USGS: Xác suất xảy ra động đất lớn ở Vịnh San Francisco lên tới 74%

Một nghiên cứu mới của Cơ quan Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ (USGS) cho thấy xác suất xảy ra một trận động đất có cường độ từ 6,7 trở lên tại khu vực Vịnh San Francisco trong 30 năm tới đã tăng từ 72% lên 74%. Các chuyên gia địa chất nhấn mạnh rằng con số này phản ánh xác suất dài hạn, không phải dự đoán một trận động đất sẽ xảy ra vào thời điểm cụ thể.

Theo các nhà nghiên cứu, nguyên nhân khiến xác suất tăng là nghiên cứu trước đó đã được thực hiện hơn 10 năm trước. Trong thời gian này, khu vực có nhiều đứt gãy hoạt động nhưng không xảy ra một trận động đất lớn, khiến ứng suất tiếp tục tích tụ trong lớp vỏ Trái đất.

Trong số các đứt gãy được nghiên cứu, San Andreas ghi nhận mức tăng xác suất lớn nhất, thêm 3,6 điểm phần trăm so với đánh giá trước. Nhà địa chấn học Lucy Jones của USGS cho biết San Andreas là đứt gãy dài nhất California, do đó có khả năng tạo ra những trận động đất lớn nhất.

Tuy nhiên, đứt gãy có xác suất xảy ra đứt gãy trong nghiên cứu không phải San Andreas mà là Hayward-Rogers Creek, với xác suất 34,3%. Hệ thống đứt gãy này nằm tại khu vực East Bay đông dân cư, kéo dài từ Fremont, qua Hayward và Oakland, lên phía bắc đến Santa Rosa.

Mô hình của nghiên cứu cho thấy trong kịch bản nghiêm trọng nhất, nếu các đứt gãy Hayward và Rogers Creek cùng vỡ, khu vực này có thể hứng chịu một trận động đất mạnh tới 7,4 độ Richter. Tuy nhiên, USGS nhấn mạnh đây chỉ là kịch bản mô phỏng, không phải dự đoán rằng trận động đất chắc chắn sẽ xảy ra hoặc sẽ xảy ra vào thời điểm nào.

Jones cảnh báo rằng thời điểm động đất vẫn hoàn toàn không thể dự đoán chính xác. “Nó có thể xảy ra trong một trăm năm nữa, hoặc có thể xảy ra vào ngày mai, hoặc thậm chí là phút tiếp theo”, bà nói.

Người dân East Bay cũng vừa trải qua một trận động đất vào ngày 13/8. Cường độ ban đầu được công bố là 4,1 nhưng sau đó được điều chỉnh xuống 3,8. Một cư dân địa phương kể rằng mọi thứ bắt đầu rung chuyển khiến cô lập tức chạy ra ngoài, trong khi cháu trai hai tuổi rưỡi của cô cũng nhận ra đó là một trận động đất lớn.

Theo Jones, hậu quả của một trận động đất mạnh không chỉ nằm ở số người thương vong mà còn có thể gây cú sốc kinh tế và xã hội nghiêm trọng. “Chúng ta thường đánh giá thấp tác động về mặt xã hội và kinh tế. Chúng ta quá tập trung vào nỗi sợ chết chóc mà bỏ qua nỗi sợ phá sản”, bà cảnh báo.

Trước đây, USGS từng xây dựng mô phỏng HayWired, sử dụng kịch bản động đất mạnh 7,0 dọc đứt gãy Hayward để đánh giá tác động kinh tế – xã hội. Một nghiên cứu công bố năm 2022 ước tính nếu kịch bản này xảy ra, khu vực Vịnh San Francisco có thể thiệt hại khoảng 44,2 tỷ USD trong sáu tháng đầu, tương đương 4,2% tổng sản phẩm khu vực (GRP) chuẩn của California. Nếu doanh nghiệp chủ động giảm thời gian gián đoạn và tìm nguồn cung thay thế, thiệt hại có thể giảm khoảng 43%, xuống 25,3 tỷ USD.

Các dịch vụ thiết yếu như nước, điện và thông tin liên lạc cũng có thể chịu thiệt hại khoảng 1,4 tỷ USD, nhưng con số này được ước tính có thể giảm hơn 80% nếu áp dụng các biện pháp ứng phó phù hợp. USGS nhấn mạnh đây là mô phỏng theo một kịch bản giả định, không phải dự báo thiệt hại thực tế.

Trong khi đó, một nghiên cứu độc lập công bố ngày 20/8 bởi các nhà khoa học tại Đại học Bang San Jose cho rằng đứt gãy San Andreas đang dịch chuyển nhanh hơn dự kiến. Nghiên cứu do Giáo sư Kim Blisniuk dẫn đầu, dựa trên các mẫu thu thập tại Công viên Quận Sanborn, nhưng chưa được bình duyệt và không liên quan đến nghiên cứu mới của USGS.