Nghị sĩ Mỹ đề nghị cấm vận hãng chip nhớ Trường Hâm của Trung Quốc

Lý Tư Tề
•
Thứ Bảy, 14/11/2026

Thứ Năm (12/11), Thượng nghị sĩ Cộng hòa Tom Cotton gửi thư ngỏ hối thúc Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick cấm sản phẩm của hãng chip nhớ Trung Quốc Trường Hâm (ChangXin – CXMT) vào thị trường Mỹ và chặn công ty này tiếp cận công nghệ Mỹ. Từ khi tranh cãi về việc xuất khẩu chip Nvidia sang Trung Quốc được công khai, nhiều nghị sĩ đã đặt dấu hỏi về năng lực thực thi của ông Lutnick.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ. (Ảnh: Madalina Kilroy/ Epoch Times)

Sáng 12/11, ông Cotton đăng bức thư gửi ông Lutnick trên trang web của mình. Ông cho biết bức thư nhằm “trình bày với Bộ trưởng về mối đe dọa mà các doanh nghiệp Trung Quốc gây ra cho vị thế dẫn đầu của Mỹ trong cuộc cạnh tranh bán dẫn toàn cầu”.

Trong thư, ông Cotton chỉ rõ Công ty Công nghệ Lưu trữ Trường Hâm (ChangXin Memory Technologies) là một trong những doanh nghiệp chip nhớ tiêu biểu cấp quốc gia được Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) nâng đỡ và được chính quyền ĐCSTQ trợ cấp lớn. Đây là nhà sản xuất bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên động (DRAM) hàng đầu của Trung Quốc, giữ vai trò then chốt trong chiến lược “hợp nhất quân sự – dân sự” của ĐCSTQ.

“Điều này có nghĩa là công nghệ của Trường Hâm có thể bị dùng để chống lại quân nhân Mỹ,” ông Cotton viết.

Ông cho rằng Trường Hâm gây rủi ro ngày càng lớn cho sự thịnh vượng kinh tế và ưu thế quân sự của Mỹ, và Mỹ phải hành động để ngăn công ty này có chỗ đứng vững chắc hơn trên thị trường toàn cầu.

Bức thư liệt kê những bước Mỹ đã thực hiện. Bộ Chiến tranh Mỹ đã đưa Trường Hâm vào danh sách các công ty quân sự Trung Quốc theo Điều 1260H. Cục Công nghiệp và An ninh (BIS) thuộc Bộ Thương mại Mỹ áp dụng biện pháp kiểm soát theo mục đích sử dụng cuối cùng, hạn chế xuất khẩu nhiều loại công nghệ tiên tiến sang một số nhà máy sản xuất tấm bán dẫn (wafer) của Trường Hâm.

Quốc hội Mỹ cũng đã dùng Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng (NDAA) năm tài khóa 2023 để hạn chế Chính phủ Mỹ mua thêm sản phẩm của công ty này.

Ông Cotton cũng điểm qua tình hình hiện nay của Trường Hâm: Các bản tin gần đây cho thấy công ty này sắp bắt đầu sản xuất bộ nhớ băng thông cao thế hệ thứ ba bản nâng cấp (HBM3E). So với sản phẩm cùng loại của các đối thủ, chip HBM3E của Trường Hâm có hiệu năng kém hơn, còn tỷ lệ sản phẩm đạt chuẩn chỉ dao động quanh mức 20%.

Theo ông Cotton, việc Trường Hâm vẫn quyết định tiến hành sản xuất dù điều kiện chưa chín muồi cho thấy rõ hai điều: ĐCSTQ đang rất cần chip, và họ gặp khó khăn trong sản xuất khi thiếu thiết bị tiên tiến và chuyên môn kỹ thuật.

“Có thể làm nhiều hơn nữa để bảo đảm Trường Hâm bị cắt khỏi các nguồn lực tài chính và công nghệ đang hỗ trợ chuỗi cung ứng của hãng và kìm hãm tăng trưởng của Mỹ,” ông viết.

