Các nghiên cứu về hiệu quả của vắc-xin cúm có sai sót lớn

Các nghiên cứu ước tính hiệu quả của vắc-xin cúm có một sai sót đáng kể, theo một bài báo mới đây. Và các nghiên cứu này đã từng được trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh (CDC Hoa Kỳ) quảng bá.

Các nghiên cứu bị sai lệch vì cách họ xử lý những ngày đầu sau khi tiêm chủng, theo bài báo của Tiến sĩ Eyal Shahar, giáo sư danh dự về dịch tễ học tại trường y tế công cộng Mel và Enid Zuckerman thuộc đại học Arizona.

Một số nghiên cứu xếp những người mắc bệnh hoặc có thăm khám lâm sàng trong vòng 13 ngày sau khi tiêm chủng vào nhóm chưa tiêm chủng. Trong các nghiên cứu khác, bệnh nhân không được tính nếu họ có triệu chứng hoặc đến cơ sở y tế trong 13 ngày sau khi tiêm chủng.

Các nghiên cứu đã kiểm tra những bệnh nhân đến cơ sở y tế với các triệu chứng hô hấp và được xét nghiệm cúm để ước tính hiệu quả của vắc-xin.

Nghiên cứu gần đây nhất, do trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh công bố, ước tính vắc-xin có hiệu quả khoảng 40% ở trẻ em và từ 22% đến 34% ở người lớn. Tác giả liên hệ của bài báo đó, người làm việc cho CDC, cho biết trong một tin nhắn tự động rằng ông vắng mặt tại văn phòng cho đến hết ngày 1 tháng 9.

Sai sót này có thể được khắc phục bằng cách đưa vào các ước tính hiệu quả cho những ngày đầu sau khi tiêm chủng, Shahar cho biết trong bài báo của mình, bài báo này đã được phát hành dưới dạng bản thảo sơ bộ sau khi bốn tạp chí từ chối xuất bản.

CDC đã không phản hồi yêu cầu bình luận trước thời điểm xuất bản.

Hai nhà nghiên cứu độc lập đã đọc bài báo cho biết họ đồng ý với các kết luận của nó.

“Việc loại trừ những người đã tiêm chủng bị nhiễm bệnh trong vòng 14 ngày sau khi tiêm hoặc chuyển họ sang nhóm chưa tiêm chủng tạo ra thiên lệch thời gian bất tử (immortal time bias) cho nhóm đã tiêm chủng vì theo định nghĩa họ không thể bị nhiễm bệnh trong khoảng thời gian này”, Tiến sĩ Tracy Beth Hoeg, cựu quyền giám đốc trung tâm đánh giá và nghiên cứu thuốc của cục quản lý thực phẩm và dược phẩm, nói với The Epoch Times trong một email.

“Trên hết, có thiên lệch biến va chạm (collider bias): Họ đang đặt ra điều kiện trên những người được đưa vào nhóm đã tiêm chủng, trải qua 14 ngày mà không bị nhiễm bệnh. Khi bạn loại bỏ những người, vì bất kỳ lý do gì, dễ bị nhiễm bệnh nhất, bạn chỉ còn lại những người có khả năng chống lại sự lây nhiễm tốt hơn trong nhóm đã tiêm chủng cho nghiên cứu/phân tích dữ liệu thực tế”.

Nếu lấy tất cả các ca nhiễm bệnh xảy ra ngay sau khi tiêm chủng sẽ khắc phục được các vấn đề này, nhưng các nghiên cứu xét nghiệm âm tính (test-negative) gặp phải các vấn đề khác, bà Hoeg nói. Dữ liệu hiệu quả nên dựa trên các nghiên cứu ngẫu nhiên với rất ít ngoại lệ, bà nói.

Tiến sĩ Harvey Risch, giáo sư danh dự về dịch tễ học tại khoa dịch tễ học và y tế công cộng của trường y tế công cộng Yale, cho biết việc loại trừ hai tuần sau khi tiêm chủng dựa trên lý do là cần khoảng thời gian đó để vắc-xin tạo ra khả năng miễn dịch.

“Vấn đề thực sự sâu sắc hơn. Tất cả các nghiên cứu như vậy đều có hai kết quả tiềm năng: lợi ích và tác hại”, Risch nói với The Epoch Times qua email.

“Sau hai tuần, ngăn ngừa lây nhiễm là một lợi ích. Tuy nhiên, bị nhiễm bệnh trong hai tuần đầu tiên là một tác hại. Giả sử theo giả thuyết rằng một cá nhân đã tiêm chủng có nguy cơ bị nhiễm bệnh gấp 100 lần trong hai tuần đầu tiên, sau đó nguy cơ đó biến mất và lợi ích của vắc-xin bắt đầu. Rõ ràng là vắc-xin mang lại cả tác hại lẫn lợi ích. Để biết về hiệu quả của vắc-xin, liệu người ta có chỉ giải quyết phần lợi ích? Tất nhiên là không—tác hại lớn ban đầu cũng sẽ phải được cân nhắc. Trong các nghiên cứu về tác hại tiềm ẩn, các biến cố tác hại bắt đầu ngay lập tức, chứ không phải sau hai tuần như đối với lợi ích. Nếu vắc-xin gây hại, việc tính toán nguy cơ đó bắt đầu ngay sau khi tiêm chủng”.

“Vì vậy, điểm mấu chốt ở đây là y tế công cộng nhìn chung đã không công nhận việc nhiễm bệnh vừa là một ca nhiễm cần được ngăn ngừa như một lợi ích của vắc-xin, vừa là một tác hại xảy ra trước khi vắc-xin có thể tạo ra các thành phần có lợi của phản ứng miễn dịch”.