Sáng sớm ngày 9/1/2026 (giờ địa phương), quân đội và lực lượng thực thi pháp luật Mỹ đã thành công chặn giữ một tàu chở dầu mang tên Olina bị nghi thuộc “hạm đội ma” (ghost fleet) tại vùng biển quốc tế ở Caribe, và đặt con tàu này dưới quyền kiểm soát của Mỹ. Đây là một trong chuỗi các hoạt động đánh chặn trên biển của Mỹ nhằm vào những tàu bị cáo buộc vi phạm lệnh trừng phạt và vận chuyển dầu thô Venezuela bị cấm vận.

Ảnh chụp màn hình từ một video do Bộ trưởng An ninh Nội địa Hoa Kỳ Kristi Noem công bố vào ngày 9/1/2026 cho thấy Lực lượng Bảo vệ bờ biển Hoa Kỳ lên tàu và bắt giữ tàu chở dầu Olina ở vùng biển quốc tế phía đông Biển Caribe. (Tài khoản X của Bộ trưởng An ninh Nội địa Hoa Kỳ Kristi Noem)

Bộ Tư lệnh miền Nam Hoa Kỳ (U.S. Southern Command) cho biết, chiến dịch tạm giữ lần này do Lực lượng Đặc nhiệm Liên hợp Southern Spear  thực hiện. Cuộc đánh chặn diễn ra trước khi mặt trời mọc, với sự tham gia phối hợp giữa nhóm tác chiến đổ bộ của Hải quân Mỹ và Lực lượng Tuần duyên Hoa Kỳ. Chiến dịch được phát động từ tàu sân bay lớp Nimitz USS Gerald R. Ford, lực lượng Thủy quân Lục chiến và hải quân xuất phát từ tàu, và đã lên boong Olina thành công mà không gặp phải sự kháng cự nào.

Bộ trưởng An ninh Nội địa Mỹ Kristi Noem cho biết, tàu Olina đã rời Venezuela, tìm cách né tránh lực lượng Mỹ và bị bắt giữ tại vùng biển quốc tế. Phía Mỹ tin rằng con tàu này là một thành viên của “hạm đội ma” — nhóm tàu thường sử dụng quốc tịch giả, treo cờ giả và các thủ đoạn khác để né tránh trừng phạt, đồng thời bị nghi ngờ vận chuyển các sản phẩm dầu mỏ đang chịu lệnh trừng phạt của Mỹ và quốc tế. Trên mạng xã hội, bà Noem viết: “Những kẻ phạm tội trên toàn thế giới đã nhận được thông điệp.”

Các đoạn video do phía Mỹ công bố cho thấy trực thăng quân sự Mỹ đã hạ cánh lực lượng xuống boong tàu Olina trong điều kiện ít xáo trộn và nhanh chóng kiểm soát con tàu. Bộ Tư lệnh miền Nam nhấn mạnh trên mạng xã hội: “Lực lượng liên ngành của chúng tôi sáng nay một lần nữa đã gửi đi một thông điệp rõ ràng: tội phạm không có chỗ ẩn náu”.

Theo các dữ liệu công khai, tàu Olina trước đây từng treo cờ của các quốc gia như Đông Timor, và trong nhiều tuần qua đã không phát tín hiệu Hệ thống Nhận dạng Tự động (AIS). Theo cơ sở dữ liệu hàng hải, con tàu này từng bị trừng phạt dưới tên “Minerva M”. Phía Mỹ cho rằng các tàu chở dầu thuộc “hạm đội ma” thường xuyên thay đổi tên tàu và quốc tịch để ngụy trang tuyến vận chuyển, nhằm né tránh lệnh cấm vận đối với dầu mỏ Venezuela cũng như các biện pháp đánh chặn trên biển.

Đây là chiếc tàu chở dầu thứ 5 bị Mỹ chặn giữ gần đây tại vùng biển Caribe và các khu vực lân cận. Những tàu từng bị chặn trước đó bao gồm cả tàu Sophia. Theo báo cáo hành động của Bộ Tư lệnh miền Nam, nhiều cơ quan chính phủ Mỹ đã tham gia vào đợt thực thi pháp luật trên biển này, bao gồm Bộ An ninh Nội địa, Bộ Quốc phòng, Bộ Ngoại giao và Bộ Tư pháp.

Phía Mỹ nhấn mạnh rằng chiến dịch này là một phần của Operation Southern Spear (Chiến dịch Nam Mâu), nhằm cắt đứt dòng lưu thông dầu mỏ liên quan đến việc né tránh trừng phạt và chuỗi tài chính phát sinh từ đó, qua đó ngăn chặn các nguồn tài trợ tiềm tàng cho hoạt động phi pháp. Các quan chức cho biết loạt hành động này phù hợp với luật pháp quốc tế, với mục tiêu tăng cường an ninh hàng hải tại Tây Bán cầu và thực thi các lệnh cấm vận cũng như trừng phạt hiện hành.

Tính đến thời điểm hiện tại, phía Mỹ đã bắt đầu áp giải tàu Olina về Hoa Kỳ để phục vụ công tác điều tra và xử lý tiếp theo. Bộ An ninh Nội địa và Lực lượng Tuần duyên Mỹ chưa công bố quyền sở hữu cuối cùng của con tàu cũng như quy trình pháp lý cụ thể, nhưng các quan chức khẳng định những hành động tương tự sẽ tiếp tục, đồng thời kêu gọi các quốc gia khác hợp tác nhằm tăng cường giám sát và thực thi pháp luật đối với các hành vi né tránh trừng phạt.

Vụ bắt giữ tàu Olina là một phần trong chuỗi chiến dịch gần đây của Mỹ tại Caribe. Trước đó, ngày 7 tháng 1, Mỹ đã bắt giữ tàu Bella 1 treo cờ Nga sau một tuần truy đuổi, đồng thời thu giữ thêm tàu Sophia, cũng bị cáo buộc tham gia vận chuyển dầu trái phép.

Lý Ngọc t/h