Một số trang web của chính quyền Trung Quốc đang biến mất khỏi tầm truy cập ở nước ngoài

Olivia Li
•
Thứ Năm, 18/06/2026

Một số trang web của chính quyền Trung Quốc gần đây không thể truy cập được từ nhiều địa điểm bên ngoài Trung Quốc, làm dấy lên những câu hỏi trong giới phân tích và nghiên cứu, vốn thường dựa vào các nguồn chính thức để theo dõi tình hình trong nước.

Một cảnh sát ngăn cản mọi người chụp ảnh bên ngoài Trung Nam Hải. (Ảnh: MARK RALSTON/AFP qua Getty Images)

Vấn đề này thu hút sự chú ý rộng rãi hơn sau khi xuất hiện các báo cáo cho biết ông Thái Kỳ, một trong những đồng minh thân cận nhất của lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình, đã được bổ nhiệm làm hiệu trưởng Trường Đảng Trung ương. Các nhà nghiên cứu và quan sát viên ở nước ngoài khi tìm kiếm thêm thông tin về việc bổ nhiệm này, đã phát hiện trang web chính thức của trường không thể truy cập từ nhiều địa điểm ở nước ngoài.

Các cuộc thử nghiệm tiếp theo cho thấy các hạn chế này mở rộng đến một số bộ thuộc chính phủ, bao gồm Bộ Dân chính, Bộ Tài nguyên thiên nhiên và Bộ Nhà ở và Phát triển đô thị – nông thôn.

Các chuyên gia kỹ thuật xem xét vấn đề cho biết những trang web này dường như không phải là sự cố gián đoạn thông thường. Thay vào đó, họ chỉ ra có dấu hiệu cho thấy các truy cập từ địa chỉ IP nước ngoài đang bị chặn có chủ đích thông qua các hệ thống tường lửa ứng dụng web. Người dùng kết nối từ Trung Quốc Đại Lục vẫn có thể truy cập các trang web này bình thường.

Một số thử nghiệm cho thấy các hạn chế dường như không áp dụng với người truy cập từ Đài Loan, mặc dù lý do vẫn chưa rõ ràng.

Những phát hiện này đáng chú ý vì chúng xuất hiện trong bối cảnh Bắc Kinh đang nhấn mạnh sự cởi mở đối với đầu tư nước ngoài và hợp tác quốc tế. Tuy nhiên, các hạn chế rõ ràng này cho thấy rằng ở một số lĩnh vực, dòng chảy thông tin lại đang đi theo hướng ngược lại.

Trang web Trường Đảng hé lộ nhiều manh mối

Trường Đảng Trung ương là một trường hợp đặc biệt đáng chú ý. Mặc dù phần lớn không được biết đến bên ngoài Trung Quốc, tổ chức này giữ vị trí trung tâm trong hệ thống chính trị của Đảng Cộng sản. Trường đào tạo các quan chức cấp cao, phát triển học thuyết tư tưởng và thường cung cấp những manh mối về các ưu tiên của giới lãnh đạo thông qua các bài phát biểu, dự án nghiên cứu và các cuộc thảo luận chính sách nội bộ, sau đó được đăng tải trên trang web của trường.

Bà Thịnh Tuyết [Sheng Xue], một nhà văn người Canada gốc Hoa và nhà hoạt động dân chủ nổi tiếng, nói với tờ ‘The Epoch Times’ rằng trang web của Trường Đảng Trung ương là nơi lưu trữ các tư liệu gốc phản ánh tư duy và xu hướng học thuật của các quan chức cấp cao Trung Quốc. Trong nhiều thập niên, những người theo dõi Trung Quốc đã khai thác các ấn phẩm của Trường Đảng, để tìm kiếm manh mối về những thay đổi trong tư duy chính thức của chế độ, đặc biệt chú ý đến sự thay đổi trong thuật ngữ, trọng tâm nghiên cứu và mức độ nổi bật của các chủ đề cụ thể.

Điều khiến các hạn chế hiện tại trở nên đặc biệt đáng chú ý là vào tháng 9/2022, ông Tạ Xuân Đào [Xie Chuntao] khi đó là Phó Hiệu trưởng Thường trực Trường Đảng Trung ương, đã công bố kế hoạch đẩy nhanh việc xây dựng hệ thống diễn ngôn truyền thông quốc tế và nâng cao ảnh hưởng toàn cầu của Trung Quốc trong việc định hình các câu chuyện truyền thông. Động thái này báo hiệu rằng Trường Đảng Trung ương, vốn từ lâu là cái nôi quan trọng của bộ máy tuyên truyền trong nước của ĐCSTQ, đang bước lên sân khấu quốc tế một cách nổi bật hơn. Tổ chức này được kỳ vọng sẽ giúp kể “câu chuyện Trung Quốc” cho khán giả nước ngoài. Tuy nhiên, ngày nay người dùng ở nước ngoài ngày càng nhận thấy mình bị chặn truy cập vào chính trang web của trường.