Ông Cotton đề nghị Bộ Thương mại đưa Trường Hâm vào “Danh sách Thực thể” (Entity List). Mục đích là “hạn chế toàn diện việc công ty này tiếp cận công nghệ và hỗ trợ kỹ thuật của Mỹ”, kể cả thiết bị và công cụ sản xuất bán dẫn cung cấp cho bất kỳ nhà máy wafer nào của Trường Hâm.

Ông cũng đề xuất Bộ trưởng Lutnick sử dụng các thẩm quyền luật định liên quan, thông qua Văn phòng Dịch vụ Công nghệ Thông tin và Truyền thông (ICTS), để “xem xét cấm bán sản phẩm của Trường Hâm”, nhất là khi Mỹ và các đồng minh đã có sẵn công nghệ tương tự.

Một ngày trước khi ông Cotton công bố thư, trang tin Axios của Mỹ dẫn nhiều nguồn tin không nêu tên cho biết Tổng thống Donald Trump hôm 5/11 đã chấp thuận các biện pháp nhằm vào Megaspeed, nhưng đến nay Bộ trưởng Lutnick vẫn chưa thực hiện chỉ đạo đó.

Megaspeed là công ty Singapore bị nghi chuyển chip trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến của Nvidia sang Trung Quốc. Bản tin cho biết đây đã là lần thứ ba trong năm nay ông Trump đưa ra chỉ đạo tương tự, và trước khi ra lệnh, ông còn hỏi ý kiến tỷ phú Elon Musk.

Ngoài ông Cotton, nhiều nghị sĩ của cả hai đảng tại Quốc hội Mỹ từng trực tiếp chất vấn ông Lutnick. Phía Đảng Dân chủ có Hạ nghị sĩ Gregory Meeks, thành viên cấp cao nhất của đảng này tại Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, cùng Hạ nghị sĩ Sydney Kamlager-Dove và một số người khác.

Phía Đảng Cộng hòa có Hạ nghị sĩ John Moolenaar, Hạ nghị sĩ Bill Huizenga và Thượng nghị sĩ Jim Banks. Họ chủ yếu chất vấn việc chính quyền hoãn trừng phạt Trung Quốc, nới lỏng kiểm soát xuất khẩu chip AI tiên tiến và chậm đưa các doanh nghiệp Trung Quốc liên quan vào danh sách đen thương mại, yêu cầu ông Lutnick giải trình và tăng cường thẩm tra.

Ông Cotton là thượng nghị sĩ liên bang thuộc Đảng Cộng hòa, đại diện bang Arkansas, hiện giữ chức Chủ tịch Ủy ban Tình báo Thượng viện và Chủ tịch Nhóm nghị sĩ Đảng Cộng hòa tại Thượng viện.

Ông có ảnh hưởng đáng kể trong các vấn đề an ninh quốc gia, tình báo và chính sách đối với Trung Quốc. Yêu cầu đưa Trường Hâm vào Danh sách Thực thể lần này phản ánh lập trường nhất quán của ông: Dùng kiểm soát xuất khẩu và phong tỏa công nghệ để kìm hãm ngành bán dẫn của ĐCSTQ.

Tháng 7 năm nay, ông Cotton đã gửi thư cho ông Lutnick, yêu cầu hạn chế các cơ quan Chính phủ Mỹ và nhà thầu sử dụng mô hình AI của Trung Quốc. Ông cũng đề nghị siết kiểm soát xuất khẩu năng lực điện toán tiên tiến và thiết bị sản xuất chip sang Trung Quốc.

Trong Đảng Cộng hòa, ông Cotton là gương mặt tiêu biểu cho lập trường cứng rắn với Trung Quốc. Ông tốt nghiệp Đại học Harvard và Trường Luật Harvard, từng làm luật sư. Ông cũng có nền tảng quân sự: Từng phục vụ trong Lục quân Mỹ và được điều động tới Iraq, Afghanistan. Ông vào Thượng viện từ năm 2015. Trong cuộc bầu cử giữa kỳ vừa qua, ông tái đắc cử với cách biệt hai con số, giành nhiệm kỳ thứ ba kéo dài 6 năm.