môi trường thay đổi đôi chút, tỷ lệ thành công sẽ giảm rõ rệt. Chỉ một sai lệch vài centimet, thậm chí vài milimet ở những công đoạn cuối cùng, cũng có thể khiến toàn bộ nhiệm vụ thất bại.

Độ chính xác và tính ổn định chưa đạt yêu cầu công nghiệp

Bà Hùng Dung, nhà khoa học trưởng của Trung tâm Đổi mới Robot hình người Chiết Giang, cho biết việc đưa robot vào nhà máy vẫn phải đối mặt với 4 vấn đề, bao gồm không thể vận hành ổn định trong thời gian dài; mỗi khi thay đổi vật phẩm hoặc môi trường lại phải thu thập dữ liệu và huấn luyện lại; độ chính xác thao tác chưa đủ; và tốc độ thực hiện chậm.

Hiện nay, độ chính xác thao tác của robot phần lớn ở mức centimet đến milimet, trong khi một số công việc công nghiệp đòi hỏi độ chính xác dưới milimet. Robot cũng có thể gặp những vấn đề như không cầm chắc được chiếc cốc, bóp làm hỏng hộp bao bì hoặc không thể mở cánh cửa tủ có khóa.

Ông Tạ Thiếu Phong, Chủ tịch Hội đồng Quỹ Phần mềm nguồn mở OpenAtom, cho rằng hiện nay các hướng công nghệ trong ngành còn phân tán và thiếu tiêu chuẩn. Cấu hình cảm biến, không gian chuyển động và cấu trúc dữ liệu của các nhà sản xuất khác nhau không thống nhất, khiến doanh nghiệp phải nhiều lần thực hiện việc thích ứng cơ bản và kiểm chứng kỹ thuật. Dữ liệu được thu thập với chi phí cao cũng khó có thể tái sử dụng trên nhiều thiết bị và nhiều nhiệm vụ khác nhau.

Ông Hoàng Thanh Cầu, đồng sáng lập kiêm Giám đốc Công nghệ của Công ty Trí năng Mặc Kỳ (Morphi Robot), cho rằng ngành trí tuệ hiện thân đang tồn tại tình trạng bong bóng. “Trí tuệ hiện thân” là khái niệm chỉ việc khiến các thiết bị thực thể như robot thông qua nhận thức, hiểu biết và hành động để hoàn thành nhiệm vụ trong môi trường thực tế.

Ông Hoàng Thanh Cầu cho rằng giá trị thực tế do các ứng dụng robot hiện nay tạo ra còn lâu mới tương xứng với mức định giá của các doanh nghiệp. Trong khi đó, ông Trương Kiến Trung, nhà sáng lập Công ty Moore Threads, cho rằng trí tuệ hiện thân ít nhất đang tụt hậu 5 năm so với mô hình ngôn ngữ.

Robot cử tạ lao về phía bàn trọng tài

Đại hội Thể thao Robot hình người Thế giới lần thứ hai khai mạc tại Bắc Kinh vào ngày 22/8. Trong cuộc thi cử tạ diễn ra ngày 24/8, một robot của đội Thiên Trác thử nâng thanh tạ nặng 16 kg.

Sau khi nâng thanh tạ lên trước ngực, robot bắt đầu run rẩy. Khi tiếp tục nâng lên cao, nó mất thăng bằng, sau đó vung cánh tay máy lao về phía bàn trọng tài. Sau khi ngã xuống, robot được nhân viên dùng cáng khiêng đi.

Nội dung thi này vốn đã được đơn giản hóa so với hành vi cử tạ của con người: robot chỉ cần nâng thanh tạ qua đầu và giữ trong hai giây. Một số robot tham gia còn quấn băng dính quanh bàn tay để tăng lực bám.

Các video liên quan đã gây nhiều tranh luận trên mạng. Có người ví cuộc thi này là “Đại hội Thể thao Robot làm trò hề” và “một màn trình diễn hết sức trừu tượng”; một số cư dân mạng khác mỉa mai rằng nhân viên khiêng cáng mới là “người bận rộn nhất toàn trường”.