Bà Thịnh Tuyết cho rằng nỗ lực của Đảng nhằm “kể câu chuyện về Trung Quốc một cách tốt đẹp” thực chất là tuyên truyền bên ngoài: “lừa dối thế giới bên ngoài“, tạo ra một hình ảnh giả tạo về sự ổn định và thịnh vượng, và xuất khẩu “sản phẩm tẩy não” được thiết kế riêng cho khán giả nước ngoài.

Theo bà Thịnh Tuyết, chính quyền Trung Quốc lo ngại các chuyên gia nghiên cứu Trung Quốc ở nước ngoài, có thể giải mã những thay đổi chính sách, các vấn đề mới nổi hoặc các cuộc khủng hoảng nội bộ bằng cách phân tích những thay đổi tinh vi trong ngôn ngữ và định hướng nghiên cứu được công bố trên trang web Trường Đảng. Theo quan điểm của bà, nhà chức trách thà hạn chế quyền truy cập quốc tế còn hơn để lộ những thông tin có thể bị diễn giải độc lập.

Bà cũng cho biết những trang web chính sách của Đảng và chính quyền vẫn còn có thể truy cập từ nước ngoài, nhìn chung chỉ trình bày thông tin đã được xử lý và chọn lọc, thay vì các tư liệu nguồn gốc.

“Đảng muốn khán giả nước ngoài chỉ nhìn thấy những gì họ muốn người ta nhìn thấy,” bà nhận xét.

Các hạn chế truy cập

Những hạn chế đối với việc truy cập từ nước ngoài vào trang web của Bộ Dân chính cũng làm dấy lên thêm nhiều câu hỏi.

Bộ này theo truyền thống công bố số liệu thống kê hàng quý về kết hôn, ly hôn, hỏa táng và các chỉ số xã hội khác trong vòng khoảng 3 tháng sau khi kết thúc mỗi quý. Thông lệ đó đã thay đổi sau đợt bùng phát COVID-19 nghiêm trọng tại Trung Quốc vào cuối năm 2022. Số liệu quý IV năm 2022 chỉ được công bố vào ngày 9/6/2023, và đáng chú ý là không bao gồm dữ liệu về tang lễ và hỏa táng, làm dấy lên suy đoán rằng chính quyền đang tìm cách che giấu số người tử vong thực sự do đại dịch.

Theo bà Thịnh Tuyết, 3 bộ bị ảnh hưởng bởi các hạn chế truy cập trang web – Bộ Dân chính, Bộ Tài nguyên và Bộ Nhà ở và Phát triển đô thị – nông thôn – đều nằm ở trung tâm của 3 thách thức lớn mà Trung Quốc đang phải đối mặt hiện nay: áp lực xã hội, căng thẳng kinh tế và lo ngại về an ninh địa chính trị. Bà nói rằng việc hạn chế truy cập từ nước ngoài thực chất là che giấu thông tin nhạy cảm và khiến việc giám sát độc lập trở nên khó khăn hơn.

Bộ Dân chính, bà lưu ý, không chỉ quản lý các số liệu về tang lễ mà còn theo dõi những chỉ số quan trọng như tỷ lệ kết hôn giảm, dân số già hóa nhanh chóng và số người nghèo nhận trợ cấp từ chính phủ.

Những chỉ số này cung cấp các hiểu biết giá trị về điều kiện sống và sự ổn định xã hội. Bà Thịnh Tuyết nhận định rằng nếu các cơ quan truyền thông và tổ chức nghiên cứu nước ngoài có thể theo dõi và nghiên cứu có hệ thống những số liệu này, họ có thể thách thức các tường thuật chính thức mô tả một xã hội thịnh vượng bền vững và đầy tự tin.

Trong khi đó, Bộ Tài nguyên Thiên nhiên quản lý các thông tin liên quan đến sử dụng đất đai, khảo sát và lập bản đồ địa lý, tài nguyên khoáng sản chiến lược cùng các dữ liệu khác có ý nghĩa địa chính trị tiềm tàng.

Trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế ngày càng gia tăng, bà Thịnh Tuyết tin rằng nhà chức trách có thể đang tìm cách ngăn chặn các nhà phân tích nước ngoài sử dụng thông tin công khai để tiến hành các đánh giá dữ liệu lớn về địa lý chiến lược và sự phân bố tài nguyên của Trung Quốc.

