Rạng sáng thứ Bảy (28/2), Mỹ và Israel đã tiến hành các cuộc tấn công quân sự nhằm vào Iran. Nhìn chung, cuộc tấn công được ủng hộ bởi các nghị sĩ từ lưỡng đảng Hoa Kỳ, tuy có sự bất đồng nhỏ về cách thức thực hiện và có một số người phản đối.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ. (Nguồn: Alessio Catelli / Shutterstock)

Lãnh đạo phe đa số Thượng viện John Thune

Lãnh đạo phe đa số Thượng viện, Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa bang Nam Dakota John Thune, đã ca ngợi hành động của Tổng thống Trump, cho rằng đây là bước đi được thực hiện sau khi mọi con đường ngoại giao đã cạn kiệt.

Trong một tuyên bố, ông Thune nói: “Trong nhiều năm qua, Iran không ngừng mở rộng chương trình hạt nhân, gia tăng kho tên lửa đạn đạo và tiếp tục hậu thuẫn các tổ chức khủng bố trong khu vực, tạo ra mối đe dọa rõ ràng và không thể chấp nhận được đối với binh sĩ Mỹ, người dân khu vực và nhiều đồng minh của chúng ta.”

Ông nhấn mạnh: “Mặc dù Tổng thống và chính quyền đã nỗ lực không ngừng, chế độ Iran đã từ chối giải quyết hòa bình các vấn đề an ninh quốc gia này thông qua con đường ngoại giao. Tôi hoan nghênh Tổng thống Trump đã hành động để vô hiệu hóa các mối đe dọa đó.”

Lãnh đạo phe đa số Thượng viện John Thune (Đảng Cộng hòa, Nam Dakota) phát biểu với báo giới tại Điện Capitol vào ngày 19 tháng 12 năm 2023. (Nguồn ảnh: Alex Wong/Getty Images)

Đầu tuần này, trước khi diễn ra cuộc không kích, ông Thune từng nói rằng mục tiêu quan trọng nhất trong các cuộc đàm phán với Iran là “ngăn chặn họ sở hữu năng lực hạt nhân”.

Ông cũng bổ sung: “Theo quan điểm của tôi, nếu muốn tạo ra thay đổi ở đó, tốt nhất là hướng tới thay đổi lãnh đạo và thay đổi chế độ.”

Đầu tuần, ông cùng các lãnh đạo Quốc hội khác đã nghe Ngoại trưởng Marco Rubio báo cáo tình hình. Một nguồn tin cho Fox News biết ông Thune và Chủ tịch Hạ viện, Dân biểu Đảng Cộng hòa bang Louisiana Mike Johnson, đã được thông báo trước khi cuộc không kích diễn ra.

Ông Thune nói thêm: “Tôi cảm ơn Ngoại trưởng Rubio đã cập nhật thông tin trong tuần này và mong chờ các quan chức chính quyền sẽ báo cáo đầy đủ cho tất cả các Thượng nghị sĩ về các hành động quân sự này. Tôi ca ngợi sự dũng cảm của các binh sĩ đã thực hiện nhiệm vụ và cầu nguyện cho sự an toàn của những người đang ở trong tình thế nguy hiểm.”

Lãnh đạo phe thiểu số Thượng viện Chuck Schumer

Lãnh đạo phe thiểu số Thượng viện Chuck Schumer (Đảng Dân chủ, New York) hôm 17/1/2024 ở Washington, DC. (Ảnh: Samuel Corum/ Getty Images)

Trong khi đó, Lãnh đạo phe thiểu số Thượng viện, Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ bang New York Chuck Schumer, cho rằng chính quyền Trump chưa cung cấp “những chi tiết then chốt về phạm vi và tính cấp bách của mối đe dọa từ Iran” cho Quốc hội và người dân Mỹ.

Trong tuyên bố, ông Schumer nói: “Chính quyền phải báo cáo với Quốc hội, bao gồm việc lập tức tổ chức họp kín cho toàn bộ Thượng nghị sĩ và điều trần công khai để trả lời những câu hỏi vô cùng quan trọng này. Thượng viện cần sớm họp lại và thông qua nghị quyết của chúng tôi nhằm tái khẳng định trách nhiệm hiến định trong việc thực thi Đạo luật Quyền lực Chiến tranh.”

Ông cho rằng việc đối phó với các hoạt động của Iran trong khu vực, tham vọng hạt nhân và sự đàn áp người dân nước này đòi hỏi “sức mạnh, quyết tâm, phối hợp khu vực và một chiến lược rõ ràng” từ Mỹ.

Thượng nghị sĩ McConnell: Chế độ Iran không đáng được cảm thông

Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa bang Kentucky Mitch McConnell. (Nguồn: Christopher Halloran/ Shutterstock)

Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa bang Kentucky Mitch McConnell khẳng định chế độ Iran không đáng nhận bất kỳ sự cảm thông nào.

