Bộ Tài chính đề xuất 3 trường hợp không bắt buộc thanh toán không dùng tiền mặt
- Minh Long
- •
Theo dự thảo đang được Bộ Tài chính lấy ý kiến, doanh nghiệp có thể thanh toán bằng tiền mặt khi mua hàng hóa, dịch vụ của người dân tại vùng khó khăn mà khoản chi vẫn được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế. 
Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 320/2025 quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp.
Theo đó, Bộ Tài chính đề xuất doanh nghiệp không phải đáp ứng yêu cầu thanh toán không dùng tiền mặt khi trả lương cho người lao động hoặc thanh toán tiền cho cá nhân, hộ gia đình cư trú tại các khu vực có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn trong 3 trường hợp.
Thứ nhất, mua hàng hóa, dịch vụ của hộ gia đình, cá nhân trong trường hợp được lập bảng kê thu mua hàng hóa, dịch vụ.
Theo đó, khi mua hàng hóa, dịch vụ của cá nhân, hộ gia đình, bao gồm hộ và cá nhân kinh doanh dưới ngưỡng chịu thuế, doanh nghiệp lập bảng kê thay cho hóa đơn đầu vào.
Trường hợp khoản mua có giá trị thanh toán từng lần từ 5 triệu đồng trở lên, nếu cá nhân, hộ gia đình cư trú tại địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn thì doanh nghiệp không cần có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để khoản chi được tính vào chi phí được trừ.
Như vậy, nếu đề xuất được thông qua, doanh nghiệp có thể thanh toán bằng tiền mặt cho người dân trong những trường hợp thuộc diện này mà vẫn được tính khoản chi vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế.
Thứ hai, thanh toán tiền lương, tiền công, tiền thưởng, phụ cấp, trợ cấp và các khoản chi khác cho người lao động.
Quy định này được đề xuất áp dụng đối với người lao động làm việc tại địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn.
Thứ ba, quỹ tín dụng nhân dân và tổ chức tài chính vi mô thanh toán tiền lãi cho cá nhân.
Đây là nhóm trường hợp thứ ba được Bộ Tài chính đưa vào dự thảo sửa đổi.
Vì sao đề xuất bỏ yêu cầu chuyển khoản?
Theo Bộ Tài chính, quy định yêu cầu các khoản chi từ 5 triệu đồng trở lên phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đã góp phần thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, tiết kiệm nguồn lực và phòng, chống thất thu thuế.
Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, một số hiệp hội, doanh nghiệp và cá nhân đề nghị không áp dụng quy định này tại các địa bàn khó khăn, đặc biệt khó khăn đối với một số khoản chi.
Nguyên nhân là tại những khu vực này, một bộ phận người lao động và người dân chưa có điều kiện mở tài khoản ngân hàng hoặc còn hạn chế trong việc sử dụng các dịch vụ ngân hàng.
Bên cạnh đó, hạ tầng ngân hàng, trong đó có hệ thống ATM, tại một số địa bàn còn hạn chế. Khoảng cách đi lại đến trung tâm cũng gây khó khăn cho việc chuyển khoản, nhận lương, nhận tiền lãi hoặc thanh toán tiền mua hàng hóa, dịch vụ.
Vì vậy, Bộ Tài chính cho rằng cần sửa đổi quy định về điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt để tháo gỡ khó khăn cho người dân và doanh nghiệp tại các địa bàn này.
Quy định hiện hành yêu cầu gì?
Theo Nghị định 320/2025, để được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp, các khoản mua hàng hóa, dịch vụ và các khoản thanh toán khác có giá trị từ 5 triệu đồng/lần trở lên phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định.
Đề xuất mới sẽ tạo ra ngoại lệ đối với những trường hợp được xác định tại các địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn.
Theo Bộ Tài chính, những địa bàn này được xác định theo quy định của pháp luật về đầu tư, gồm các khu vực như vùng sâu, vùng xa, vùng có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số, địa bàn biển đảo và biên giới.
Đề xuất áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026
Bộ Tài chính đề xuất các quy định sửa đổi nêu trên được áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.
Cơ quan soạn thảo đánh giá việc sửa đổi phù hợp với thẩm quyền của Chính phủ theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp.
Theo Bộ Tài chính, chính sách mới có thể làm giảm thu ngân sách nhà nước trong một số trường hợp. Tuy nhiên, về lâu dài, khi doanh nghiệp và cá nhân phát triển, hoạt động sản xuất, kinh doanh được mở rộng thì sẽ đóng góp trở lại cho ngân sách.
Việc không áp dụng điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt trong các trường hợp được đề xuất nhằm tháo gỡ khó khăn cho người dân, doanh nghiệp tại các địa bàn khó khăn, đặc biệt khó khăn, đồng thời góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Xem thêm
Từ khóa bộ tài chính dự thảo tiền mặt