Bộ Nhà ở và Phát triển Đô thị – Nông thôn lưu giữ các dữ liệu có thể làm sáng tỏ cuộc suy thoái kéo dài của thị trường bất động sản Trung Quốc cũng như áp lực tài chính của chính quyền địa phương, cả hai đều gắn chặt với lĩnh vực bất động sản của đất nước. Bà Thịnh Tuyết cho rằng việc hạn chế tiếp cận các nguồn thông tin gốc, có thể giúp giảm sự lan truyền của những thông tin khiến các nhà đầu tư nước ngoài lo ngại và giảm nguy cơ dòng vốn tiếp tục tháo chạy.

‘Tường lửa ngược’

Một nghiên cứu được công bố vào tháng Hai cho thấy điều mà một số nhà nghiên cứu mô tả là “tường lửa ngược” của Trung Quốc đang ngày càng hình thành rõ nét.

Theo báo cáo, hơn một nửa số trang web của chính quyền Trung Quốc hiện không còn truy cập được từ nước ngoài. Khoảng 10% dường như áp dụng các biện pháp chặn rõ ràng ở cấp máy chủ hoặc tên miền, trong khi khoảng 40% khác thất bại do hết thời gian kết nối. Các nhà nghiên cứu cho rằng nhiều trường hợp trong số đó bắt nguồn từ các nút thắt hạ tầng và những hạn chế đối với lưu lượng internet xuyên biên giới.

Mô hình này phản ánh một chiến lược thông tin ngày càng mang tính chọn lọc. Một số thông điệp chính thức được dành cho khán giả nước ngoài nhưng không dành cho người dân trong nước, trong khi các loại thông tin khác chỉ dành cho tiêu dùng nội địa và được che chắn khỏi sự giám sát quốc tế.

Ông Trần Phá Không, một nhà bình luận và chuyên gia về Trung Quốc sống tại Hoa Kỳ, nói với The Epoch Times rằng mặc dù Bắc Kinh thường gặp khó khăn trong việc cải thiện hình ảnh quốc tế, họ lại dành rất nhiều nỗ lực để duy trì sự kiểm soát chính trị. Ông so sánh hiện tượng này với các phiên bản trong nước và quốc tế của WeChat, vốn hoạt động dưới những quy tắc và cơ chế kiểm soát nội dung khác nhau.

Theo ông Trần, chính quyền Trung Quốc ngày càng lo ngại rằng các cơ quan truyền thông nước ngoài và các nhà nghiên cứu độc lập có thể khai thác những tín hiệu chính trị giá trị từ các trang web chính thức bằng cách phân tích kỹ các thay đổi nhân sự, tài liệu chính sách và số liệu thống kê của chính phủ. Ông cho rằng việc hạn chế truy cập từ nước ngoài, sẽ làm giảm cơ hội cho những phân tích như vậy.

Khi các thách thức đối với hệ thống chính trị Trung Quốc ngày càng gia tăng, ông Trần tin rằng mức độ bí mật cũng sẽ tăng theo. Ông dự đoán rằng việc công bố dữ liệu chậm trễ, giảm tính minh bạch và thậm chí là tình trạng không thể truy cập trang web, hoàn toàn có thể trở thành điều phổ biến.

Những năm gần đây, Bắc Kinh vừa thúc đẩy thông điệp về sự cởi mở, vừa siết chặt kiểm soát hộ chiếu, đi lại xuyên biên giới và truy cập internet. Việc hạn chế truy cập vào các trang web của khu vực công đối với khách nước ngoài càng làm nổi bật thêm xu hướng này.

Như ông Trần nhận xét: “Thông lệ nói một đằng làm một nẻo của ĐCSTQ không phải hiện tượng mới”. Trong thời kỳ Mao Trạch Đông, chính quyền thường viện dẫn các khẩu hiệu về “nhân dân” và “cộng hòa”, nhưng theo ông, khi đó không tồn tại một chính phủ cộng hòa thực sự hay sự tham gia có ý nghĩa của người dân. Theo quan điểm của ông, Đảng càng rời xa cải cách và càng khôi phục những thực tiễn gợi nhớ đến thời kỳ Cách mạng Văn hóa, họ càng cảm thấy cần phải giương cao ngọn cờ cải cách.

Bà Thịnh Tuyết cũng đưa ra đánh giá tương tự.

Bà cho rằng hình mẫu lý tưởng về sự cởi mở của Bắc Kinh, là chào đón vốn đầu tư, công nghệ và thiết bị nước ngoài, nhưng không chào đón sự rò rỉ thông tin, dữ liệu hoặc những sự thật bất tiện. Bà nói thêm, sự xuất hiện của một “tường lửa ngược” đặc biệt đáng chú ý vì giờ đây nó dường như đã lan rộng đến cả các cơ quan hành chính và dịch vụ công cộng. Theo bà, sự phát triển đó phản ánh mức độ bất an về chính trị, cho thấy chế độ ngày càng không có khả năng đối mặt với sự giám sát từ truyền thông quốc tế.