Bộ trưởng KH&CN: “Dữ liệu bảo mật tuyệt đối không được đưa lên AI”

Thứ Năm, 12/11/2026

Trả lời chất vấn tại Quốc hội, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết công chức, viên chức không được đưa dữ liệu mật lên công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) để hỏi. Đối với việc sử dụng AI trong giáo dục, Bộ trưởng ủng hộ việc hạn chế hoặc là cấm học sinh nhỏ tuổi sử dụng AI.

Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân trả lời chất vấn trước Quốc hội, ngày 12/11. (Ảnh: quochoi.vn)

Sáng 12/11, ngay sau phiên chất vấn và trả lời chất vấn nhóm vấn đề thuộc lĩnh vực tài chính, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ – ông Vũ Hải Quân trả lời chất vấn trước Quốc hội nhóm vấn đề thuộc lĩnh vực khoa học và công nghệ. Các câu hỏi xoay quanh chuyển đổi số và việc quản lý, ứng dụng AI.

Sử dụng AI cần cân nhắc rủi ro lộ thông tin

Đại biểu Ma Thị Thúy (Đoàn ĐBQH Tuyên Quang) cho rằng AI mở ra nhiều cơ hội cho kinh tế và việc quản lý quốc gia, nhưng cũng đặt ra thách thức về bảo mật dữ liệu, quyền riêng tư, độ tin cậy của thông tin và trách nhiệm pháp lý. Bà đặt hai câu hỏi chất vấn với bộ trưởng, rằng Việt Nam sẽ xây dựng cơ chế quản trị AI thế nào để vừa khuyến khích đổi mới sáng tạo vừa quản lý được rủi ro, và chính sách phát triển AI cần được triển khai ra sao để những nhóm yếu thế không bị bỏ lại phía sau.

Trả lời, Bộ trưởng Quân cho biết Việt Nam đã ban hành Luật Trí tuệ nhân tạo năm 2025, trong đó, vấn đề an toàn luôn được đặt lên hàng đầu.

“Chẳng hạn như cán bộ, công chức, viên chức đưa dữ liệu mật lên công cụ AI để đặt câu hỏi thì có được phép hay không? Câu trả lời là không,” ông Quân dẫn ví dụ.

Theo Bộ trưởng, có 3 cấp độ rủi ro. Ở cấp độ rủi ro cao, dữ liệu bảo mật tuyệt đối không được đưa lên. Dữ liệu phục vụ nghiên cứu, không nhằm thương mại hóa, thì ở chừng mực nào đó có thể được sử dụng. Doanh nghiệp cần cân nhắc lợi ích khi cho phép AI tiếp cận dữ liệu với nguy cơ mất quyền kiểm soát thông tin của mình.

Ông Quân cho biết Bộ Khoa học và Công nghệ đã xây dựng khung đạo đức AI, phân loại mức độ rủi ro và đưa ra khuyến nghị để doanh nghiệp, nhà phát triển ứng dụng công nghệ an toàn, có trách nhiệm

Về bài toán cân bằng giữa phát triển và quản lý AI, Bộ trưởng lấy ví dụ từ báo điện tử. Nếu một tờ báo cho phép AI tiếp cận, khai thác dữ liệu, lượng truy cập có thể tăng lên rất nhiều, còn nếu không cho phép, lượng truy cập có thể giảm đáng kể.

“Đây là bài toán mà các doanh nghiệp phải cân nhắc để dung hòa giữa việc ứng dụng AI và quản lý những tác động của công nghệ này,” ông nói.

Đối với câu hỏi làm sao để nhóm yếu thế không bị bỏ lại trong các chính sách phát triển AI, Bộ trưởng Quân cho biết việc bảo đảm quyền tiếp cận công nghệ của các nhóm này đã được tính đến khi soạn Luật Chuyển đổi số và Luật Trí tuệ nhân tạo. Với vùng sâu, vùng xa, trước hết phải đưa đường truyền tới những nơi chưa có sóng viễn thông, sau đó trang bị thiết bị truy cập và hướng dẫn người dân sử dụng.