Trong một bài đăng trên nền tảng X, ông viết: “Nước Cộng hòa Hồi giáo Iran coi khẩu hiệu “Tiêu diệt nước Mỹ; Tiêu diệt Israel” là trụ cột cốt lõi của chế độ tàn bạo của họ. Trong nhiều thập kỷ, họ dùng bạo lực và đàn áp trong nước, đồng thời xuất khẩu bạo lực và khủng bố ra nước ngoài.”

Ông tiếp tục: “Hôm nay, tôi cầu nguyện cho những quân nhân Mỹ dũng cảm và các binh sĩ Israel đang thực hiện ‘Chiến dịch Cơn Thịnh Nộ Sử Thi’. Tôi cũng cầu nguyện cho người dân Iran — những người đã đấu tranh trong thời gian dài để giành quyền quyết định tương lai của chính mình.”

Ông McConnell nhấn mạnh: “Một chế độ lấy việc sát hại người Ả Rập, người Israel, người Mỹ và cả chính người dân của mình làm mục tiêu thì không đáng được cảm thông.”

Các thượng nghị sĩ khác

Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ bang Virginia Tim Kaine kêu gọi Thượng viện lập tức trở lại Washington để kiểm soát quyền lực chiến tranh của Tổng thống liên quan đến Iran.

Ngược lại, Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ bang Pennsylvania John Fetterman đã công khai ủng hộ cuộc tấn công của Tổng thống Trump. Ông viết trên mạng xã hội X: “Tổng thống Trump sẵn sàng làm điều đúng đắn và cần thiết để đạt được hòa bình thực sự trong khu vực. Cầu Chúa phù hộ nước Mỹ, quân đội vĩ đại của chúng ta và Israel.”

Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa bang Nam Carolina Lindsey Graham hôm thứ Bảy cho rằng khả năng sụp đổ của chế độ Iran có thể tạo ra “biến động địa chính trị lớn nhất ở Trung Đông trong hàng nghìn năm”, đồng thời kêu gọi Ả Rập Xê Út công nhận Israel nếu chính quyền Tehran sụp đổ.

Trong chương trình “Fox & Friends”, ông Graham nói: “Nếu Ả Rập Xê Út — tiếng nói quan trọng nhất của Hồi giáo — công nhận nhà nước Do Thái duy nhất, thì đó sẽ là đòn giáng vào chủ nghĩa khủng bố còn mạnh hơn cả bom đạn.”

“Con tàu mẹ của chủ nghĩa khủng bố sắp chìm,” ông nói.

Chủ tịch Hạ viện Mỹ Mike Johnson

Chủ tịch Hạ viện Mỹ Mike Johnson phát biểu tại Quốc hội Anh vào thứ Ba (20/1/2026). (Ảnh chụp màn hình C-SPAN)
Chủ tịch Hạ viện Mỹ Mike Johnson cho biết nhóm lãnh đạo Quốc hội được gọi là “Nhóm 8 người” đã được báo cáo chi tiết từ đầu tuần về khả năng cần tiến hành hành động quân sự đối với Iran. Ông sau đó ra tuyên bố nói rằng chế độ Iran đang phải đối mặt với hậu quả do chính các hành vi sai trái của mình gây ra.

Sáng thứ Bảy, trong tuyên bố đăng trên nền tảng X, ông Johnson viết:

“Hôm nay, Iran đang phải đối mặt với những hậu quả nghiêm trọng từ các hành động tà ác của mình. Tổng thống Trump và chính quyền đã nỗ lực hết sức để đáp trả tham vọng và hoạt động phát triển hạt nhân liên tục của chế độ Iran, cũng như các hoạt động khủng bố và việc sát hại người Mỹ — thậm chí cả chính người dân của họ — thông qua các biện pháp hòa bình và ngoại giao.”

“Trong nhiều thập kỷ, Iran vừa ngang nhiên duy trì chương trình hạt nhân, vừa trang bị và tài trợ cho Hamas, Hezbollah cùng các tổ chức khủng bố được quốc tế công nhận khác. Iran và các lực lượng ủy nhiệm của họ đe dọa sinh mạng người Mỹ, phá hoại các lợi ích cốt lõi của chúng ta, làm suy yếu một cách có hệ thống sự ổn định của Trung Đông và đe dọa an ninh của toàn bộ phương Tây.”

“Đầu tuần này, ‘Nhóm 8 người’ (8 lãnh đạo Quốc hội) đã được báo cáo chi tiết rằng có thể cần tiến hành hành động quân sự để bảo vệ quân đội và công dân Mỹ tại Iran. Sau đó, tôi đã nhận được cập nhật từ Ngoại trưởng Rubio và sẽ tiếp tục duy trì liên lạc chặt chẽ với Tổng thống cùng Bộ Quốc phòng khi chiến dịch được triển khai.”

“Chúng tôi cầu nguyện cho sự an toàn của các quân nhân dũng cảm và các đồng minh tham gia ‘Chiến dịch Cơn Thịnh Nộ Sử Thi’. Cầu Chúa phù hộ họ, và cầu Chúa phù hộ nước Mỹ.”

