Ngày 17/4, Thủ tướng Anh Keir Starmer và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố sẽ dẫn dắt một sáng kiến nhằm bảo vệ quyền tự do hàng hải tại eo biển Hormuz.

Thủ tướng Anh Keir Starmer và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron bắt tay nhau trước cuộc họp khẩn cấp của châu Âu tại Điện Élysée ở Paris vào ngày 17/2/2025. (Ảnh: Shutterstock)

Theo tuyên bố chung của hai nước, sáng kiến này gồm 3 điểm chính.

Thứ nhất, Anh và Pháp kêu gọi mở lại ngay lập tức eo biển Hormuz một cách vô điều kiện và không hạn chế. Tuyên bố nhấn mạnh rằng quyền quá cảnh không bị cản trở hoặc thu phí là nền tảng của thương mại quốc tế.

Thứ hai, hai nước tái khẳng định ủng hộ vai trò của Tổ chức Hàng hải Quốc tế trong việc đảm bảo an toàn cho thuyền viên và tàu thuyền.

Tuyên bố cho biết Anh và Pháp sẽ tiếp tục phối hợp với ngành vận tải biển nhằm sớm khôi phục hoạt động khi điều kiện cho phép, bao gồm trao đổi với các hãng tàu, công ty bảo hiểm và các tổ chức trong ngành.

Thứ ba, hai nước sẽ thành lập một “phái bộ đa quốc gia độc lập, mang tính phòng vệ và được giới hạn nghiêm ngặt” nhằm bảo vệ tàu thương mại, trấn an các công ty vận tải biển, đồng thời triển khai hoạt động rà phá thủy lôi sớm nhất có thể khi đạt được thỏa thuận ngừng bắn bền vững.

Tuyên bố của Anh và Pháp được đưa ra trong bối cảnh Iran và Mỹ cùng thông báo mở lại eo biển Hormuz.

Trước đó cùng ngày, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết, sau khi Israel và lực lượng Hezbollah tại Lebanon đạt được thỏa thuận ngừng bắn, Iran sẽ mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz trong thời gian ngừng bắn.

Đáp lại, Tổng thống Mỹ Donald Trump bày tỏ sự ủng hộ, đồng thời nhấn mạnh rằng các biện pháp phong tỏa trên biển của Mỹ đối với Iran vẫn được duy trì cho đến khi hai bên đạt được thỏa thuận. Ông cũng cho biết Iran đã đồng ý không bao giờ đóng cửa eo biển Hormuz nữa.

Lý Ngọc t/h