Trở về từ cõi chết: Những cuộc đời thay đổi mãi mãi
- Đại Hải
- •
Những người trở về từ lằn ranh sinh tử không chỉ thay đổi đức tin, họ thay đổi cả cách sống, và sự thay đổi gần như không phai nhạt theo năm tháng.

Ở tuổi 37, Ned Dougherty dường như có trong tay tất cả những gì một người đàn ông khao khát: một chiếc Mercedes-Benz sang trọng, một phi cơ riêng và một hộp đêm có tiếng tại vùng Hamptons. Thế rồi, ông đối mặt với cái chết, và từ khoảnh khắc đó, cuộc đời ông không bao giờ còn như trước nữa.
Vào ngày 2 tháng 7 năm 1984, sau một cuộc tranh cãi nảy lửa với đối tác kinh doanh, Dougherty đổ gục ngay trên vỉa hè. Ông cảm thấy mình như đang rơi tự do vào một hố sâu thăm thẳm, tối tăm vô tận. Hồ sơ y tế ghi nhận ông bị suy hô hấp, ngừng tim và đã chết lâm sàng trong suốt 1 giờ 6 phút.
“Vào thời điểm đó, tôi đã chết hoàn toàn theo đúng nghĩa đen của từ này”, Dougherty chia sẻ với tờ The Epoch Times. “Và chính lúc đó, chuyến hành trình sang thế giới bên kia của tôi bắt đầu”.
Dougherty kể lại rằng linh hồn ông lúc ấy đã rời bỏ thể xác, du hành vào một chiều không gian khác và được bao bọc trong một luồng ánh sáng vàng kim rực rỡ, huy hoàng hơn cả ánh mặt trời nhưng lại êm dịu, không hề gây đau đớn.
Giữa không gian ấy, Dougherty đột nhiên được hội ngộ với người bạn thân quá cố Daniel McCampbell — người đã hy sinh trong Chiến tranh Việt Nam.
McCampbell tâm sự với ông: “Tôi ở đây để dẫn lối cho cậu. Cuộc đời phía trước của cậu còn có một sứ mệnh phải hoàn thành”.
Sau khi tỉnh lại, Dougherty đã biến thành một con người hoàn toàn khác. Ông bán các hộp đêm, đoạn tuyệt với ma túy, rượu bia và bắt đầu dấn thân vào các hoạt động tình nguyện. Ông vui vẻ làm cả những công việc mà trước đây mình từng coi khinh, như đổ rác, dọn dẹp nhà vệ sinh hay đứng phân luồng giao thông. Trong suốt 40 năm qua, ông không ngừng diễn thuyết và viết sách về trải nghiệm của mình — không phải để chứng minh điều gì với thế giới, mà vì ông tin sâu sắc rằng mình được trao cơ hội sống tiếp là có mục đích.
Sự lột xác của Dougherty không phải là một hiện tượng cá biệt.
Một cuộc khảo sát năm 2024 của Tổ chức Nghiên cứu Trải nghiệm Cận tử (NDERF) — kho dữ liệu lớn nhất hiện nay về chủ đề này — cho thấy có đến gần 80% những người từng trải qua trải nghiệm cận tử (NDE) báo cáo về những thay đổi lớn hoặc vừa phải trong cuộc sống sau khi trở về: họ sắp xếp lại hệ giá trị ưu tiên, thay đổi lý tưởng nghề nghiệp, thậm chí chuyển biến cả thế giới quan. Hệ quả này diễn ra đồng nhất và bền bỉ qua nhiều thập kỷ, đến mức trở thành nguồn cảm hứng cho toàn bộ các chương trình nghiên cứu khoa học.
“Họ là những con người đã thay đổi rõ ràng”, Bác sĩ Jeffrey Long, người đã có 30 năm tận tụy nghiên cứu về trải nghiệm cận tử (NDE), chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn cho bộ phim tài liệu gần đây mang tên: “Final Hours” (Những giờ khắc cuối cùng).
Khi đã quay lại, không còn như trước
Trong một nghiên cứu mang tính cột mốc được công bố trên tạp chí y khoa danh tiếng The Lancet, Bác sĩ Pim van Lommel và các cộng sự đã tiến hành theo dõi và phỏng vấn những bệnh nhân sống sót sau khi bị ngừng tim vào thời điểm 2 năm và 8 năm sau trải nghiệm cận tử của họ. Các nhà nghiên cứu đã nhận thấy một sự thay đổi nhất quán.
So với những người cũng thoát chết nhưng không có trải nghiệm cận tử, những người từng trải qua cận tử có tâm thế nhẹ nhàng, ít sợ hãi cái chết hơn rất nhiều; họ có xu hướng tin vào cuộc sống sau cái chết nhiều hơn, trăn trở nhiều hơn đến ý nghĩa cuộc sống, đồng thời biết sẻ chia tình yêu thương và lòng bao dung hơn.
Điều đáng nói là những tác động tích cực này không hề phai nhạt mà còn trở nên sâu sắc, mạnh mẽ hơn trong kỳ đánh giá sau 8 năm. Điều này chứng minh rằng đây là một sự chuyển biến mang tính nền tảng và vĩnh viễn trong tâm thức, chứ không đơn thuần là một phản ứng tâm lý nhất thời trước biến cố.