Một phát ngôn viên cho biết, trước khi tiến hành không kích Iran, chính quyền Trump đã thông báo cho ông Johnson. Trước khi chiến dịch Mỹ–Israel bắt đầu, ông cũng đã nhận được cuộc gọi từ Ngoại trưởng Marco Rubio.

Theo thông lệ, Chính phủ Mỹ thường thông báo cho lãnh đạo Quốc hội trước khi thực hiện các hành động quân sự lớn. Vài tuần trước, khi Mỹ tham gia chiến dịch bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro, Quốc hội cũng đã được thông tin trước.

Dân biểu Đảng Dân chủ bang Ohio Greg Landsman ra tuyên bố cho rằng chính quyền Iran từ lâu đã phá hoại sự ổn định Trung Đông, và các cuộc không kích của Mỹ “nhắm vào cơ sở hạ tầng quân sự — đồng thời cảnh báo dân thường Iran tránh xa các mục tiêu quân sự này”.

Ông Landsman nói: “Mỹ đang phá hủy tên lửa và bom của Iran để ngăn chúng tiếp tục cướp đi sinh mạng. Trong nhiều thập kỷ, chế độ Iran đã gây ra hỗn loạn và đổ máu thông qua Hezbollah ở Lebanon, Hamas tại Gaza và lực lượng Houthi ở Yemen, trong khi người dân Iran phải chịu đựng đau khổ. Tháng trước, khi người dân Iran đứng lên phản đối chế độ, họ đã bị đàn áp khiến hàng chục nghìn người thiệt mạng.”

“Tôi hy vọng tất cả người dân trong khu vực — từ người Iran, Lebanon, Palestine, Syria, Iraq, Jordan đến Israel — đều có thể được hưởng nền hòa bình lâu dài. Tôi hy vọng các cuộc tấn công chính xác nhằm vào mục tiêu quân sự của chế độ Iran sẽ chấm dứt bạo lực và đổ máu, mở đường cho hòa bình bền vững trong khu vực.”

Dù không trực tiếp nhắc đến Tổng thống Trump, ông Landsman cảm ơn các binh sĩ Mỹ đang đồn trú trong khu vực và nói: “Cầu mong hòa bình cuối cùng sẽ đến.”

Thống đốc bang California Newsom: Lãnh đạo Iran phải từ chức

Thống đốc bang California Gavin Newsom (Ảnh: Gage Skidmore/ Wikimedia)

Thống đốc bang California, thành viên Đảng Dân chủ Gavin Newsom, đã phản ứng trước quyết định tấn công Iran của Tổng thống Trump trong một bài đăng trên mạng xã hội hôm thứ Bảy.

“Chế độ Iran tham nhũng và đàn áp không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân,” ông Newsom — người được xem là ứng viên tiềm năng cho cuộc đua vào Nhà Trắng năm 2028 — viết trên X. “Giới lãnh đạo Iran phải từ chức.”

Tuy nhiên, ông cũng chỉ trích hành động của Tổng thống Trump, cho rằng ông đã “phát động một cuộc chiến bất hợp pháp và nguy hiểm mà không đưa ra lý do chính đáng với người dân Mỹ, điều này sẽ đe dọa sinh mạng các quân nhân Mỹ và gia đình họ.”

Thị trưởng New York Zohran Mamdani

Ông Zohran Mamdani trong buổi tuyên thệ nhậm chức tại Tòa thị chính vào buổi chiều ngày 1/1/2026. (Ảnh chụp màn hình YouTube)

Thị trưởng thành phố New York Zohran Mamdani hôm thứ Bảy cho biết, trong khi ông lên án cuộc tấn công mà ông gọi là “thảm khốc” của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, thành phố New York đang triển khai các biện pháp an ninh tăng cường.

“Người dân Mỹ không mong muốn điều này,” ông Mamdani — người vừa gặp Tổng thống Trump tại Nhà Trắng hôm thứ Năm — viết trên X. “Họ không muốn một cuộc chiến khác nhằm thay đổi chế độ. Họ muốn được giải quyết cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt. Họ khao khát hòa bình. Ngay lúc này, tôi tập trung vào việc đảm bảo an toàn cho mọi cư dân New York.”

“Với tinh thần thận trọng cao độ, chúng tôi đang thực hiện các biện pháp phòng ngừa, bao gồm tăng cường phối hợp liên ngành và tăng tuần tra tại các địa điểm nhạy cảm,” ông nói thêm, cho biết đã liên hệ với Ủy viên Cảnh sát và các quan chức quản lý khẩn cấp trước tình hình leo thang ở nước ngoài.

Sở Cảnh sát New York (NYPD) cũng thông báo sẽ tăng cường tuần tra tại các “địa điểm nhạy cảm” trên toàn thành phố.

Ông Mamdani đồng thời gửi thông điệp trực tiếp tới cộng đồng người Mỹ gốc Iran tại New York: “Các bạn là một phần của thành phố này — là hàng xóm, chủ doanh nghiệp nhỏ, sinh viên, nghệ sĩ, người lao động và lãnh đạo cộng đồng của chúng tôi. Các bạn sẽ được an toàn ở đây.”