Bộ Công Thương: Không thể quy định cứng “mua thấp, bán thấp” đối với xăng dầu

Nguyên tắc “mua cao thì bán cao, mua thấp thì bán thấp” đặc biệt khó áp dụng đối với mặt hàng lỏng như xăng dầu, theo đại diện Bộ Công Thương. Doanh nghiệp có thể mua một lô hàng với giá thấp nhưng chưa bán hết, sau đó tiếp tục nhập một lô hàng mới đưa vào cùng hệ thống.

Tại Họp báo Bộ Công Thương quý 3/2026, chiều 7/10, nhiều nội dung chú ý được nêu xung quanh dự thảo Nghị định kinh doanh xăng dầu do Bộ Công Thương vừa công bố.

Bà Nguyễn Thúy Hiền – Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương cho biết theo dự thảo Nghị định kinh doanh xăng dầu, Nhà nước không còn điều hành giá theo chu kỳ hàng tuần.

Doanh nghiệp căn cứ vào chi phí kinh doanh thực tế và các lô hàng mua bán thực tế để xác định giá, và có thể chủ động thay đổi giá phù hợp với hoạt động kinh doanh. Khi thay đổi giá, doanh nghiệp phải kê khai giá với Nhà nước.

Tuy nhiên – bà Hiền cho biết – mỗi lần điều chỉnh giá, doanh nghiệp phải có căn cứ cụ thể. Các yếu tố hình thành giá như chi phí đầu vào, lợi nhuận, chi phí định mức thay đổi đều phải được giải trình.Trong các yếu tố hình thành giá, chi phí định mức vẫn là yếu tố Nhà nước quy định để doanh nghiệp đưa vào công thức tính giá. Ngoài ra, khi Nhà nước sử dụng công cụ bình ổn giá xăng dầu, doanh nghiệp cũng căn cứ vào các biện pháp này để điều chỉnh giá, theo báo Chính Phủ.

Doanh nghiệp phải tự chịu trách nhiệm về giá nhập – giá bán

Nguy cơ “mua hàng giá cao nhưng bán ra giá thấp”, hoặc “mua giá thấp nhưng chưa giảm giá bán khi thị trường giảm” được đặt ra.

Bà Hiền cho rằng không thể quy định cứng nhắc nguyên tắc “mua cao thì bán cao, mua thấp thì bán thấp”. Điều này đặc biệt khó đối với mặt hàng lỏng như xăng dầu, không như các mặt hàng vật chất.

Doanh nghiệp có thể mua một lô hàng với giá thấp nhưng chưa bán hết, sau đó tiếp tục nhập một lô hàng khác với giá cao và đưa vào cùng hệ thống kho. Vì vậy, không thể tách biệt hoàn toàn giá bán theo từng lô hàng, bà Hiền đưa ra ý kiến.

Theo đó, với hàng lưu kho, giá bán cũng không nhất thiết phải vận động theo từng lô hàng.

Việc quy định giá phải hướng tới một cơ chế giá có tính thị trường hơn, trong đó doanh nghiệp được chủ động và chịu trách nhiệm về quyết định giá, đồng thời tuân thủ các nguyên tắc về minh bạch, bám sát thị trường và cạnh tranh.

Từ góc độ của cơ quan quản lý, bà Hiền cho hay: “Mục tiêu của chúng tôi trong điều hành giá là giá bán của doanh nghiệp phải bám sát tín hiệu của thị trường. Mục tiêu cao nhất là làm thế nào để bảo đảm nguồn cung và an ninh năng lượng”, báo Chính Phủ, báo Lao Động dẫn lời.

Thương nhân có thể chi phối, thông đồng giá xăng dầu?

Theo tính toán của cơ quan soạn thảo nghị định, dự kiến có hơn 10.500 doanh nghiệp, thương nhân phân phối xăng dầu.

Với ý kiến lo ngại thương nhân đầu mối có thể chi phối giá bán, bà Hiền cho hay không phải chỉ thương nhân đầu mối được quyết định giá, mà thương nhân đầu mối và các thương nhân phân phối hoạt động độc lập đều được quyết định giá. Thương nhân đầu mối cũng phải cạnh tranh với các thương nhân phân phối, đặc biệt tại những địa bàn vùng sâu, vùng xa, nơi các thương nhân phân phối có lợi thế hoạt động tại chỗ.

“Với thiết kế của dự thảo Nghị định hiện nay, khó có thể xảy ra việc thương nhân đầu mối chi phối hoàn toàn giá”, bà Hiền nhận định.

Đối với lo ngại các doanh nghiệp có thể bắt tay, thông đồng để nâng giá, bà Hiền cho biết cơ quan soạn thảo đã tiếp thu các ý kiến gửi về. Dự thảo đã được bổ sung các quy định về xử lý hành vi thỏa thuận cạnh tranh không lành mạnh theo pháp luật về cạnh tranh. Dự thảo Nghị định đang được hoàn thiện để trình Chính phủ.

Nguyễn Minh (Tổng hợp)

Xem thêm

Dự thảo mới: Mỗi cây xăng có thể bán một mức giá khác nhau

Theo dự thảo nghị định mới về kinh doanh xăng dầu, Nhà nước sẽ không còn công bố giá cơ sở định kỳ như hiện nay.