Tập dữ liệu kéo dài nhất về chủ đề này, do bác sĩ tâm thần Bruce Greyson tại Đại học Virginia thực hiện, đã so sánh thái độ sống của những người có trải nghiệm cận tử ở thời điểm ban đầu với thái độ của chính họ ở hai thập kỷ sau đó. Những thay đổi này vẫn vẹn nguyên suốt ngần ấy thời gian. Hai mươi năm trôi qua, họ vẫn hướng về các hoạt động phụng sự cộng đồng và không còn mặn mà với những cột mốc mà người đời thường dành cả kiếp sống để theo đuổi.
Bác sĩ Greyson kết luận rằng các trải nghiệm cận tử “rất đặc biệt ở chỗ các thay đổi về thái độ sống có khả năng duy trì bền bỉ trong dài hạn”. Hầu hết những trải nghiệm đỉnh cao trong đời người rồi sẽ nhạt phai theo thời gian, nhưng sự chuyển biến từ cõi chết trở về dường như là mãi mãi.
Vì sao lại có sức mạnh xoay chuyển lớn lao đến thế? Câu trả lời nằm ở ba món quà tinh thần mà họ nhận được thông qua trải nghiệm này.
Trong nghiên cứu lớn nhất từ trước đến nay về các hệ quả sau cận tử, được công bố vào năm 2024 trên tạp chí chuyên ngành Resuscitation, Bác sĩ Long đã so sánh 834 người từng có trải nghiệm cận tử với nhóm đối chứng gồm 42 người cũng từng chạm trán với tử thần nhưng không có trải nghiệm cận tử.
Ba yếu tố sau đây liên tục xuất hiện trong các phân tích của ông và trong lời tự thuật của những người trong cuộc, đóng vai trò như chiếc bánh răng thúc đẩy sự thay đổi. Yếu tố đầu tiên là điều mà hầu hết các phân tích thông thường về NDE dừng lại. Nhưng chính hai yếu tố sau mới thực sự là thứ đập đi xây lại một cuộc đời.
1. Tâm thức vẫn tồn tại sau khi qua đời

Điều đầu tiên mà gần như mọi người từng trải qua cận tử đều khẳng định là họ khám phá ra, ngay trong chính khoảnh khắc ấy, rằng sự chấm dứt của cơ thể vật lý không phải là dấu chấm hết cho nhận thức.
Dougherty cảm thấy mình nhẹ nhàng bay lên khỏi thể xác và đứng nhìn các nhân viên y tế đang cuống cuồng cấp cứu cho “cái xác” của chính mình ngay trên vỉa hè trước hộp đêm. Những người khác cũng mô tả trải nghiệm tách rời khỏi thân xác trong phòng mổ, trong đống đổ nát của xe hơi hay trên giường bệnh, chứng kiến mọi việc xung quanh với một sự tỉnh táo và rõ ràng đến kinh ngạc. Nhiều người quả quyết rằng cảm giác lúc đó còn chân thực hơn cả thực tại này.
Trong phân tích của Bác sĩ Long đối với hơn 200 trường hợp quan sát trải nghiệm thoát xác từ cơ sở dữ liệu của mình, ông nhận thấy rằng hơn 98% những gì người cận tử mô tả về những gì họ nhìn thấy và nghe thấy trong lúc hoàn toàn bất tỉnh đều chính xác đến từng chi tiết nhỏ khi đối chiếu lại thực tế.
2. Quay lại với cùng một sứ mệnh

Yếu tố thứ hai chính là chất xúc tác biến đổi một trải nghiệm tâm linh thành một lối sống hoàn toàn mới.
Dougherty đã bỏ lại sau lưng ánh hào quang và cuộc sống nhung lụa cũ để giúp đỡ người khác. Ông kể lại rằng, trong chuyến hành trình cận tử, một thực thể ánh sáng đã bảo ông hãy làm công việc thiện nguyện, phụng sự và biến việc cầu nguyện thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hằng ngày. Trở về trần thế, ông cai nghiện, bỏ rượu và dành suốt 30 năm cuộc đời để viết sách, diễn thuyết với tâm nguyện truyền cảm hứng sống lành mạnh cho thế gian.
Sau này, ông viết trong cuốn sách của mình, “Fast Lane to Heaven” (Đường bay đến Thiên đường): “Ban đầu, sứ mệnh của tôi chưa được định hình rõ ràng, nhưng giờ đây tôi thấy rằng mỗi ngày trôi qua, nó lại càng được hiển hiện rõ nét hơn.”
Một trường hợp kinh điển khác là Dannion Brinkley, người bị sét đánh trúng vào ngày 17 tháng 9 năm 1975 khi đang nói chuyện điện thoại tại Aiken, bang South Carolina. Ông đã chết lâm sàng trong 28 phút. Ông nhớ như in việc các thực thể ánh sáng đã căn dặn ông phải dùng những gì mình vừa được trải nghiệm để giúp đỡ những người đang hấp hối.
