Tập đoàn Becamex đề xuất cho phép thu hồi đất, chuyển đổi công năng các cơ sở sản xuất công nghệ cũ, chợ truyền thống xuống cấp để tạo quỹ đất phát triển đô thị TOD.

Một chợ truyền thống tại Việt Nam. (Ảnh: Loner Nguyen/shutterstock)

Ngày 27/5, UBND TP.HCM tổ chức hội thảo tham vấn ý kiến doanh nghiệp, tập đoàn liên quan dự thảo luật Đô thị đặc biệt. Tại hội thảo, nhiều doanh nghiệp đề xuất bổ sung thêm các cơ chế phát triển đô thị, hạ tầng và quản lý hành chính cho TP.HCM.

Ông Nguyễn Thế Duy, Phó tổng giám đốc Tập đoàn đầu tư và phát triển công nghiệp Becamex, đề xuất bổ sung quy định cho phép thu hồi đất, chuyển đổi công năng các cơ sở sản xuất sử dụng công nghệ cũ, gây ô nhiễm, không còn phù hợp quy hoạch và các chợ truyền thống xuống cấp để phát triển đô thị TOD.

Theo ông Duy, mô hình TOD hiện chủ yếu gắn với đường sắt đô thị nhưng trên thực tế đây còn là công cụ tổ chức lại không gian phát triển đô thị, tạo thêm nguồn lực tài chính cho hạ tầng.

Đại diện Becamex kiến nghị mở rộng phạm vi áp dụng mô hình TOD đối với các tuyến đường sắt quốc gia, ga hành khách, ga hàng hóa, cảng cạn, trung tâm logistics, khu thương mại tự do, cảng biển và các đầu mối giao thông có lưu lượng lớn.

Theo đề xuất, việc chuyển đổi công năng các khu đất sản xuất cũ hoặc công trình xuống cấp sẽ giúp hình thành quỹ đất cho các khu vực TOD, đồng thời chuyển đổi mô hình hoạt động từ sản xuất truyền thống sang các tổ hợp dịch vụ, thương mại và đô thị.

Ông Duy cho rằng giải pháp này có thể giúp giảm áp lực chi phí giải phóng mặt bằng và hạn chế các rủi ro pháp lý, xã hội trong quá trình triển khai dự án.

Đại diện Becamex cũng đề cập phương án sử dụng quỹ đất và tài sản hiện có để hỗ trợ công tác bồi thường, tạo đồng thuận với người dân và doanh nghiệp thuộc diện di dời.

Ngoài nội dung liên quan phát triển TOD, ông Duy còn đề nghị bổ sung vai trò kinh tế nhà nước trong dự thảo luật Đô thị đặc biệt, đặc biệt tại các lĩnh vực như hạ tầng, logistics, khu công nghiệp, y tế, giáo dục và các công trình trọng điểm.

Tại hội thảo, ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp TP.HCM, bày tỏ đồng ý với việc mở rộng cơ chế hợp tác công – tư trong dự thảo luật.

Ông Hòa cho rằng các mô hình như đầu tư công – quản lý tư hoặc đầu tư tư – sử dụng công cần được mở rộng thêm sang lĩnh vực hạ tầng.

Ông lấy ví dụ nhà nước có thể đầu tư tuyến metro nhưng giao doanh nghiệp tư nhân quản lý vận hành nhằm tạo thêm nguồn lực tham gia từ khu vực tư nhân.

Liên quan quỹ bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, ông Hòa cho biết quỹ này đã được thành lập từ lâu nhưng hiệu quả hoạt động chưa cao.

Theo ông Hòa, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn gặp khó khăn khi tiếp cận vốn vay do hạn chế về tài sản bảo đảm. Vì vậy, nhà nước cần bổ sung nguồn vốn cho quỹ bảo lãnh tín dụng để hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn dễ hơn.

Trong khi đó, ông Đinh Hồng Kỳ, Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Xanh TP.HCM, đề nghị luật hóa quy trình giải quyết thủ tục hành chính, quy định rõ người xử lý, thời hạn giải quyết và trách nhiệm nếu chậm trễ.

Ông Kỳ cho rằng TP.HCM cần chuyển từ mô hình quản lý theo quy trình sang quản trị theo kết quả, đồng thời xây dựng nền hành chính số với hệ thống dữ liệu dùng chung và đầu mối xử lý tập trung.

Theo đề xuất của ông Kỳ, các doanh nghiệp tuân thủ tốt nên được giảm tần suất thanh tra, kiểm tra; những dữ liệu đã có thì không yêu cầu nộp lại nhiều lần.

Ngoài ra, ông cũng đề xuất bổ sung cơ chế mặc nhiên chấp thuận hoặc yêu cầu giải trình trách nhiệm với các hồ sơ xử lý quá hạn.

Đại diện Hội Doanh nghiệp Xanh TP.HCM còn kiến nghị dự thảo luật cần có cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với các ngành nghề mới, công nghệ mới và các mô hình đổi mới sáng tạo.

Theo đề xuất, các cơ chế thử nghiệm cần quy định rõ phạm vi áp dụng, thời hạn thực hiện, miễn trừ pháp lý có kiểm soát và cơ chế đánh giá dựa trên dữ liệu thực tế.

Ông Kỳ cho rằng nếu luật chỉ bổ sung thêm một số ưu đãi mà chưa tạo được cơ chế tự chủ thực chất, cơ chế xử lý nhanh và nền hành chính số dựa trên dữ liệu thì TP.HCM sẽ khó tạo được bước phát triển mới.

Lan Anh