“Cú đêm” đối mặt nguy cơ mất sức lao động cao gấp 1,7 lần

Trần Tuấn Thôn
•
Thứ Bảy, 10/10/2026

Các nhà nghiên cứu Phần Lan phát hiện người quen thức khuya, hay “cú đêm”, có khả năng nghỉ hưu sớm và hưởng lương hưu mất sức lao động cao gấp 1,7 lần người dậy sớm.

*“Cú đêm”* dường như có sức khỏe kém hơn người dậy sớm. (Ảnh: Getty Images)

Đa số người làm việc vào ban ngày, nhưng có những người quen làm việc về đêm hoặc phải trực ca đêm. Sự khác biệt này không dừng ở giờ giấc mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe.

Dựa vào nhịp sinh học ngủ và thức tự nhiên của cơ thể, đồng hồ sinh học của con người được chia thành 3 nhóm: Người dậy sớm, “cú đêm” và nhóm trung gian. “Cú đêm” dường như có sức khỏe kém hơn người dậy sớm.

Lần này, các nhà nghiên cứu Phần Lan muốn tìm hiểu liệu “cú đêm” ở độ tuổi 40 có nhiều khả năng phải hưởng lương hưu mất sức lao động trong 12 năm sau đó hay không. Họ phân tích dữ liệu của một nghiên cứu dân số tiến hành liên tục từ năm 1966, bao quát 96% số người sinh ra tại 2 tỉnh miền bắc Phần Lan.

Năm 2012, khi những người tham gia 46 tuổi, nhóm nghiên cứu đặt cho họ một số câu hỏi để xác định kiểu đồng hồ sinh học: Buổi sáng có dễ thức dậy không, thích làm việc vào lúc nào, tự nhận mình là người dậy sớm hay “cú đêm”.

Mẫu nghiên cứu ban đầu gồm 5.679 người, trong đó có 2.597 nam và 3.082 nữ. Có 253 nam (9,7%) và 381 nữ (12,4%) được xếp vào nhóm “cú đêm”, còn 1.182 nam (46%) và 1.355 nữ (44%) thuộc nhóm dậy sớm. Số còn lại thuộc nhóm trung gian.

Sau 12 năm theo dõi, 135 nam (5,2%) và 249 nữ (8,1%) đã bắt đầu hưởng lương hưu mất sức lao động.

Trong thời gian này, “cú đêm” ở cả nam lẫn nữ có khả năng phải hưởng lương hưu mất sức lao động cao gấp 1,7 lần người dậy sớm. Mối liên hệ này vẫn còn sau khi các nhà nghiên cứu tính đến những yếu tố kinh tế – xã hội như trình độ học vấn và nghề nghiệp.

Sức khỏe kém có thể là nguyên nhân chính

Tại Phần Lan, người lao động chỉ được nhận lương hưu mất sức lao động sau một thời gian dài sức khỏe suy giảm nghiêm trọng. Nhóm nghiên cứu cho rằng “cú đêm” hưởng chế độ này nhiều hơn chủ yếu vì sức khỏe của họ kém hơn người dậy sớm.

Lối sống kém lành mạnh có thể là một nguyên nhân. Đồng hồ sinh học bị rối loạn cũng dễ gây ra các vấn đề về giấc ngủ.

Khi sắp bước sang tuổi 50, 60, một số “cú đêm” có thể đã bị suy giảm sức khỏe nghiêm trọng. Tình trạng này làm giảm khả năng làm việc, khiến họ dễ phải hưởng lương hưu mất sức lao động hơn người dậy sớm.

Các nhà nghiên cứu lưu ý rằng “cú đêm” chiếm tỷ lệ khá lớn trong dân số. Sức khỏe của nhóm này và việc họ có làm việc được đến tuổi nghỉ hưu hay không là một thách thức đối với sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

Kết quả nghiên cứu được công bố trên tạp chí Y học Nghề nghiệp và Môi trường.

Các nghiên cứu trước đây cũng từng ghi nhận “cú đêm” có sức khỏe kém hơn. Một nghiên cứu trên 322.000 người trưởng thành tại Anh cho thấy nhóm này có nguy cơ mắc bệnh tim hoặc đột quỵ cao hơn.

Một nghiên cứu khác trên 73.000 người xem xét những “cú đêm” chủ động điều chỉnh giờ giấc, đi ngủ và thức dậy sớm hơn nhịp đồng hồ sinh học của mình. Nguy cơ mắc tiểu đường, cao huyết áp, béo phì, rối loạn chuyển hóa, bệnh tiêu hóa và cả ung thư của nhóm này giảm rõ rệt.