Vào năm 1997, ông đồng sáng lập tổ chức phi lợi nhuận The Twilight Brigade, với sứ mệnh thiêng liêng: đảm bảo không có bất kỳ người cựu chiến binh nào phải cô độc trong giờ phút lâm chung. Ông đã tích lũy được hơn 34,000 giờ làm tình nguyện viên tại các trung tâm chăm sóc giảm nhẹ (hospice) và đã tự tay tiễn biệt hơn 2,000 con người trong những giờ phút cuối cùng của đời họ.
Sứ mệnh mới của mỗi người bước ra từ trải nghiệm cận tử đều được xây dựng lại từ đống tro tàn, và thường phải đánh đổi bằng những cái giá rất đắt về mặt cá nhân (từ bỏ sự nghiệp đỉnh cao, đóng cửa công việc kinh doanh hái ra tiền, hàng thập kỷ làm việc không lương). Mô thức này xuất hiện đồng đều và nhất quán trong nhiều trường hợp, khiến các nhà nghiên cứu như Bác sĩ Long dần xem đây là một đặc tính định hình của hiện tượng cận tử, chứ không đơn thuần là một tác dụng phụ ngẫu nhiên.
3. Sự chỉ dẫn tâm linh cao cả

Một số người trải qua NDE trở về không chỉ với một sứ mệnh, mà còn với một tiêu chuẩn cao cả hơn về lòng thiện lương và một ý niệm sáng rõ hơn về cách sống tốt đẹp.
Đôi khi, thông điệp được trao gửi bởi một người bạn quá cố như trường hợp của Dougherty. Đôi khi, nó được truyền tải bởi những “thực thể ánh sáng”. Nội dung của sự chỉ dẫn có thể muôn màu muôn vẻ, nhưng cấu trúc thì luôn đồng nhất: Những người trải qua cận tử được cho xem lại toàn bộ cuốn phim cuộc đời mình, nhưng dưới lăng kính và cảm xúc của chính những người chịu ảnh hưởng từ họ.
Họ cảm nhận được một cách sâu sắc những gì mình đã gây ra cho người khác, được đo lường bằng một chuẩn mực đạo đức phổ quát của vũ trụ, từ đó đạt được một sự thấu hiểu mang tính trực giác về đúng và sai.
Chính quá trình nhìn lại cuộc đời này là thứ khiến cho sự chuyển hóa sau đó trở nên bền vững trường tồn. Sự lột xác này không xây dựng trên niềm tin tôn giáo thông thường vào thế giới bên kia, bởi có biết bao người tin vào điều đó nhưng lối sống của họ vẫn không thay đổi.
Sự chuyển biến này được đúc kết từ chính trải nghiệm khi họ thấy mình được thấu suốt từ bên trong tâm can của từng mảnh đời mà họ từng chạm đến, và được đo lường bằng một chuẩn mực của sự thiện lương — điều mà họ không thể tự mình thêu dệt hay ngụy tạo nên.
Sự kết hợp của cả ba yếu tố này, được truyền tải trọn vẹn trong một trải nghiệm duy nhất, chính là thứ có đủ quyền năng làm thay đổi một cuộc đời.
Mô thức này xuất hiện ở mọi nơi, bất kể văn hóa, tuổi tác, chủng tộc hay niềm tin tôn giáo trước đó của người trải qua cận tử là gì.
Bản thân tôi cũng đã tận mắt chứng kiến mô thức này. Trong suốt sáu tháng qua, khi thực hiện bộ phim tài liệu “Final Hours”, tôi đã có cơ hội gặp gỡ một cựu bác sĩ phẫu thuật thần kinh tại Harvard, người từng rơi vào hôn mê sâu do viêm màng não; một cầu thủ bóng chày trường đại học có trái tim ngừng đập ngay trên bàn phẫu thuật; một cô gái trẻ gặp tai nạn xe hơi trực diện kinh hoàng, và một bệnh nhân ung thư bị suy đa tạng trong phòng hồi sức tích cực.
Tất cả họ đều đã chạm ngõ tử thần, quay trở lại và thay đổi mãi mãi.
Trải nghiệm cận tử của họ không ai giống ai, nhưng những gì họ lựa chọn để sống tiếp sau đó thì lại hoàn toàn tương đồng.
Bộ phim tài liệu ra mắt vào ngày 10 tháng 6, sẽ mở rộng chuỗi phóng sự “Where Does Consciousness Come From?” (Linh hồn đến từ đâu?) để truyền tải một điều thật khó diễn tả bằng lời: cách những con người này trò chuyện, ánh mắt và biểu cảm trên gương mặt họ, cùng một sự tĩnh lặng, điềm nhiên đặc biệt của một tâm hồn không còn sợ hãi cái chết, vì đã tìm thấy một mục đích sống đích thực cho cuộc đời mình.
(Bài viết có sự đóng góp của Tiến sĩ Đổng Vũ Hồng).
Theo The Epoch Times
Đại Hải biên dịch
Từ khóa cận tử

































