Quốc hội thông qua sửa 4 luật công thương, địa phương được cấp chứng nhận xuất xứ

Nguyễn Minh
•
Thứ Bảy, 14/11/2026

Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung 4 luật công thương, bỏ cơ chế địa phương xin ý kiến trung ương ở việc đã phân quyền và cấm website, ứng dụng tạo khan hiếm giả để ép khách mua hàng.

Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng, ngày 3/11. (Ảnh: quochoi.vn)

Chiều 13/11, Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng với 458/460 đại biểu tham gia biểu quyết đồng ý, Cổng thông tin Quốc hội cho hay. Luật có hiệu lực từ ngày 1/7/2027.

Trước phiên biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng, thừa ủy quyền Thủ tướng, trình bày văn bản giải trình, tiếp thu ý kiến đại biểu. Bộ trưởng cho biết việc sửa đổi 4 luật lần này tập trung vào 3 mục tiêu: Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; cắt giảm thủ tục hành chính, chi phí tuân thủ, tháo gỡ thực chất điểm nghẽn cho sản xuất, kinh doanh; bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân và doanh nghiệp.

Với luật sửa đổi, chính quyền địa phương được cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa, cấp phép xuất nhập khẩu hàng hóa và không còn phải xin ý kiến chấp thuận của cơ quan trung ương. Chính phủ và các bộ bảo đảm sự thống nhất từ trung ương bằng cách ban hành tiêu chuẩn, quy trình nghiệp vụ, xây dựng và vận hành cơ sở dữ liệu.

Theo đó, với những việc đã phân quyền, thẩm quyền giải quyết thuộc về địa phương, còn các bộ giữ trách nhiệm quản lý thống nhất, hướng dẫn chuyên môn, kiểm tra, giám sát. Hồ sơ dự án luật ghi Bộ Công Thương đang quản lý 401 thủ tục hành chính; dự thảo dự kiến bãi bỏ 6 thủ tục, sửa đổi, đơn giản hóa 11 thủ tục và không phát sinh thủ tục mới.

Luật Cạnh tranh sau sửa đổi: Cấm tạo khan hiếm giả khi bán hàng online

Luật Cạnh tranh được bổ sung 3 nhóm hành vi cạnh tranh không lành mạnh.

Cụ thể, cá nhân, tổ chức không được thiết kế hay sử dụng giao diện website, ứng dụng để làm sai lệch, hạn chế khả năng nhận biết, lựa chọn, quyết định của khách hàng; cấm hiển thị sai số lượng sản phẩm, dịch vụ còn lại hay số người đang quan tâm đến hàng hóa nhằm tạo cảm giác khan hiếm, thúc ép người mua ra quyết định; cấm các thủ thuật làm ẩn, làm mờ lựa chọn hay cố tình gây trở ngại khi người dùng muốn hủy giao dịch.

Hiện tại, Luật Cạnh tranh số 23/2018/QH14 cấm 7 nhóm hành vi, trong đó có xâm phạm bí mật kinh doanh, ép khách hàng ngừng giao dịch với doanh nghiệp khác, bán dưới giá thành nhằm loại bỏ đối thủ, lôi kéo khách hàng bằng thủ đoạn bất chính… (Điều 45).

Theo luật sửa đổi, cách xác định doanh nghiệp có vị trí thống lĩnh thị trường cũng thay đổi. Luật bổ sung trường hợp doanh nghiệp nắm từ 10% thị phần và có sức mạnh thị trường đáng kể được coi là có vị trí thống lĩnh. Tỷ lệ này giảm tới 20 điểm phần trăm khi Khoản 1 Điều 24 Luật Cạnh tranh hiện hành lấy mốc thị phần từ 30% trở lên.

Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng sau sửa đổi: DN không được thu thập thông tin ngoài giao dịch

Chính phủ đã chỉnh lý Khoản 2 Điều 17 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng số 19/2023/QH15. Theo đó, tổ chức, cá nhân kinh doanh phải có cách thức rõ ràng để người tiêu dùng chọn riêng từng mục đích, phạm vi thu thập, sử dụng thông tin, rồi tự quyết đồng ý hay không đồng ý.

Doanh nghiệp không được buộc người tiêu dùng cung cấp thông tin không cần thiết cho giao dịch.

Việc chia sẻ, chuyển giao thông tin, rút lại sự đồng ý và trách nhiệm xử lý thông tin phải được thực hiện thống nhất với các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân và Điều 18, Điều 20 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Luật Thương mại sau sửa đổi: Bộ trưởng sẽ quy định mức khuyến mại tối đa

Với Luật Thương mại, Quốc hội đồng ý giao Bộ trưởng Bộ Công Thương quy định mức giảm giá và giá trị khuyến mại tối đa trong từng thời kỳ. Trong các nội dung thảo luận trước, một số đại biểu từng đề nghị đưa việc phát hành, phân phối phiếu mua hàng, voucher vào luật vì hoạt động này đã phổ biến. Chính phủ cho rằng cần nghiên cứu thêm để phân biệt xúc tiến thương mại với công cụ thanh toán hay nghiệp vụ đại lý; các bộ, ngành sẽ nghiên cứu nội dung này khi hoàn thiện luật về xúc tiến thương mại.

Luật Thương mại cũng giới hạn độc quyền nhà nước. Nhà nước độc quyền có thời hạn với một số hàng hóa, dịch vụ hay khu vực, và danh mục hàng hóa, dịch vụ độc quyền phải công khai trên Cổng thông tin quốc gia về đầu tư. Riêng trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và Bộ trưởng Bộ Công an quy định hàng hóa, dịch vụ, khu vực độc quyền.

Luật Quản lý ngoại thương sau sửa đổi: Chính phủ quy định trường hợp xuất nhập khẩu ngoại lệ

Với Luật Quản lý ngoại thương, Chính phủ được giao xác định danh mục, trường hợp ngoại lệ và thủ tục cho phép xuất khẩu, nhập khẩu trong một số trường hợp riêng.

Các trường hợp này gồm: phục vụ mục đích đặc dụng; khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; y tế; sản xuất dược phẩm; quốc phòng, an ninh; tham gia hội chợ, triển lãm ở nước ngoài; nhập khẩu trở lại hàng sản xuất trong nước đã xuất khẩu. Hàng nhập khẩu trở lại khi bán trong nước vẫn phải tuân theo tiêu chuẩn, quy chuẩn, chất lượng áp dụng với loại hàng đó.

Bộ trưởng Hùng cho biết Bộ Công Thương sẽ trình Chính phủ, Thủ tướng ban hành kế hoạch thi hành luật và soạn ngay các văn bản hướng dẫn, để các văn bản này có hiệu lực cùng lúc với luật.

Xem thêm: