Cuba công bố danh sách hơn 2.000 tù nhân được đặc xá

Chính quyền Cuba gần đây đã công bố danh sách đặc xá quy mô lớn, liên quan đến hơn 2.000 tù nhân. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Havana và Washington tiếp tục đàm phán về nhiều vấn đề gây tranh cãi như tù nhân chính trị, nhân quyền và kinh tế, đồng thời cho thấy quan hệ Mỹ – Cuba gần đây lại có dấu hiệu nóng lên.

Theo sắc lệnh tổng thống được công báo chính thức của Cuba công bố hôm thứ Hai (25/5), Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel đã ký lệnh ân xá vào ngày 3/4, trao “lệnh đặc xá hoàn toàn và cuối cùng” cho các tù nhân trong danh sách. Chính phủ Cuba mô tả đây là một “hành động mang tính nhân đạo và thể hiện chủ quyền quốc gia”. Một số tù nhân trước đó đã lần lượt được trả tự do.

Đây là lần thứ hai trong năm nay chính phủ Cuba công bố chương trình đặc xá quy mô lớn, đồng thời cũng là đợt lớn nhất trong những năm gần đây. Khi lần đầu công bố kế hoạch hồi tháng 4, chính phủ Cuba cho biết sẽ trả tự do cho hơn 2.000 người đang bị giam giữ, nhưng không công khai danh sách cụ thể.

Hiện vẫn chưa thể xác nhận liệu trong số những người được ân xá lần này có bao gồm những người bị bắt sau các cuộc biểu tình chống chính phủ trên toàn quốc năm 2021 hay không. Khi đó, Cuba chứng kiến làn sóng biểu tình lớn nhất trong nhiều thập kỷ do người dân bất mãn với tình trạng kinh tế khó khăn, thiếu hụt hàng hóa và mất điện kéo dài. Sau đó, nhiều người biểu tình đã bị bắt giữ.

Chính phủ Cuba từ lâu phủ nhận sự tồn tại của “tù nhân chính trị” trong nước và cho rằng những người bị bắt liên quan đến các tội danh như gây rối trật tự công cộng, chống người thi hành công vụ, cướp bóc và phá hoại tài sản công. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, nhiều nhân vật đối lập nổi tiếng cùng người tham gia biểu tình năm 2021 đã lần lượt được trả tự do thông qua các thỏa thuận và chương trình đặc xá khác nhau.

Đàm phán Mỹ – Cuba tiếp diễn, khẩu chiến ngoại giao leo thang

Thông báo đặc xá được đưa ra trong lúc Cuba và Mỹ đang tiến hành các cuộc đàm phán căng thẳng liên quan đến tù nhân chính trị, kinh tế và các lệnh trừng phạt.

Đầu tháng 4, nhà ngoại giao cấp cao nhất của Cuba tại Washington đã công khai kêu gọi Mỹ hỗ trợ phục hồi nền kinh tế Cuba, và ngay ngày hôm sau chính phủ Cuba đã công bố kế hoạch đặc xá quy mô lớn này.

Tuy nhiên, quan hệ Mỹ – Cuba gần đây tiếp tục xấu đi khi chính phủ Mỹ gia tăng sức ép đối với Cuba trong những tháng qua. Ngày 20/5, phía Mỹ thông báo đưa ra cáo buộc liên quan đến âm mưu ám sát nhằm vào cựu lãnh đạo Cuba Raúl Castro, khiến căng thẳng song phương leo thang hơn nữa.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio sau đó cho biết khả năng Mỹ và Cuba đạt được một thỏa thuận hòa giải toàn diện thông qua đàm phán là “không cao”.

Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodríguez Parrilla thì đáp trả rằng phát biểu của ông Rubio là hành động “kích động xâm lược quân sự”.