Lionel Messi khởi kiện các gian hàng vi phạm nhãn hiệu, Temu và Walmart vướng tranh cãi

Điền Tịnh Tâm
•
Thứ Sáu, 10/04/2026

Ngôi sao bóng đá Argentina Lionel Messi mới đây đã đệ đơn kiện vi phạm nhãn hiệu tại Tòa án Liên bang Khu Nam New York, cáo buộc nhiều người bán thương mại điện tử xuyên biên giới sử dụng trái phép tên và nhận diện thương hiệu của ông để bán hàng, gây hiểu lầm cho người tiêu dùng và trục lợi bất chính.

Messi thời còn khoác áo câu lạc bộ Barcelona của Tây Ban Nha. (Ảnh: Jose Breton- Pics Action/ Shutterstock)

Theo hồ sơ tòa án và nhiều nguồn tin truyền thông, các bên liên quan đã mở gian hàng trên các nền tảng thương mại điện tử như Temu và Walmart, bán các sản phẩm in nhãn “MESSI” gồm quần áo thể thao, giày dép, mũ và phụ kiện, nhưng đều không được cấp phép chính thức.

Đơn kiện nêu rõ các bị đơn đã lợi dụng sức ảnh hưởng toàn cầu của Messi để thu hút lưu lượng truy cập thương mại, khiến người tiêu dùng nhầm tưởng các sản phẩm có liên quan đến cá nhân ông hoặc thương hiệu chính thức, từ đó cấu thành hành vi xâm phạm nhãn hiệu và gây tổn hại đến hình ảnh cũng như giá trị thương hiệu.

Nguyên đơn đã đề nghị tòa án ban hành lệnh hạn chế tạm thời (TRO), yêu cầu chấm dứt ngay hành vi vi phạm, bao gồm gỡ bỏ sản phẩm liên quan, phong tỏa tài khoản và cấm tiếp tục bán hàng. Đồng thời, yêu cầu các nền tảng thương mại điện tử cung cấp thông tin danh tính người bán và hồ sơ giao dịch để phục vụ việc truy cứu trách nhiệm và bồi thường sau này.

Mô hình khởi kiện hàng loạt trở thành đặc điểm nổi bật

Vụ kiện này áp dụng mô hình “Schedule A” — hình thức phổ biến trong thực thi quyền sở hữu trí tuệ tại Mỹ, cho phép khởi kiện đồng thời nhiều bị đơn trong cùng một vụ án.

Đặc điểm chính của mô hình này gồm: khởi kiện từ hàng chục đến hàng trăm bị đơn trong cùng một vụ, phần lớn là người bán quy mô nhỏ trong thương mại điện tử xuyên biên giới; danh tính bị đơn thường ẩn danh hoặc bán ẩn danh; trọng tâm là nhanh chóng phong tỏa hoạt động bán hàng và dòng tiền.

Giới chuyên gia pháp lý nhận định, điểm then chốt của mô hình này không nằm ở phán quyết cuối cùng mà ở lệnh hạn chế tạm thời (TRO) trong giai đoạn đầu.

Cơ chế TRO: “công cụ kết thúc nhanh” của vụ kiện

Lệnh TRO thường mang lại các hiệu ứng sau: phong tỏa ngay lập tức tài khoản liên quan, buộc gỡ toàn bộ sản phẩm vi phạm, chặn khả năng tiếp tục kinh doanh, cắt đứt dòng tiền và khả năng chuyển đổi hàng tồn.

Trong nhiều vụ tương tự, một khi TRO được phê chuẩn, bị đơn thường mất khả năng vận hành trước khi xét xử chính thức, khiến vụ việc trên thực tế kết thúc sớm.

Thương mại điện tử xuyên biên giới trở thành lĩnh vực rủi ro cao

Vụ việc một lần nữa làm dấy lên tranh luận về quản lý nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới. Những năm gần đây, các vụ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tập trung nhiều vào lĩnh vực này do các nguyên nhân mang tính cấu trúc:

Ngưỡng gia nhập thấp: số lượng lớn người bán nhanh chóng tham gia thị trường, quy mô gian hàng lớn nhưng giám sát phân tán.
Tốc độ sao chép sản phẩm nhanh: mô hình sản xuất nhỏ lẻ và đăng bán nhanh khiến việc phát hiện vi phạm khó khăn.
Khác biệt thực thi pháp luật giữa các quốc gia: chi phí thực thi cao, thời gian bảo vệ quyền lợi kéo dài.

Xu hướng thực thi pháp luật

Theo thống kê dài hạn của Cục Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ, trong các vụ thu giữ hàng giả, một lượng lớn xuất phát từ kênh thương mại điện tử xuyên biên giới, trong đó các ngôi sao thể thao và thương hiệu xa xỉ là đối tượng bị xâm phạm phổ biến. Sự phát triển của kinh tế nền tảng đang khiến việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ chuyển từ “thực thi ngoại tuyến” sang “quản trị trên nền tảng trực tuyến”.

Tác động cốt lõi của vụ việc

Vụ kiện này không chỉ là tranh chấp nhãn hiệu đơn lẻ mà còn phản ánh 3 xung đột mang tính cấu trúc: mâu thuẫn giữa chuỗi cung ứng thương mại điện tử xuyên biên giới và bảo vệ sở hữu trí tuệ; ranh giới pháp lý giữa trách nhiệm của nền tảng và hành vi của người bán; cơ chế phản ứng nhanh của hệ thống tư pháp Mỹ đối với vi phạm trong môi trường số.

Hiện vụ án vẫn đang ở giai đoạn đầu của quá trình tố tụng. Việc tòa án có chấp thuận lệnh hạn chế tạm thời hay không sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của các người bán liên quan cũng như diễn biến của vụ kiện.