“Nên xem xét việc hạn chế học sinh nhỏ tuổi sử dụng AI”

Đại biểu Sí Thị Mai Anh (Đoàn ĐBQH Lào Cai) cho hay dù Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có hướng dẫn sử dụng AI an toàn, có trách nhiệm, học sinh vẫn có thể tự sử dụng các nền tảng AI tạo sinh để có lời giải hoặc bài viết hoàn chỉnh, làm giảm cơ hội tự suy nghĩ, rèn luyện tư duy phản biện, khả năng sáng tạo và năng lực tự học của học sinh.

Đại biểu đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết có những giải pháp cụ thể nào trong việc phối hợp cung cấp dịch vụ AI để đồng thời bảo vệ người dùng nhỏ tuổi, “nhất là các em học sinh không bị lệ thuộc vào công nghệ”.

Trả lời chất vấn, Bộ trưởng Vũ Hải Quân chia sẻ đã và đang tham gia giảng dạy nên hiểu những lo ngại về tác động của AI đối với quá trình học tập và lạm dụng AI trong giáo dục đang trở thành vấn đề được quan tâm.

Với vai trò quản lý nhà nước, Bộ Khoa học và Công nghệ đã tiến hành phân loại mức độ rủi ro của AI thành ba nhóm: Rủi ro cao, rủi ro trung bình và rủi ro thấp; đồng thời đưa ra các cơ chế nhằm bảo đảm an toàn trong quá trình sử dụng AI.

Hiện một số nước tiên tiến đã hạn chế, thậm chí cấm học sinh sử dụng AI, đặc biệt ở những cấp nhỏ tuổi.

Dưới góc độ quan điểm cá nhân, Bộ trưởng bày tỏ đồng tình với phương án này. “Chúng ta cũng nên xem xét việc hạn chế sử dụng AI, đặc biệt ở bậc học thấp. Khi học sinh đã trưởng thành, có nhận thức đầy đủ hơn, việc phát huy khả năng sử dụng AI để đặt câu hỏi, tìm kiếm thông tin là rất tốt. Nhưng đối với trẻ nhỏ, cần cân nhắc kỹ vấn đề này”, Bộ trưởng nói.

Nội dung do AI tạo ra bắt buộc phải gắn nhãn

Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn ĐBQH Đồng Tháp) đề cập những rủi ro trong ứng dụng AI, trong đó có việc sử dụng công nghệ để giả mạo chữ ký, hình ảnh, giọng nói, chữ viết nhằm lừa đảo, tống tiền. Ngoài ra, việc đánh giá năng lực AI hiện còn hạn chế, chưa có đủ kết quả kiểm chứng độc lập về độ chính xác và chưa có quy chuẩn kỹ thuật quốc gia riêng đối với hệ thống AI rủi ro. Đại biểu Hòa đề nghị Bộ trưởng làm rõ giải pháp ngăn ngừa các hành vi vi phạm.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết đối với hành vi sử dụng công nghệ “deepfake” để giả mạo khuôn mặt, giọng nói con người và các hành vi tương tự, hiện Luật Trí tuệ nhân tạo và Nghị định hướng dẫn thi hành đã có những quy định cụ thể.

Có ba nhóm có liên quan gồm: Nhà phát triển là đơn vị tạo ra các nền tảng AI; tổ chức triển khai là đơn vị đưa nền tảng AI vào Việt Nam hoặc trực tiếp tổ chức triển khai; và người sử dụng. Ba nhóm này có mối quan hệ hữu cơ và cần phối hợp thực hiện trách nhiệm của mình.

Ông Quân cho hay một yêu cầu bắt buộc hiện nay là các nội dung do AI tạo ra phải được gắn nhãn. Nếu không thực hiện việc gắn nhãn theo quy định thì sẽ bị coi là vi phạm pháp luật Việt Nam.

Nói thêm về rủi ro khi người trẻ tiếp cận AI, ông Quân cho hay AI có thể tạo ra hoặc làm giả khuôn mặt, giọng nói, nhưng không thể thay thế tình cảm, trí tuệ và nhân cách của con người. Theo đó, khi cha mẹ dành nhiều thời gian hơn cho con cái, thường xuyên trò chuyện và chia sẻ, trẻ sẽ có thêm khả năng nhận diện, tự bảo vệ trước những thủ đoạn lừa đảo và tác động tiêu cực của công nghệ AI.

Xem thêm: