Iraq và Syria hợp tác, khôi phục tuyến đường thay thế cho eo biển Hormuz

Trương Đình
•
Chủ Nhật, 19/07/2026

Iraq và Syria hôm thứ Sáu (17/7) đã ký một thỏa thuận tại thủ đô Washington của Mỹ nhằm sửa chữa và tái thiết một đường ống vận chuyển dầu, qua đó mở ra một tuyến đường thay thế để tránh eo biển Hormuz. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump đang nỗ lực giảm sự phụ thuộc của hoạt động vận chuyển dầu quốc tế vào eo biển Hormuz.

Bukha, OMAN – NGÀY 28/5/2021: Đường bờ biển Iran gần eo biển Hormuz. (Ảnh minh họa: Shutterstock)

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright chủ trì lễ ký kết. Đại diện ký thỏa thuận cho hai nước là ông Bassem Abdul Karim Nasr, Tổng giám đốc Công ty Dầu mỏ Basra của Iraq, và ông Youssef Qablawi, Tổng giám đốc Công ty Dầu mỏ Syria.

Theo CNBC, dữ liệu của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) cho thấy đường ống này kéo dài từ Kirkuk ở miền Bắc Iraq đến bờ biển Địa Trung Hải của Syria, với công suất thiết kế 700.000 thùng dầu/ngày. Đường ống đã ngừng hoạt động do bị hư hại kể từ khi Chiến tranh Iraq bùng nổ vào năm 2003.

Trước lễ ký kết, ông Wright nói: “Iraq còn rất nhiều dư địa để phát triển, có thể tăng sản lượng dầu, giảm sự phụ thuộc vào các nước láng giềng thù địch, đồng thời mang lại tự do, thịnh vượng và nguồn năng lượng dồi dào cho Iraq”.

Bộ Ngoại giao Mỹ hoan nghênh việc ký kết thỏa thuận. Bộ này ra tuyên bố cho biết Mỹ hoan nghênh việc Iraq và Syria xác định việc khôi phục và tái thiết đường ống dẫn dầu thô Iraq–Syria “là một dự án cơ sở hạ tầng ưu tiên có ý nghĩa chiến lược song phương và khu vực”.

Tuyên bố viết: “Hai nước đều nhận thức được mục tiêu chiến lược là khôi phục một hành lang năng lượng quan trọng. Hành lang năng lượng này sẽ kết nối hoạt động sản xuất dầu của Iraq với các thị trường xuất khẩu ở Địa Trung Hải và các thị trường rộng lớn hơn”.

“Mỹ hoan nghênh sự tham gia của một tập đoàn quốc tế do Mỹ dẫn đầu vào dự án, chịu trách nhiệm triển khai về mặt kỹ thuật và tài chính. Sau khi hoàn tất việc khôi phục, dự án mang tính đột phá này ban đầu sẽ có khả năng vận chuyển 2 triệu thùng dầu thô mỗi ngày,” tuyên bố cho biết.

Hôm thứ Ba (14/7), Thủ tướng Iraq Ali al-Zaidi đã gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng và đạt được một số thỏa thuận. Ông Zaidi cho biết việc lựa chọn Mỹ làm điểm đến cho chuyến công du quốc tế đầu tiên thể hiện mối quan hệ kinh tế quan trọng giữa Iraq và Mỹ.

Ông Trump gặp tân Thủ tướng Iraq tại Nhà Trắng, đạt nhiều thỏa thuận

Iraq là quốc gia sản xuất dầu lớn thứ hai trong Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC). Sau khi chiến tranh Iran bùng nổ vào cuối tháng Hai năm nay, hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz bị gián đoạn, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến Iraq. Do có ít lựa chọn về đường ống dẫn dầu, Iraq chỉ có thể dựa vào thành phố cảng Basra ở miền Nam, bên bờ Vịnh Ba Tư, để đưa dầu ra thị trường toàn cầu.

Theo dữ liệu của OPEC, sản lượng dầu của Iraq trong tháng Sáu đã giảm hơn 50%, xuống còn khoảng 1,9 triệu thùng/ngày, so với khoảng 4,2 triệu thùng/ngày trước khi chiến tranh Iran bùng nổ vào tháng Hai.

Một số quốc gia vùng Vịnh cũng muốn mở rộng công suất vận chuyển của các đường ống dẫn dầu nhằm giảm sự phụ thuộc vào eo biển Hormuz. Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đang xây dựng tuyến đường ống thứ hai đến cảng Fujairah bên vịnh Oman. Tuyến đường này sẽ giúp tăng gấp đôi năng lực xuất khẩu dầu của nước này bên ngoài eo biển Hormuz.

Ngày 7/7, Reuters dẫn lời các nguồn tin am hiểu cho biết Ả Rập Xê Út đang cân nhắc mở rộng đường ống dẫn dầu đến Biển Đỏ, qua đó tăng công suất vận chuyển thêm 2 triệu thùng/ngày.