Từ năm 2027, tổng điểm cộng cho chứng chỉ ngoại ngữ, giải học sinh giỏi và thành tích đặc biệt không vượt quá 0,5 điểm trên thang 30. Đến năm 2028, các trường không còn được sử dụng cơ chế điểm cộng này trong tuyển sinh đại học.

• Hàng nghìn thí sinh 26,5-28 điểm trượt nguyện vọng vì không có điểm cộng

• Hơn 367.000 thí sinh không đăng ký xét tuyển đại học năm 2026

Bộ GD&ĐT giới hạn điểm cộng tuyển sinh đại học còn 0,5 điểm năm 2027, tiến tới bỏ hoàn toàn từ năm 2028. (Ảnh: AI)

Mỗi ngành chỉ được sử dụng tối đa 3 phương thức xét tuyển từ năm 2027

Ngày 13/11/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố Thông tư số 95 sửa đổi, bổ sung một số quy định về xác định số lượng tuyển sinh, chương trình đào tạo và tuyển sinh đại học, sau đại học. Thông tư có hiệu lực từ ngày 11/11/2026.

Theo quy định mới, mỗi cơ sở đào tạo được sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh. Riêng từng ngành hoặc chương trình đào tạo được áp dụng tối đa 3 phương thức trong năm 2027 và giảm xuống còn 2 phương thức từ năm 2028.

Các giới hạn này không bao gồm phương thức xét tuyển thẳng và xét tuyển đối tượng cử tuyển.

Như vậy, từ năm 2027, các trường phải thu hẹp số phương thức xét tuyển ở từng ngành, thay vì sử dụng quá nhiều cách thức khác nhau như trước. Việc giới hạn tiếp tục được siết chặt từ năm 2028.

Bộ GD&ĐT cũng yêu cầu cơ sở đào tạo quy định rõ trọng số tính điểm của từng hợp phần trong mỗi phương thức, công khai tiêu chí đánh giá, cách tính điểm và bảo đảm chỉ có một thang điểm xét tuyển thống nhất. Thí sinh có cùng điều kiện phải được tham gia xét tuyển bình đẳng, trừ các trường hợp xét tuyển thẳng theo quy định.

Điểm cộng IELTS và giải học sinh giỏi giảm còn tối đa 0,5 điểm

Một thay đổi đáng chú ý khác là mức điểm cộng dành cho thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ, chứng chỉ quốc tế, giải học sinh giỏi và thành tích đặc biệt.

Theo quy định, các trường đã sử dụng điểm cộng trong tuyển sinh từ năm 2026 trở về trước được quyết định tiếp tục áp dụng trong năm 2027. Tuy nhiên, tổng điểm cộng không được vượt quá 0,5 điểm trên thang 30 và cơ sở đào tạo phải giải trình việc sử dụng.

Các nhóm được áp dụng điểm cộng gồm thí sinh đạt giải học sinh giỏi quốc gia nhưng không sử dụng quyền xét tuyển thẳng; người có thành tích hoặc năng khiếu đặc biệt; thí sinh sở hữu chứng chỉ ngoại ngữ hoặc chứng chỉ quốc tế như IELTS, SAT.

Trong những mùa tuyển sinh trước, tổng mức điểm cộng có thể lên tới 3 điểm trên thang 30. Việc giảm xuống tối đa 0,5 điểm từ năm 2027 khiến lợi thế từ các chứng chỉ và thành tích này thu hẹp đáng kể.

Từ năm tuyển sinh 2028, các cơ sở đào tạo không được sử dụng điểm cộng đối với những nhóm đối tượng nói trên.

Không có nghĩa là bỏ IELTS khỏi tuyển sinh đại học

Quy định mới tập trung vào việc chấm dứt cơ chế cộng thêm điểm khuyến khích, không đồng nghĩa các trường bị cấm sử dụng chứng chỉ IELTS hoặc các chứng chỉ ngoại ngữ trong tuyển sinh.

Chứng chỉ ngoại ngữ vẫn có thể được sử dụng theo phương thức tuyển sinh và quy định cụ thể của từng trường, chẳng hạn quy đổi hoặc thay thế điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển nếu đáp ứng điều kiện công bố.

Điểm thay đổi nằm ở việc thí sinh không còn mặc nhiên được cộng thêm điểm chỉ vì sở hữu chứng chỉ ngoại ngữ hoặc thành tích thuộc nhóm được quy định.

Việc phân biệt hai cách sử dụng này rất quan trọng, bởi bỏ điểm cộng không đồng nghĩa chứng chỉ IELTS mất giá trị trong quá trình xét tuyển đại học.

Tăng yêu cầu công khai và trách nhiệm giải trình của các trường

Thông tư mới yêu cầu các cơ sở đào tạo công bố đầy đủ thông tin tuyển sinh, bao gồm đối tượng, điều kiện dự tuyển, nguồn tuyển, phương thức xét tuyển, ngưỡng đầu vào, quy tắc quy đổi độ lệch điểm và các tiêu chí phụ nếu có.

Các trường phải thực hiện đúng nội dung đã công bố và chịu trách nhiệm giải trình với thí sinh, cơ quan quản lý nhà nước và xã hội.

Một điểm đáng chú ý khác là yêu cầu khai thác dữ liệu tuyển sinh và cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư nhằm giảm hồ sơ, giấy tờ trong quá trình đăng ký xét tuyển và nhập học. Trường không được yêu cầu thí sinh bổ sung những giấy tờ, chứng chỉ hoặc kết quả đã có đầy đủ, hợp lệ trên hệ thống, trừ trường hợp thông tin chưa được cập nhật hoặc cần xác minh.

Đối với thí sinh đăng ký và nộp lệ phí qua hệ thống xét tuyển chung, cơ sở đào tạo không được thu thêm lệ phí xét tuyển dưới bất kỳ hình thức nào.

Ngoài ra, quy định mới bổ sung đối tượng dự tuyển là người tốt nghiệp trung học nghề trong nước hoặc nước ngoài được công nhận trình độ tương đương, nếu thuộc cùng nhóm ngành dự tuyển.

Những điều chỉnh này đặt ra lộ trình thay đổi rõ ràng cho tuyển sinh đại học trong hai năm tới: giảm số phương thức xét tuyển, thu hẹp điểm cộng và tăng yêu cầu minh bạch trong cách đánh giá thí sinh.

Văn Duy